Mạng xã hội dần trả lại quyền lựa chọn nội dung cho người dùng

VHO - Sau nhiều năm để thuật toán quyết định nội dung hiển thị trên bảng tin, các nền tảng mạng xã hội đang dần trao lại quyền kiểm soát cho người dùng. Xu hướng này đánh dấu sự thay đổi về cách các nền tảng tiếp cận người dùng, khi nhu cầu kiểm soát nội dung ngày càng gia tăng trong kỷ nguyên AI.

Trao lại quyền kiểm soát cho người dùng

Hiện nay, những tính năng mới trên mạng xã hội như Instagram, Facebook, TikTok và YouTube cho phép người dùng chủ động tùy chỉnh chủ đề quan tâm, hạn chế nội dung không mong muốn và cá nhân hóa trải nghiệm lướt mạng. 

Năm 2022, Instagram đưa trở lại tùy chọn bảng tin theo trình tự thời gian, với hai mục “Đang theo dõi” và “Yêu thích”.

Các bảng tin này chỉ hiển thị nội dung từ những tài khoản mà người dùng chủ động lựa chọn theo dõi hoặc yêu thích. Tuy nhiên, mỗi khi mở ứng dụng, người dùng vẫn mặc định được đưa đến bảng tin chính với các nội dung do thuật toán đề xuất.

Đến tháng 6 năm ngoái, TikTok ra mắt tính năng “Quản lý chủ đề”, cho phép người dùng điều chỉnh lượng nội dung muốn xem từ các danh mục nhất định, chẳng hạn như thời trang và làm đẹp, sức khỏe và thể hình, thông qua một thanh trượt.

Công cụ này không loại bỏ hoàn toàn bất kỳ chủ đề nào khỏi bảng tin, nhưng cung cấp cho thuật toán của TikTok tín hiệu trực tiếp hơn về sở thích nội dung của người dùng.

TikTok cũng bổ sung tính năng “lọc từ khóa thông minh”, cho phép loại bỏ khỏi bảng tin những video chứa từ khóa do người dùng đánh dấu, đồng thời lọc cả những video có từ khóa tương tự hoặc liên quan.

Vài tháng sau, Instagram tiến thêm một bước khi triển khai tính năng “Thuật toán của bạn”. Tính năng này cho phép người dùng xem những chủ đề mà ứng dụng cho rằng họ quan tâm, đồng thời bổ sung các chủ đề muốn xem cũng như những nội dung muốn tránh.

Ban đầu, tính năng chỉ được triển khai trong mục Reels, nhưng hiện đã áp dụng trên toàn bộ ứng dụng Instagram và gần đây được mở rộng sang Facebook.

Những tính năng này giúp ứng dụng dễ dàng điều chỉnh nội dung đề xuất khi sở thích của người dùng thay đổi nhanh chóng.

Trong những tháng tới, Instagram dự kiến sẽ chủ động khuyến khích người dùng sử dụng tính năng này nhiều hơn. Hiện tại, người dùng có thể truy cập tính năng thông qua một nút ở góc trên bên phải của mục Reels.

Vào tháng 9, YouTube cũng công bố tính năng “Bảng tin tùy chỉnh” tại sự kiện ra mắt sản phẩm thường niên “Made on YouTube”. Tính năng này cho phép người dùng tạo các tab riêng bên cạnh bảng tin chính, được thiết kế theo nhu cầu hoặc sở thích cụ thể, chẳng hạn như video hướng dẫn tập luyện hoặc nội dung thư giãn vào đêm khuya.

Kểm soát nội dung xuất hiện khi lướt mạng

Cũng trong năm nay, Instagram, Facebook của Meta, YouTube và TikTok cùng những nền tảng mạng xã hội mới nổi có quy mô nhỏ hơn như Divine đã triển khai các tính năng cho phép người dùng tùy chỉnh trang chủ “Dành cho bạn” hoặc tạo bảng tin riêng xoay quanh những chủ đề cụ thể.

Instagram đã mở rộng tính năng cho phép người dùng đưa ra phản hồi cụ thể để cá nhân hóa bảng tin. Trên hệ sinh thái mạng xã hội, ngày càng nhiều nền tảng cũng cung cấp những tùy chọn tương tự, giúp người dùng chủ động hơn trong việc kiểm soát nội dung xuất hiện khi lướt mạng.

Đây là điều mà người dùng đã liên tục yêu cầu sau nhiều năm các nền tảng mạng xã hội ngày càng dựa vào thuật toán đề xuất để lựa chọn và hiển thị nội dung trên bảng tin.

Những tiến bộ trong khả năng xử lý ngôn ngữ của trí tuệ nhân tạo (AI) giúp các nền tảng mạng xã hội hiểu và xử lý những phản hồi cụ thể của người dùng về sở thích cũng như những nội dung họ không muốn xem, thay vì chỉ phỏng đoán dựa trên những gì người dùng xem và tương tác.

Đây là sự đảo chiều rõ rệt so với cách tiếp cận mà các nền tảng lớn theo đuổi trong những năm gần đây: thay thế bảng tin hiển thị theo trình tự thời gian, dựa trên các tài khoản người dùng theo dõi, bằng nội dung do thuật toán đề xuất.

Các nền tảng cho rằng nhờ khối lượng dữ liệu khổng lồ thu thập được về người dùng thông qua hoạt động cả trên lẫn ngoài nền tảng, doanh nghiệp mạng xã hội có thể dự đoán chính xác hơn bản thân người dùng về những nội dung họ muốn xem, cũng như những gì có thể khiến họ tiếp tục lướt mạng.

Sự thay đổi này có thể mang lại lợi ích kinh doanh, nhưng người dùng thường xuyên phàn nàn về việc mất quyền kiểm soát bảng tin. Các thuật toán đề xuất có thể dẫn dắt mình vào những vòng xoáy nội dung không liên quan, thậm chí độc hại. 

Các nền tảng cũng phải đối mặt với sự giám sát chặt chẽ, đặc biệt liên quan đến những nội dung được thuật toán đề xuất cho người trẻ, vốn đôi khi có thể gây tác động tiêu cực.