Từ điện thoại đến robot hình người:​

Chuỗi cung ứng của Trung Quốc hướng tới đà tăng trưởng mới

DUY HOÀNG

VHO - Sự chững lại trong doanh số điện thoại thông minh toàn cầu thúc đẩy các nhà cung cấp linh kiện điện tử Trung Quốc chuyển hướng sang robot hình người.

 Chuỗi cung ứng của Trung Quốc hướng tới đà tăng trưởng mới - ảnh 1
Các huấn luyện viên giám sát quá trình đào tạo một robot hình người tại Trung tâm Dữ liệu và Huấn luyện Robot Hình người Thanh Đảo, ở Thanh Đảo, tỉnh Sơn Đông, miền đông Trung Quốc. Ảnh: Tân Hoa Xã

Chuỗi cung ứng điện thoại thông minh và thiết bị điện tử của Trung Quốc đang điều chỉnh chuyên môn để hỗ trợ ngành công nghiệp robot hình người còn non trẻ nhưng phát triển nhanh của nước này. 

Trong thời gian gần đây, các nhà cung cấp linh kiện đang tìm kiếm động lực tăng trưởng mới, ngoài thị trường di động đang chững lại.

Ngành công nghiệp robot của Trung Quốc đã có góc nhìn mới về sự giao thoa sau khi robot hình người D1 của Honor giành chiến thắng trong cuộc thi robot gần đây tại Bắc Kinh, vượt qua các tên tuổi robot Trung Quốc đã có chỗ đứng như Unitree.

Honor chỉ mới gia nhập lĩnh vực robot hình người từ năm ngoái. Robot của hãng, mang tên Lightning đã vượt kỷ lục thế giới của con người hơn 6 phút.

Sau cuộc đua, kỹ sư Yao Bin của Honor cho biết một trong những lý do chiến thắng là việc chuyển giao công nghệ làm mát từ điện thoại thông minh (smartphone) sang robot, giúp động cơ luôn mát sau khi chạy quãng đường 21km.

Các nhà cung cấp lớn trong ngành điện thoại thông minh như Lingyi iTech, Lens Technology và AAC Technologies cũng cung cấp các linh kiện kết cấu cho robot D1 của Honor.

Đường cong tăng trưởng mới

Hiện các nhà cung cấp linh kiện điện thoại thông minh và điện tử đang nhắm tới thị trường robot. Đây cũng là lĩnh vực đang tiến dần tới sản xuất hàng loạt và triển khai quy mô lớn.

Theo nghiên cứu của Counterpoint Research, thị trường robot hình người được dự báo sẽ vượt 100.000 thiết bị vào năm 2027, tăng gấp sáu lần so với 16.000 thiết bị vào năm 2025.

Các ứng dụng trong logistics, sản xuất và ô tô dự kiến sẽ chiếm 72% tổng số triển khai. Sự mở rộng này diễn ra trong bối cảnh thị trường điện thoại thông minh đang chững lại do tình trạng thiếu hụt chip nhớ.

Theo IDC, số lượng điện thoại thông minh xuất xưởng toàn cầu được dự báo sẽ giảm 12,9% vào năm 2026, xuống còn 1,12 tỷ chiếc. Đây là mức giảm lớn nhất từng được ghi nhận của ngành.

“AI cũng đang tìm kiếm một đường cong tăng trưởng mới bởi có nhiều cơ hội để tái sử dụng công nghệ và năng lực sản xuất,” Ivan Lam, nhà phân tích cấp cao tại Counterpoint Research, cho biết. 

Theo nhà phân tích Ivan Lam, hiện có sự chồng lấn đáng kể về công nghệ giữa điện thoại thông minh và robot, bao gồm lắp ráp chính xác cho mô-đun camera, cảm biến vi cơ điện tử (MEMS), pin mật độ cao và tinh chỉnh phản hồi xúc giác cho các động cơ cảm ứng.

“Những công nghệ này đã được phát triển đến mức trưởng thành trong chuỗi cung ứng smartphone. Chúng rất phù hợp với các yêu cầu về cảm biến khớp và bộ phận chấp hành cuối của robot, với tiêu chuẩn sản xuất chính xác rất tương đồng”, ông Lam nói thêm.

