Những “hạt giống” mới cho dân ca Ví, Giặm Nghệ Tĩnh trong đời sống đương đại

VHO - Sau hành trình tuyển chọn, tập huấn và tranh tài, Cuộc thi “Tìm kiếm tài năng dân ca Ví, Giặm Nghệ Tĩnh” năm 2026 đã để lại dư âm đẹp trong lòng công chúng và mở ra những kỳ vọng mới đối với sức sống của loại hình nghệ thuật dân gian giàu bản sắc.

Đêm chung kết Cuộc thi “Tìm kiếm tài năng dân ca Ví, Giặm Nghệ Tĩnh” năm 2026 đã khép lại, những bó hoa và giải thưởng đã được trao, nhưng với các thí sinh, khoảnh khắc đứng trên sân khấu nhận giải vẫn còn nguyên cảm xúc. Có niềm vui, sự hồi hộp xen lẫn bồi hồi khi những ngày tháng tập luyện, những đêm tranh tài và tình yêu dành cho Ví, Giặm được đền đáp bằng sự ghi nhận.

Em Nguyễn Công Anh và Nguyễn Thị Khánh Chi - hai thí sinh giành giải A vẫn chưa hết xúc động sau khi được xướng tên giải thưởng cao nhất. Với hai em, phần thưởng không chỉ là sự ghi nhận cho nỗ lực cá nhân mà còn là động lực để tiếp tục gắn bó, học hỏi và lan tỏa những câu hát quê hương.

Em Nguyễn Thị Khánh Chi cho biết: "Từ sân khấu cuộc thi, những giai điệu Ví, Giặm đã chạm đến cảm xúc của người nghe bằng sự mộc mạc, sâu lắng và giàu tình quê. Đằng sau mỗi tiết mục là quá trình chúng em tập luyện nghiêm túc, những buổi tập cùng chuyên gia, nghệ sĩ và cả sự nỗ lực để mỗi thí sinh tìm được cách thể hiện riêng mà không làm mất đi cốt cách của di sản".

Không chỉ là một sân chơi nghệ thuật, cuộc thi còn được kỳ vọng trở thành nhịp cầu kết nối những người yêu Ví, Giặm phát hiện các gương mặt có năng khiếu, bồi dưỡng lực lượng kế cận và góp phần đưa di sản đến gần hơn với công chúng, nhất là thế hệ trẻ.

Ngay trong lần đầu tổ chức, cuộc thi đã nhận được sự hưởng ứng tích cực với 175 hồ sơ đăng ký của các cá nhân, nhóm thí sinh đến từ Nghệ An và nhiều tỉnh, thành trong cả nước. Từ vòng sơ tuyển, Ban Tổ chức lựa chọn 30 thí sinh, nhóm thí sinh có số điểm cao nhất vào vòng chung khảo.

Trước khi bước lên sân khấu, các thí sinh được tham gia khóa tập huấn chuyên môn kéo dài hơn 10 ngày dưới sự hướng dẫn của các chuyên gia, nghệ sĩ am hiểu dân ca Ví, Giặm Nghệ Tĩnh.

Nội dung bồi dưỡng không chỉ tập trung vào kỹ thuật thanh nhạc, mà còn trang bị kỹ năng làm chủ sân khấu, phong cách biểu diễn và những kiến thức cần thiết để hiểu sâu hơn đặc trưng nghệ thuật của di sản.

Cách làm này cho thấy cuộc thi không dừng ở việc tìm kiếm những giọng ca nổi bật, mà còn chú trọng nuôi dưỡng, đồng hành cùng các nhân tố mới, tạo nền tảng để họ có thể gắn bó lâu dài với Ví, Giặm.

Ba đêm thi chung khảo diễn ra vào các ngày 8, 9 và 13.8 đã mang đến nhiều tiết mục giàu cảm xúc. Những câu hát mộc mạc, sâu lắng về quê hương, đất nước và tình người xứ Nghệ được thể hiện bằng nhiều phong cách khác nhau, tạo nên một không gian nghệ thuật vừa đậm chất truyền thống, vừa có những nét tươi mới.

