Bảo tàng của Đan Mạch giành giải Bảo tàng châu Âu năm 2026

NGHIÊM THANH

VHO - Bảo tàng Den Gamle By của Đan Mạch đã giành giải thưởng Bảo tàng châu Âu năm 2026 (European Museum of the Year Award - EMYA) nhờ những đóng góp nổi bật trong đổi mới hoạt động bảo tàng, gắn kết cộng đồng và giải quyết các vấn đề xã hội đương đại.

Bảo tàng của Đan Mạch giành giải Bảo tàng châu Âu năm 2026 - ảnh 1
Bảo tàng ngoài trời Den Gamle By

Theo bà Daniëlle Kuijten, đồng Chủ tịch và thành viên Ban giám khảo EMYA, Den Gamle By là một tổ chức tiên phong khi kết hợp không gian đô thị lịch sử và đương đại để tiếp cận những vấn đề cấp thiết của xã hội như di cư, phát triển bền vững và công bằng xã hội.

Tọa lạc tại thành phố Aarhus, Den Gamle By (Bảo tàng Lịch sử và Văn hóa Đô thị Ngoài trời Quốc gia) là một trong những bảo tàng ngoài trời nổi tiếng nhất Đan Mạch. Bảo tàng được xây dựng với mục tiêu kể lại lịch sử đời sống đô thị thông qua góc nhìn của những người dân bình thường.

Thông qua các không gian tái hiện sống động, du khách có thể khám phá khoảng 400 năm lịch sử, từ thế kỷ XVII đến đầu thế kỷ XXI. Các triển lãm được thiết kế theo hướng tương tác, đưa người xem trải nghiệm nhiều giai đoạn khác nhau của đời sống xã hội Đan Mạch.

Hiện bảo tàng có bốn khu trưng bày chính, tái hiện các mốc thời gian từ năm 1600 đến năm 2014. Tại đây, du khách có thể bước vào những con phố cổ, gặp gỡ các nhân vật lịch sử được tái hiện, khám phá đời sống gia đình qua các thời kỳ hoặc trải nghiệm những không gian công cộng đặc trưng của từng giai đoạn.

Bên cạnh việc giới thiệu lịch sử, Den Gamle By còn hướng tới nâng cao nhận thức cộng đồng về các vấn đề như bình đẳng, trao quyền xã hội và phát triển bền vững.

Một trong những lĩnh vực được ban giám khảo đặc biệt đánh giá cao là các sáng kiến về môi trường. Bảo tàng triển khai nhiều hoạt động như bảo tồn và phát triển các giống cây truyền thống, tổ chức khóa học làm vườn, cũng như các hội thảo hướng dẫn sửa chữa quần áo và đồ dùng gia đình nhằm khuyến khích lối sống bền vững.

Bảo tàng của Đan Mạch giành giải Bảo tàng châu Âu năm 2026 - ảnh 2
Quảng trường nhỏ ở Bảo tang Den Gamle

Theo ban tổ chức giải thưởng, điểm nổi bật của Den Gamle By là không xem bảo tàng như một không gian trưng bày tĩnh mà là một môi trường văn hóa luôn vận động, nơi cộng đồng địa phương có thể tham gia và đóng góp trực tiếp.

Các tình nguyện viên giữ vai trò trung tâm trong nhiều hoạt động của bảo tàng, mang đến kiến thức chuyên môn cũng như những trải nghiệm cá nhân để làm phong phú thêm các câu chuyện lịch sử được kể lại. Nhiều dự án cộng đồng cũng giúp bảo tàng duy trì mối liên kết chặt chẽ với đời sống địa phương.

Ngoài giải thưởng cao nhất dành cho Den Gamle By, EMYA 2026 còn vinh danh nhiều bảo tàng khác trên khắp châu Âu.

Bảo tàng V&A Young tại London (Anh) nhận Giải thưởng Bảo tàng của Hội đồng châu Âu. Viện Bảo tàng Bệnh tâm thần tại Trate (Slovenia) được trao Giải thưởng Kenneth Hudson dành cho lòng dũng cảm của tổ chức và tính chính trực nghề nghiệp.

Giải thưởng Portimão về sự chào đón, hòa nhập và gắn kết cộng đồng thuộc về Bảo tàng Văn minh Nông thôn Mendrisiotto ở Stabio (Thụy Sĩ), trong khi Bảo tàng AlpenStadtMuseum tại Sonthofen (Đức) nhận Giải thưởng Silletto dành cho các hoạt động tham gia cộng đồng.

Giải thưởng về phát triển bền vững môi trường được trao cho Bảo tàng Nghệ thuật Thị giác Lahti Malva của Phần Lan.

Theo Ban giám khảo EMYA, các bảo tàng được vinh danh năm nay tuy có cách tiếp cận khác nhau nhưng đều có chung cam kết đổi mới, sẵn sàng đối diện với những vấn đề xã hội và không ngừng nâng cao vai trò của bảo tàng trong đời sống cộng đồng.