Những đơn hàng ban đầu đã xuất hiện

 Chuỗi cung ứng của Trung Quốc hướng tới đà tăng trưởng mới - ảnh 2
Robot hình người "Lightning" do Honor phát triển đã xác lập kỷ lục chạy bán marathon của nhân loại tại cuộc thi chạy bán marathon dành cho robot hình người vào tháng 4.2026. Ảnh: Reuters

Các nhà cung cấp lớn khác trong ngành smartphone cũng đã bắt đầu giành được những đơn hàng đáng kể từ khách hàng trong lĩnh vực robot.

Everwin Precision, một nhà cung cấp linh kiện có trụ sở tại Thâm Quyến cho biếtngành điện tử tiêu dùng và xe điện, đã giao 690.000 đơn vị linh kiện chính xác cho các khách hàng robot hình người trong năm 2025, tạo ra doanh thu 100 triệu nhân dân tệ (tương đương 14,6 triệu USD), theo báo cáo thường niên của công ty.

Phân khúc này chiếm chưa đến 1% tổng doanh thu của Everwin trong năm 2025, khi 2/3 doanh số đến từ điện tử tiêu dùng. Dù vậy, công ty kỳ vọng robot hình người sẽ trở thành động lực tăng trưởng tiếp theo.

Trong khi đó, Lingyi iTech, một nhà cung cấp quan trọng cho Apple hiện cũng công bố kế hoạch đẩy mạnh tham gia vào lĩnh vực robot hình người, với mục tiêu trở thành một trong ba nhà cung cấp hàng đầu về phần cứng Trí tuệ nhân tạo hiện thân (Embodied AI).

Theo báo cáo thường niên năm 2025, công ty này đã cung cấp “vài nghìn” đơn vị phần cứng và dịch vụ lắp ráp cho các công ty robot hình người lớn.

Tháng 9 năm ngoái, Lingyi và AgiBot cũng liên doanh tập trung vào phát triển và lắp ráp robot hình người, trong đó nhà cung cấp của Apple nắm giữ 80% cổ phần.

Tháng này, Lingyi cũng mở một nhà máy robot tại Bắc Kinh, với mục tiêu nâng công suất từ 10.000 thiết bị trong năm nay, lên 20.000 thiết bị vào năm 2027 và 500.000 vào năm 2030.

Mở rộng, không phải chuyển hướng

Honor không phải là công ty duy nhất tìm cách áp dụng kinh nghiệm từ điện thoại thông minh vào lĩnh vực robot. Xiaomi cũng đã có bước tiến mạnh mẽ vào ngành này, triển khai các robot hình người do công ty phát triển để phục vụ sản xuất ô tô.

“Về bản chất, đây giống như một sự mở rộng từ năng lực và chuyên môn sẵn có, hơn là sự chuyển hướng hoàn toàn. Tuy nhiên, quá trình chuyển đổi này sẽ đi kèm với một số thách thức thực tế,” ông Lam cho biết.

Ông Lam nhận định quá trình phát triển robot đòi hỏi độ chính xác và độ tin cậy cao hơn nhiều so với smartphone, điều này ảnh hưởng trực tiếp đến mức độ khó khăn khi chuyển từ nghiên cứu phát triển sang sản xuất hàng loạt.

Tại một hội chợ robot gần đây ở Thâm Quyến, sự chuyển dịch này đã trở nên rõ ràng. Tại gian hàng của công ty Seavo Technology, quản lí Zhang Qifu liên tục tiếp đón khách tham quan hỏi về cách các bo mạch của công ty có thể hỗ trợ khả năng suy luận và điều khiển chuyển động trong phát triển robot.

Công ty 33 năm tuổi này, vốn phục vụ nhiều lĩnh vực từ y tế đến bán lẻ, đã nhanh chóng điều chỉnh để phù hợp với xu hướng “trí tuệ nhân tạo hiện thân” và hiện có hơn 200 khách hàng trong lĩnh vực robot.

“Robot hiện vẫn chỉ chiếm một phần rất nhỏ trong hoạt động kinh doanh của chúng tôi, nhưng giờ đây nhiều công ty đều cạnh tranh trong thị trường này,” ông Zhang cho biết tại Hội chợ AI và Robotics Plus vào cuối tháng 4.