Theo đánh giá của Hội đồng nghệ thuật, nhiều thí sinh sở hữu chất giọng tốt, khả năng xử lý làn điệu khá nhuần nhuyễn và có ý thức xây dựng tiết mục. Đáng chú ý, một số gương mặt trẻ đã bước đầu tìm được dấu ấn riêng khi biết vận dụng kỹ thuật biểu diễn hiện đại nhưng vẫn giữ được tinh thần, sắc thái đặc trưng của dân ca Ví, Giặm.

Từ kết quả chuyên môn, 12 thí sinh và nhóm thí sinh xuất sắc nhất được lựa chọn bước vào đêm chung kết tối 16.8. Trên sân khấu cuối cùng của cuộc thi, các tiết mục tiếp tục cho thấy sự đầu tư công phu, bản lĩnh biểu diễn và tình yêu chân thành dành cho di sản quê hương.

Ban Tổ chức đã trao 2 giải A, 4 giải B và 6 giải C. Hai giải A thuộc về thí sinh Nguyễn Công Anh và Nguyễn Thị Khánh Chi. Bên cạnh đó, Nguyễn Công Minh nhận giải “Thí sinh được yêu thích nhất” do khán giả bình chọn trên các nền tảng số, còn Trương Thị Quỳnh Như được Hội đồng nghệ thuật trao danh hiệu “Thí sinh triển vọng”.

Theo bà Quách Thị Cường, Phó Giám đốc Sở VHTTDL Nghệ An, ý nghĩa của cuộc thi không chỉ nằm ở những giải thưởng được trao mà còn ở việc tạo dựng một môi trường để những người yêu dân ca gặp gỡ, học hỏi và cùng nhau nuôi dưỡng niềm đam mê.

Phó Giám đốc Sở VHTTDL Nghệ An nhấn mạnh, bảo tồn và phát huy dân ca Ví, Giặm là một hành trình lâu dài, không thể đặt lên vai một cá nhân hay một thế hệ. Đó là sự tiếp nối bền bỉ của các nghệ nhân, nghệ sĩ và cộng đồng qua nhiều năm tháng, để Ví, Giặm không chỉ hiện diện trong các hội diễn hay trên sân khấu mà thực sự trở thành một phần đời sống tinh thần của người dân xứ Nghệ.

Đáng chú ý, sự góp mặt của nhiều thí sinh đến từ ngoài Nghệ An và Hà Tĩnh cho thấy sức lan tỏa của dân ca Ví, Giặm đang ngày càng rộng mở. Những người trẻ tìm đến với di sản bằng tình yêu và sự tự nguyện chính là những “sứ giả” góp phần nối dài mạch nguồn truyền thống trong bối cảnh mới.

“Qua cuộc thi, chúng tôi mong muốn phát hiện những nhân tố mới, đặc biệt là các giọng ca trẻ có năng khiếu và tình yêu lâu dài với dân ca Ví, Giặm. Đây sẽ là lực lượng kế cận góp phần đưa di sản đến gần hơn với công chúng”, bà Quách Thị Cường chia sẻ.

Từ kết quả cuộc thi, ngành Văn hóa Nghệ An dự kiến tiếp tục tạo điều kiện để các thí sinh tham gia những chương trình, hoạt động nghệ thuật phù hợp, đồng thời nghiên cứu hình thức tổ chức sân chơi này trong các năm tiếp theo. Mục tiêu không chỉ là duy trì một cuộc thi, mà từng bước xây dựng lực lượng thực hành, biểu diễn Ví, Giặm và khuyến khích thế hệ trẻ tìm hiểu, tiếp nối những giá trị văn hóa cha ông để lại.

Cuộc thi đã khép lại, nhưng những câu hát Ví, Giặm được cất lên từ sân khấu vẫn còn ngân vang. Từ những tài năng được phát hiện và bồi dưỡng, di sản dân ca Ví, Giặm Nghệ Tĩnh có thêm những “hạt giống” mới để tiếp tục được trao truyền, sáng tạo và sống động trong đời sống hôm nay.