Anthropic báo lãi điều chỉnh trước IPO, chi phí phát triển AI vẫn gây lo ngại

HÙNG NGUYỄN

VHO - Doanh thu quý III.2026 của Anthropic được cho là đạt 16,8 tỉ USD, tăng 45%. Tuy nhiên, cam kết hạ tầng 518 tỉ USD là thách thức lớn trước IPO.

Công tỉ đứng sau chatbot Claude đang ghi nhận tốc độ tăng trưởng kinh doanh đáng chú ý trong cuộc đua trí tuệ nhân tạo (AI).

Những số liệu được tiết lộ tại cuộc gặp nhà đầu tư trước kế hoạch niêm yết cho thấy Anthropic không chỉ mở rộng quy mô doanh thu nhanh chóng mà còn bắt đầu phát tín hiệu cải thiện khả năng sinh lời.

Dù vậy, phía sau kết quả tích cực là khoản cam kết hàng trăm tỉ USD cho hạ tầng điện toán, đặt ra câu hỏi liệu tốc độ kiếm tiền có theo kịp chi phí phát triển AI hay không.

Anthropic báo lãi điều chỉnh trước IPO, chi phí phát triển AI vẫn gây lo ngại - ảnh 1
Hình minh họa.

Doanh thu tăng 45%, Anthropic được cho là đã có lãi điều chỉnh

Theo thông tin được một nhà đầu tư tham dự cuộc gặp với ban lãnh đạo Anthropic tại San Francisco ngày 14.10 tiết lộ, doanh thu quý III.2026 của công tỉ đạt khoảng 16,8 tỉ USD, tăng 45% so với mức 11,6 tỉ USD ghi nhận trong quý II.

Trước đó, doanh thu quý I của Anthropic được cho là đạt 4,7 tỉ USD. Như vậy, chỉ sau hai quý, quy mô doanh thu đã tăng hơn 3,5 lần, phản ánh tốc độ thương mại hóa mạnh mẽ của doanh nghiệp phát triển dòng mô hình AI Claude.

Đáng chú ý, Anthropic được cho là đã thông báo với nhóm nhà đầu tư rằng công tỉ đạt lợi nhuận trên cơ sở điều chỉnh trong quý III. Đây là một tín hiệu tích cực khi nhiều doanh nghiệp AI vẫn đang phải chấp nhận thua lỗ lớn để duy trì tốc độ phát triển công nghệ và mở rộng thị phần.

Tuy nhiên, cần phân biệt lợi nhuận điều chỉnh với lợi nhuận được xác định theo các chuẩn mực kế toán thông thường. Chỉ số điều chỉnh có thể loại trừ một số khoản chi phí hoặc yếu tố kế toán nhất định, vì vậy chưa đủ để kết luận doanh nghiệp đã có lãi ròng hay tạo ra dòng tiền dương bền vững.

Đến thời điểm thông tin được công bố, Anthropic chưa đưa ra phản hồi chính thức về các số liệu nói trên. Công tỉ cũng chưa công khai báo cáo tài chính quý III để giới đầu tư có thể kiểm chứng đầy đủ doanh thu, chi phí, lợi nhuận và dòng tiền.

Dù vậy, những con số được tiết lộ cho thấy hoạt động kinh doanh AI đang chuyển biến nhanh. Nếu như giai đoạn đầu các doanh nghiệp chủ yếu tập trung phát triển mô hình, thu hút người dùng và chứng minh năng lực công nghệ, thì hiện nay khả năng tạo doanh thu từ sản phẩm và dịch vụ trở thành yếu tố quyết định giá trị doanh nghiệp.

Anthropic là một trong những công tỉ hưởng lợi từ nhu cầu sử dụng AI ngày càng lớn của doanh nghiệp. Dòng sản phẩm Claude được phát triển theo hướng hỗ trợ xử lý văn bản, phân tích dữ liệu, lập trình, tự động hóa công việc và nhiều nhiệm vụ chuyên môn khác.

Ngoài ứng dụng dành cho người dùng trực tiếp, Anthropic còn cung cấp công nghệ cho doanh nghiệp và nhà phát triển thông qua giao diện lập trình ứng dụng (API), cũng như những nền tảng điện toán đám mây của các đối tác.

Đây là những kênh thương mại hóa giúp doanh nghiệp AI có thể thu tiền dựa trên mức độ sử dụng thực tế, thay vì chỉ phụ thuộc vào số lượng tài khoản đăng ký.

Tuy nhiên, tăng trưởng doanh thu cũng bắt đầu xuất hiện dấu hiệu chậm lại về tỉ lệ. Sau khi tăng hơn gấp đôi từ quý I sang quý II, doanh thu quý III được cho là tăng thêm 45%. Điều này không đồng nghĩa nhu cầu sử dụng AI suy yếu, nhưng cho thấy việc duy trì những tỉ lệ tăng trưởng cực cao sẽ ngày càng khó khi quy mô kinh doanh đã trở nên lớn hơn.

