Đòn thật và đòn tâm lý

VH- EU đã chính thức áp đặt thuế quan bảo hộ đối với sản phẩm hàng hoá của Mỹ xuất khẩu vào thị trường EU.

Danh mục những sản phẩm này đã được EU chuẩn bị từ trước đó, tức là đối với Mỹ không có gì mới. EU đáp trả như thế sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump quyết định áp thuế quan bảo hộ mậu dịch đối với sản phẩm thép (25%) và nhôm (10%) của EU. Ông Trump thực thi những biện pháp chính sách này đối với EU từ ngày 1.6 vừa qua sau khi đã trì hoãn thêm 1 tháng cho EU và bất chấp mọi đề nghị thương thảo giải quyết của EU, bất chấp bị EU khởi động quá trình khởi kiện Mỹ tại Tổ chức Thương mại thế giới (WTO) và bất chấp biết trước rằng EU sẽ trả đũa.

Trên danh nghĩa, ông Trump thực thi biện pháp chính sách này với EU nhằm giảm thâm hụt trong cán cân trao đổi thương mại của Mỹ với EU. Trong thực chất, ông Trump làm găng với EU cũng như với nhiều đối tác kinh tế và thương mại khác của Mỹ để củng cố hình ảnh kiên định phương châm “Nước Mỹ trước hết” phục vụ cho những nhu cầu nội bộ hướng tới cuộc bầu cử quốc hội giữa nhiệm kỳ sắp tới ở Mỹ. Đúng là EU xuất siêu sang Mỹ, nhưng mức độ xuất siêu không lớn. Một khi bị phía Mỹ khiêu chiến về xung khắc thương mại như hiện tại hoặc thậm chí tuyên chiến về chiến tranh thương mại như không thể bị loại trừ thì EU không thể không trả đũa Mỹ vì lợi ích thiết thực, vì thể diện và uy danh cũng như để nội bộ không bị phân hoá sâu sắc thêm vì xung khắc thương mại với Mỹ. Có nghĩa là ông Trump và cộng sự thừa biết Mỹ không thể tránh khỏi thiệt hại bởi những biện pháp đáp trả của EU. Cả hai bên đều chơi đòn thật chứ không phải đòn gió nữa.

Nhưng việc ông Trump sau đó dọa sẽ áp thuế quan bảo hộ đối với cả ô tô từ EU xuất khẩu sang Mỹ hiện tại lại mới chỉ là đòn tâm lý với mục đích răn đe và cảnh báo EU. Nếu ông Trump thực hiện thật thì EU sẽ lại phải đáp trả thích đáng và như thế thì chiến tranh thương mại không còn có thể tránh khỏi. Xẩy ra chiến tranh ấy thì bên nào cũng đều bị thiệt hại nhiều. Xưa nay, bên nào khiêu chiến đều cũng thua. 

Lam Sa