Học bổng giả, mất tiền thật

VHO - Thông báo học bổng giả dù người học chưa nộp hồ sơ, cam kết “bao đậu”, yêu cầu chuyển tiền gấp để giữ suất… là những thủ đoạn được sử dụng để chiếm đoạt tiền và thông tin cá nhân.

Trúng học bổng dù chưa từng ứng tuyển

Mới đây, Phòng An ninh đối ngoại, Công an tỉnh Ninh Bình phối hợp với Công an phường Hoa Lư tổ chức tuyên truyền cho học sinh Trường THPT chuyên Lương Văn Tụy về phòng, chống lừa đảo trong lĩnh vực du học, học bổng và trao đổi sinh viên quốc tế.

Cơ quan công an cảnh báo về các chương trình học bổng, trao đổi sinh viên không rõ nguồn gốc; những lời mời chào cam kết chắc chắn được cấp học bổng, thị thực hoặc đi du học; đồng thời khuyến cáo học sinh phải kiểm tra thông tin với trường học, đơn vị cấp học bổng và cơ quan có thẩm quyền trước khi cung cấp thông tin cá nhân hoặc chuyển tiền.

Thủ đoạn này không mới, nhưng ngày càng khó nhận biết bằng hình thức bên ngoài. Đối tượng lừa đảo có thể sử dụng tên, logo của trường đại học, làm giả chữ ký, con dấu và tạo website, fanpage có giao diện gần giống kênh chính thức.

Thông báo giả được gửi qua email, tin nhắn, mạng xã hội, thậm chí tổ chức trao đổi qua nền tảng họp trực tuyến để tạo cảm giác người học đang làm việc với một tổ chức chuyên nghiệp.

Tháng 7.2026, Đại học Quốc gia Hà Nội cảnh báo tình trạng mạo danh đơn vị này và các trường thành viên để gửi thông báo giả về việc trúng tuyển chương trình trao đổi sinh viên quốc tế, nhận học bổng tại trường đại học nước ngoài hoặc được hỗ trợ tài chính. Một số văn bản giả có chữ ký và con dấu, kèm yêu cầu cung cấp thông tin cá nhân, tài khoản ngân hàng hoặc nộp tiền trái quy định.

Để thúc đẩy nạn nhân chuyển tiền, đối tượng thường đưa ra thời hạn rất ngắn với lý do “chỉ còn một suất”, “phải xác nhận trong ngày” hoặc “chuyển phí ngay để giữ học bổng”. Những lời hứa hấp dẫn như học bổng toàn phần, thủ tục đơn giản, chắc chắn được cấp thị thực cũng được sử dụng để đánh vào tâm lý muốn giảm chi phí du học của học sinh và gia đình.

Khi đã tin vào thông báo trúng tuyển, người học có thể được yêu cầu đóng phí xét duyệt, phí làm hồ sơ, tiền đặt cọc, phí giữ suất hoặc chứng minh tài chính bằng cách chuyển tiền vào một tài khoản được chỉ định. Ngoài tiền, hộ chiếu, căn cước công dân, thông tin ngân hàng, mật khẩu và mã OTP cũng có thể bị thu thập để phục vụ hành vi chiếm đoạt khác.

Kiểm tra từ nguồn độc lập trước khi chuyển tiền

Cơ quan công an khuyến cáo, trước khi cung cấp thông tin cá nhân hoặc chuyển tiền, người học phải xác minh trực tiếp với trường, tổ chức cấp học bổng hoặc cơ quan có thẩm quyền.

Việc xác minh phải được thực hiện qua website, email và số điện thoại chính thức do người học tự tìm kiếm, không sử dụng đường link hoặc thông tin liên hệ do người mời chào cung cấp.

Cần đặc biệt chú ý, bọn lừa đảo có thể sử dụng tên miền gần giống tên trường, chỉ thay đổi một ký tự, thêm dấu gạch nối hoặc sử dụng đuôi tên miền khác, khiến người đọc nhầm với trang chính thức.

Thậm chí, chúng còn tạo fanpage với nhiều bài đăng, hình ảnh đẹp và lượng người theo dõi lớn, khiến người xem tưởng đó là trang của cơ sở giáo dục.

Người học cũng cần kiểm tra cụ thể tên chương trình, đơn vị cấp học bổng, đối tượng được xét, tiêu chí lựa chọn, giá trị hỗ trợ, thời gian học và điều kiện duy trì học bổng.

Những lời quảng cáo chung chung như “học bổng Chính phủ”, “học bổng quốc tế” hoặc “học bổng từ trường đối tác” nhưng không nêu rõ cơ quan cấp, tiêu chí xét chọn và thông tin công bố chính thức đều phải được kiểm tra lại.

Trong thực tế, một số trường có thể thu phí đăng ký, phí xét hồ sơ hoặc yêu cầu đặt cọc theo quy định. Tuy nhiên, khoản tiền phải được công bố chính thức, có chứng từ, chuyển đến tài khoản của đúng đơn vị thụ hưởng và đi kèm điều kiện hoàn trả rõ ràng.

Yêu cầu chuyển tiền vào tài khoản cá nhân, chia nhỏ thành nhiều đợt hoặc chuyển gấp để “giữ suất” là dấu hiệu phải dừng giao dịch và xác minh.

Nếu thông qua công ty tư vấn, phụ huynh cần kiểm tra tư cách pháp lý, hợp đồng và trách nhiệm của từng bên. Hợp đồng phải ghi rõ công ty cung cấp dịch vụ gì, khoản tiền nào là phí tư vấn, khoản nào nộp cho trường, điều kiện được hoàn tiền và trách nhiệm khi người học không đạt yêu cầu.

Cam kết bằng lời rằng “chắc chắn có học bổng” hoặc “được vào đúng trường” không đủ căn cứ bảo vệ quyền lợi khi phát sinh tranh chấp.

Chương trình học bổng chính thức thường đi kèm tiêu chí xét chọn và điều kiện duy trì cụ thể. Người học phải đáp ứng yêu cầu về kết quả học tập, ngoại ngữ hoặc những tiêu chuẩn khác; có thể bị giảm hoặc dừng hỗ trợ nếu không đạt điều kiện. Bởi vậy, quảng cáo vừa cam kết chắc chắn nhận học bổng, vừa không yêu cầu năng lực tương ứng là điều rất đáng nghi ngờ.

Cơ quan công an cũng khuyến cáo, khi phát hiện văn bản hoặc tài khoản có dấu hiệu mạo danh, người nhận cần lưu lại tin nhắn, email, số tài khoản và chứng từ giao dịch; thông báo cho trường học, đơn vị bị mạo danh và cơ quan công an. Nếu đã cung cấp thông tin ngân hàng hoặc mã xác thực, phải liên hệ ngay với ngân hàng để khóa tài khoản và hạn chế thiệt hại.