Cam kết hạ tầng 518 tỉ USD đặt ra bài toán lợi nhuận

Đằng sau tốc độ tăng trưởng doanh thu là áp lực chi phí đặc biệt lớn mà Anthropic phải đối mặt để duy trì vị thế trong cuộc đua AI.

Theo những thông tin tài chính được tiết lộ trước đó, Anthropic đã cam kết ít nhất 518 tỉ USD trong khoảng một thập niên cho các dịch vụ điện toán đám mây, năng lực xử lý và hạ tầng phục vụ phát triển AI.

Đáng chú ý, khoảng 80% giá trị cam kết thuộc nhóm nghĩa vụ khó hoặc không thể hủy bỏ, hoặc vẫn phải thanh toán ngay cả khi doanh nghiệp không sử dụng hết năng lực điện toán đã đặt mua.

Điều này tạo ra áp lực tài chính dài hạn bởi công tỉ cần tiếp tục mở rộng doanh thu và tối ưu hiệu quả sử dụng hạ tầng để đáp ứng những nghĩa vụ thanh toán đã thỏa thuận.

Trong số các đối tác lớn, Anthropic dự kiến chi tối thiểu 111,1 tỉ USD cho Google, khoảng 110 tỉ USD cho Amazon và 31,4 tỉ USD cho Microsoft theo các thỏa thuận dài hạn. Doanh nghiệp cũng có những nghĩa vụ thuê thiết bị trị giá khoảng 161,2 tỉ USD liên quan đến Broadcom.

Các khoản tiền này trải dài trong nhiều năm, bao gồm những nghĩa vụ hợp đồng và hình thức cung cấp hạ tầng khác nhau. Vì vậy, không thể hiểu rằng Anthropic đã chi toàn bộ 518 tỉ USD hoặc phải thanh toán số tiền này trong một năm.

Dù vậy, quy mô cam kết cho thấy cuộc đua AI đang bước vào giai đoạn cần nguồn lực tài chính khổng lồ. Việc phát triển những mô hình ngày càng mạnh đòi hỏi số lượng lớn chip chuyên dụng, trung tâm dữ liệu, hệ thống làm mát, điện năng và khả năng vận hành liên tục.

Chi phí không chỉ phát sinh khi huấn luyện mô hình mới mà còn kéo dài trong quá trình phục vụ người dùng. Mỗi yêu cầu xử lý, đặc biệt với những tác vụ phức tạp như lập trình, phân tích tài liệu dài hoặc vận hành AI tự động, đều tiêu tốn tài nguyên điện toán.

Càng thu hút nhiều khách hàng, doanh nghiệp có thể tăng doanh thu nhưng đồng thời phải bảo đảm đủ năng lực xử lý để đáp ứng nhu cầu. Đây là điểm khác biệt đáng chú ý so với nhiều loại hình phần mềm truyền thống, nơi chi phí phục vụ thêm một người dùng thường thấp hơn đáng kể.

Áp lực này từng thể hiện rõ trong kết quả kinh doanh của Anthropic. Năm 2025, doanh thu công tỉ tăng gấp 12 lần, đạt gần 4,6 tỉ USD, nhưng vẫn ghi nhận khoản lỗ hoạt động hơn 8 tỉ USD theo số liệu đã được điều chỉnh loại trừ một số khoản ghi giảm nghĩa vụ tài chính.

Khoảng cách lớn giữa doanh thu và chi phí cho thấy quy mô thị trường tăng nhanh chưa đồng nghĩa với khả năng sinh lời ổn định.

Bên cạnh đó, mô hình kinh doanh của Anthropic còn có đặc điểm đáng chú ý khi những đối tác lớn như Google và Amazon đồng thời đóng nhiều vai trò. Họ vừa là nhà đầu tư, nhà cung cấp năng lực điện toán, đối tác phân phối, vừa phát triển các sản phẩm AI cạnh tranh trực tiếp.

Mối quan hệ này giúp Anthropic tiếp cận nguồn vốn, hạ tầng và khách hàng quy mô lớn, nhưng cũng tạo ra rủi ro phụ thuộc vào những doanh nghiệp có lợi ích kinh doanh không phải lúc nào cũng trùng khớp.

Nếu chi phí điện toán tăng, nguồn cung chip bị hạn chế hoặc các điều kiện hợp tác thay đổi, Anthropic có thể phải đối mặt với áp lực lên lợi nhuận ngay cả khi doanh thu tiếp tục tăng trưởng.

Vì vậy, điều nhà đầu tư cần đánh giá không chỉ là doanh thu tăng bao nhiêu, mà còn là tỉ suất lợi nhuận, hiệu quả sử dụng mỗi USD chi cho điện toán và khả năng tạo dòng tiền sau khi đáp ứng các nghĩa vụ hạ tầng.

