Châu Âu trở thành khu vực nhập khẩu vũ khí lớn nhất thế giới

VHO - Dòng chảy vũ khí toàn cầu trong 5 năm qua đã tăng gần 10%, trong đó châu Âu nổi lên là khu vực nhập khẩu lớn nhất. Thông tin được Viện Nghiên cứu Hòa bình Quốc tế Stockholm (SIPRI) công bố trong báo cáo mới nhất.

Hãng tin Reuters dẫn dữ liệu SIPRI công bố ngày 9.3 cho thấy, lượng vũ khí nhập khẩu vào châu Âu trong giai đoạn 2021 – 2025 đã tăng hơn gấp ba lần so với giai đoạn 2016 – 2020. Sự gia tăng này chủ yếu xuất phát từ việc các quốc gia châu Âu mua sắm vũ khí để hỗ trợ Ukraine trong cuộc xung đột với Nga, đồng thời củng cố năng lực quân sự của chính mình.

Ông Mathew George, Giám đốc Chương trình Chuyển giao Vũ khí của SIPRI, cho biết sự gia tăng mạnh lượng vũ khí chuyển tới các quốc gia châu Âu đã góp phần đẩy tổng khối lượng chuyển giao vũ khí toàn cầu tăng gần 10%.

Theo báo cáo, châu Âu hiện chiếm khoảng 33% tổng lượng nhập khẩu vũ khí toàn cầu, tăng mạnh so với mức 12% của giai đoạn 5 năm trước đó. Dù chưa đạt tới mức của thời Chiến tranh Lạnh, khu vực này hiện là thị trường nhập khẩu vũ khí lớn nhất thế giới.

Bên cạnh việc thúc đẩy sản xuất quốc phòng trong nước, nhiều nước châu Âu vẫn tiếp tục tăng mua vũ khí từ Mỹ, đặc biệt là máy bay chiến đấu và các hệ thống phòng không tầm xa.

Trung Đông giảm nhập khẩu nhưng nhu cầu vẫn cao

Trái ngược với châu Âu, nhập khẩu vũ khí của các quốc gia Trung Đông trong giai đoạn 5 năm qua giảm khoảng 13%. Tuy vậy, Ả Rập Xê Út và Qatar vẫn nằm trong nhóm 4 quốc gia mua vũ khí nhiều nhất thế giới.

Nhà nghiên cứu cấp cao của SIPRI, ông Pieter Wezeman, cho rằng sự sụt giảm này chủ yếu phản ánh việc các đơn đặt hàng lớn của Ả Rập Xê Út trong giai đoạn trước vẫn đang trong quá trình bàn giao và tích hợp.

Theo ông Wezeman, ngay cả trước các cuộc tấn công mới đây của Mỹ và Israel nhằm vào Iran, nhiều quốc gia Trung Đông đã đặt các đơn hàng vũ khí mới với quy mô lớn, song chưa được phản ánh đầy đủ trong số liệu hiện tại.

Ông nhận định căng thẳng an ninh trong khu vực có thể tiếp tục thúc đẩy nhu cầu mua sắm vũ khí, đặc biệt là các hệ thống phòng thủ tên lửa và phòng không.

“Các nước trước tiên sẽ thay thế những thiết bị đã sử dụng, đồng thời cân nhắc mua thêm trang bị để tăng cường khả năng tự vệ”, ông Wezeman nói.

Mỹ củng cố vị thế xuất khẩu vũ khí số một

Ở chiều ngược lại, Mỹ tiếp tục củng cố vị thế là nhà xuất khẩu vũ khí lớn nhất thế giới. Thị phần xuất khẩu vũ khí toàn cầu của Mỹ đã tăng từ 36% lên 42% trong giai đoạn 5 năm qua.

Pháp đứng thứ hai với 9,8% tổng kim ngạch xuất khẩu vũ khí toàn cầu. Trong khi đó, thị phần của Nga giảm mạnh từ 21% xuống còn 6,8% sau khi nước này phát động chiến dịch quân sự tại Ukraine năm 2022.

Tổng thị phần xuất khẩu vũ khí của các quốc gia châu Âu đạt khoảng 28%, cao gấp bốn lần so với Nga và gấp năm lần so với Trung Quốc, cho thấy sự dịch chuyển đáng kể trong cán cân thị trường vũ khí toàn cầu.