Bao giờ người dân nhận được tiền thi hành án?

VHO - Người được trả nợ sau một vụ kiện hay người bị hại được bồi thường đều mong sớm nhận được tiền thi hành án. Tháo gỡ vướng mắc về tài sản và tạo thuận lợi trong thủ tục chi trả sẽ giúp quyền lợi của họ sớm được bảo đảm.

Một khoản tiền nhỏ cũng cần được nhận thuận tiện

Ngày 12.10.2026, Thủ tướng Chính phủ ban hành Chỉ thị số 36/CT-TTg về tăng cường công tác thi hành án dân sự trong tình hình mới. Một yêu cầu đáng chú ý là theo dõi tiến độ từng vụ việc, tài sản, nguồn tiền có giá trị lớn, đồng thời cảnh báo những hồ sơ chậm xác minh, xử lý tài sản hoặc xử lý tiền thi hành án.

Với người được thi hành án, điều họ quan tâm là khi nào nhận được tiền theo bản án và cần làm những thủ tục gì. Để rút ngắn thời gian chờ đợi, cơ quan thi hành án cần theo sát tiến độ xác minh, xử lý tài sản và chi trả, kịp thời tháo gỡ vướng mắc, đồng thời hướng dẫn cụ thể để người dân hoàn tất hồ sơ nhận tiền.

Trong một thông báo tháng 3.2026 được công khai trên trang thông tin của Thi hành án dân sự tỉnh Khánh Hòa, khoản tiền một đương sự được nhận là 150.000 đồng. Cùng với lịch nhận trực tiếp, thông báo hướng dẫn người không thể đến có thể ủy quyền, cung cấp tài khoản để làm thủ tục hoàn tiền hoặc đề nghị gửi tiền qua bưu điện.

Điều đáng chú ý ở văn bản này là những chỉ dẫn cụ thể cho người nhận. Cùng với số tiền và lịch hẹn, họ có thông tin để lựa chọn cách nhận phù hợp với điều kiện của mình. Những hướng dẫn ấy cần thiết ngay từ lần thông báo đầu tiên.

Với khoản tiền nhỏ, một chuyến đi xa có thể khiến người nhận phải cân nhắc tiền tàu xe và ngày công. Hỗ trợ thực hiện từ xa, khi đủ điều kiện và đúng quy định, vì thế có ý nghĩa cụ thể. Quyền lợi được bảo đảm cả ở khả năng tiếp cận, nhất là với người đang làm việc ở địa phương khác hoặc khó sắp xếp thời gian đi lại.

150.000 đồng là khoản tiền nhỏ, nhưng người có quyền nhận vẫn cần được hướng dẫn đầy đủ để làm thủ tục. Một quy trình thuận tiện cũng giúp cơ quan thi hành án giảm những lần liên hệ, bổ sung giấy tờ và hẹn lại không cần thiết.

Luật Thi hành án dân sự số 106/2025/QH15, có hiệu lực từ ngày 1.7.2026, đã có những quy định theo hướng giảm thủ tục. Trong đó, cơ quan thi hành án dân sự chủ động ra quyết định đối với khoản bồi thường khi đã thu được tiền ở giai đoạn tố tụng, không phải chờ đơn yêu cầu của người được thi hành án. Luật cũng quy định thông báo trên môi trường số và thanh toán qua chuyển khoản.

Với trường hợp thuộc diện chủ động nêu trên, thay đổi này giúp người được bồi thường bớt một bước để tiếp cận khoản tiền đã thu được. Để quy định phát huy tác dụng, việc hướng dẫn cũng cần dễ hiểu, giúp người dân biết cơ quan nào đang giải quyết và họ còn phải cung cấp thông tin gì.

Có thể bắt đầu bằng những chi tiết trong một thông báo: Nêu rõ khoản tiền, giấy tờ cần thiết, cách liên hệ để xác minh và phương thức nhận phù hợp. Ngôn ngữ càng cụ thể, người nhận càng dễ làm đúng. Điều đó cũng giúp hạn chế việc họ phải nhờ người khác giải thích một văn bản liên quan trực tiếp đến quyền lợi của mình.

Người dân cần biết hồ sơ đang chờ ở đâu

Khoản tiền người dân mong đợi còn phụ thuộc vào điều kiện thi hành án và quá trình xử lý tài sản. Một bản án buộc trả tiền không tự tạo ra nguồn tiền để chi trả ngay.

Chỉ thị số 36/CT-TTg chỉ ra những vướng mắc như tài sản có tranh chấp, hiện trạng không phù hợp hồ sơ, dự án được kê biên nhưng chưa hoàn thành thủ tục đầu tư, xây dựng hoặc nghĩa vụ tài chính. Những vấn đề ấy cho thấy việc đưa tài sản vào xử lý cần sự tham gia của nhiều cơ quan.

Vì vậy, rút ngắn sự chờ đợi phải gắn với giải quyết đúng vướng mắc của từng hồ sơ. Nếu tiền chưa thu được, cần làm rõ việc xác minh hay xử lý tài sản đang gặp khó khăn gì. Nếu tiền đã thu, cần xác định công đoạn tiếp theo để chi trả. Hai tình huống có cách giải quyết khác nhau và cần được thông tin phù hợp cho người có quyền lợi.

Yêu cầu theo dõi tiến độ từng vụ việc có ý nghĩa ở chỗ đó. Khi hồ sơ chậm được nhận diện sớm, người quản lý có cơ sở kiểm tra nguyên nhân và tổ chức xử lý. Một báo cáo tổng hợp có thể cho thấy khối lượng công việc, còn tiến độ cụ thể giúp nhìn rõ khoản tiền của một người dân đang chờ công đoạn nào.

Với người được thi hành án, một lời giải thích rõ ràng giúp họ chủ động hơn. Họ cần biết hồ sơ đang được xác minh, tài sản đang được xử lý hay thông tin nhận tiền còn thiếu. Khi chưa thể xác định thời điểm chi trả, cơ quan giải quyết cần nói rõ căn cứ và bước tiếp theo có thể thực hiện.

Sự minh bạch ấy còn giúp người dân sắp xếp cuộc sống. Một khoản tiền được hoàn trả có thể liên quan đến chi phí sinh hoạt; với cơ sở kinh doanh, đó có thể là phần vốn đang cần cho hoạt động. Thông tin đáng tin cậy giúp họ cân nhắc kế hoạch tài chính, thay vì tiếp tục dự tính trên một thời điểm chưa có cơ sở.

Cơ quan thi hành án cần cho người dân biết ai phụ trách hồ sơ, liên hệ bằng cách nào và việc giải quyết đã đến bước nào. Khi cần phối hợp với cơ quan khác, cán bộ phụ trách cần theo dõi, đôn đốc việc trả lời để tiếp tục xử lý hồ sơ, đồng thời thông báo tiến độ cho người dân.

Việc số hóa hồ sơ có thể giúp các cơ quan trao đổi thông tin nhanh hơn, người dân dễ tra cứu và bớt phải cung cấp lại giấy tờ đã có. Các thủ tục trực tuyến cần đơn giản, dễ sử dụng. Với người chưa quen công nghệ, cơ quan thi hành án cần có người hướng dẫn, hỗ trợ trực tiếp.

Khi bản án được thi hành đầy đủ, người dân có thêm cơ sở để tin tưởng vào sự bảo vệ của pháp luật. Niềm tin ấy được củng cố qua kết quả giải quyết từng vụ việc, từ những khoản tiền nhỏ đến những tài sản lớn gắn với cuộc sống của họ.