IPO với tham vọng định giá hơn 2.000 tỉ USD: Phép thử của làn sóng AI

Những thông tin tài chính mới xuất hiện trong bối cảnh Anthropic đang chuẩn bị kế hoạch phát hành cổ phiếu lần đầu ra công chúng (IPO), với mục tiêu định giá được cho là vượt 2.000 tỉ USD.

Nếu đạt mức định giá này, Anthropic sẽ trở thành một trong những doanh nghiệp công nghệ có giá trị lớn nhất thế giới ngay khi lên sàn. Tuy nhiên, đây mới là tham vọng được đề cập trong quá trình chuẩn bị IPO, chưa phải mức định giá được thị trường chứng khoán xác lập.

Theo kế hoạch được giới đầu tư nhắc đến, đợt niêm yết của Anthropic có thể diễn ra sau cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ tại Mỹ vào tháng 11/2026. Thời điểm chính thức còn phụ thuộc vào điều kiện thị trường, quá trình hoàn thiện hồ sơ và quyết định của doanh nghiệp.

Việc Anthropic dự kiến lên sàn trước đối thủ OpenAI khiến đợt IPO này đặc biệt được chú ý. Đây có thể trở thành một trong những phép thử đầu tiên đối với khả năng chấp nhận mức định giá khổng lồ của nhà đầu tư dành cho các công tỉ chuyên phát triển mô hình AI tiên tiến.

Trong những năm gần đây, sự bùng nổ của AI đã thúc đẩy dòng vốn lớn đổ vào các doanh nghiệp sản xuất chip, phát triển trung tâm dữ liệu, cung cấp điện toán đám mây và xây dựng phần mềm.

Tuy nhiên, thị trường tài chính cũng bắt đầu đặt câu hỏi về thời gian thu hồi vốn. Những khoản đầu tư hạ tầng có quy mô hàng trăm tỉ USD sẽ chỉ mang lại hiệu quả nếu nhu cầu sử dụng AI tiếp tục tăng, khách hàng sẵn sàng trả phí và chi phí vận hành được kiểm soát.

Đối với Anthropic, mức tăng trưởng doanh thu được tiết lộ trong quý III là một lợi thế khi tiếp cận các nhà đầu tư tiềm năng. Nhưng để thuyết phục thị trường chấp nhận định giá hơn 2.000 tỉ USD, công tỉ sẽ cần chứng minh khả năng duy trì lợi nhuận trong nhiều năm, không chỉ đạt kết quả tích cực ở một quý theo phương pháp điều chỉnh.

Một yếu tố khác là mức độ cạnh tranh đang ngày càng gay gắt. Bên cạnh OpenAI, các tập đoàn như Google, Meta và nhiều nhà phát triển AI khác liên tục giới thiệu mô hình mới, tăng hiệu suất và giảm chi phí sử dụng. Khi năng lực công nghệ giữa các sản phẩm dần thu hẹp, doanh nghiệp có thể phải cạnh tranh mạnh hơn về giá, độ tin cậy và khả năng tích hợp vào hoạt động thực tế của khách hàng.

Anthropic cũng đang theo đuổi định hướng phát triển AI an toàn, coi đây là một phần trong chiến lược xây dựng niềm tin với doanh nghiệp và người dùng. Tuy nhiên, việc nghiên cứu, đánh giá và kiểm soát rủi ro của các hệ thống AI ngày càng phức tạp cũng đòi hỏi nguồn lực đầu tư đáng kể.

Vì thế, đợt IPO sắp tới không đơn thuần là câu chuyện một công tỉ AI có thể huy động thêm bao nhiêu vốn. Quan trọng hơn, đây sẽ là dịp để thị trường đánh giá liệu những doanh nghiệp phát triển AI quy mô lớn đã tiến đủ gần đến mô hình kinh doanh có lợi nhuận bền vững hay chưa.

Doanh thu tăng lên 16,8 tỉ USD trong một quý, nếu được xác nhận, sẽ cho thấy tốc độ thương mại hóa rất nhanh của Anthropic. Nhưng khoản cam kết hạ tầng ít nhất 518 tỉ USD trong một thập niên cũng là lời nhắc rằng tăng trưởng mạnh chưa đủ để bảo đảm thành công về tài chính.

Khi kỳ vọng dành cho AI ngày càng lớn, giới đầu tư có thể sẽ quan tâm nhiều hơn đến lợi nhuận thực chất, dòng tiền và khả năng thu hồi vốn, thay vì chỉ nhìn vào tốc độ tăng trưởng doanh thu. Đây cũng là phép thử đối với tính bền vững của làn sóng đầu tư AI đang diễn ra trên toàn cầu.