Nghệ An bàn giải pháp bảo tồn, phát huy giá trị di sản dân ca ví, giặm giai đoạn 2026 - 2030

VHO - Chiều 6.3, UBND tỉnh Nghệ An tổ chức cuộc họp cho ý kiến đối với dự thảo Đề án quản lý, bảo vệ và phát huy giá trị di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại Dân ca ví, giặm Nghệ Tĩnh giai đoạn 2026 – 2030.

Tiếp tục bảo tồn và lan tỏa giá trị của dân ca ví, giặm

Cuộc họp do ông Thái Văn Thành, Phó Chủ tịch UBND tỉnh chủ trì, với sự tham dự của đại diện các sở, ngành liên quan.

Theo dự thảo, mục tiêu của đề án là tiếp tục bảo tồn và lan tỏa giá trị của dân ca ví, giặm trong đời sống cộng đồng. Cụ thể, phấn đấu tại khu vực đồng bằng có khoảng 90% đơn vị hành chính cấp xã, phường có thực hành dân ca ví, giặm thành lập câu lạc bộ; tại khu vực miền núi đạt khoảng 30%.

Đề án cũng đặt mục tiêu mở rộng không gian thực hành di sản ra ngoài tỉnh và ra nước ngoài với kế hoạch thành lập thêm 2 – 3 câu lạc bộ dân ca ví, giặm tại các tỉnh khác và 1, 2 câu lạc bộ ở nước ngoài.

Trong lĩnh vực giáo dục, dân ca ví, giặm sẽ được đưa vào chương trình giảng dạy tại tất cả các trường phổ thông ở những địa bàn có truyền thống thực hành loại hình nghệ thuật này. Mỗi trường phấn đấu có ít nhất một giáo viên được tập huấn bài bản để giảng dạy dân ca.

Cùng với đó, tỉnh dự kiến đầu tư đồng bộ, hiện đại hóa hệ thống trang thiết bị cho Trung tâm Nghệ thuật truyền thống tỉnh; phấn đấu 80% câu lạc bộ dân ca ví, giặm do chính quyền địa phương thành lập được quản lý, hoạt động hiệu quả và được hỗ trợ trang thiết bị cần thiết.

Hằng năm sẽ tổ chức các lớp tập huấn, đào tạo cán bộ nghiệp vụ quản lý di sản văn hóa phi vật thể; mở các lớp truyền dạy dân ca ví, giặm cho câu lạc bộ, học sinh và giáo viên trên địa bàn tỉnh.

Nhiều hoạt động bảo tồn và quảng bá cũng được đề xuất như: tổ chức Liên hoan dân ca ví, giặm cấp tỉnh và liên tỉnh, festival du lịch dân ca ví, giặm định kỳ 2 năm/lần; tổ chức 1 – 2 cuộc thi tìm kiếm tài năng hát dân ca ví, giặm; 1 – 2 hội thi trong trường học; 1 hội thảo khoa học quốc tế; phục dựng 3 – 4 phường dân ca truyền thống đã mai một; xuất bản 2 – 3 đầu sách về dân ca ví, giặm.

Ngoài ra, mỗi năm dự kiến xây dựng hoặc phục dựng 4 vở diễn có giá trị tư tưởng và nghệ thuật để phát sóng truyền hình phục vụ nhân dân. Các chương trình biểu diễn thường xuyên (daily show) cũng sẽ được tổ chức tại Trung tâm Bảo tồn và Phát huy di sản Dân ca ví, giặm Nghệ Tĩnh.

Dự thảo đề án cũng đặt mục tiêu 100% nghệ nhân dân ca ví, giặm Nghệ Tĩnh được tôn vinh và hưởng chế độ đãi ngộ theo chính sách của Trung ương và của tỉnh.

 Nhiều khó khăn, thách thức

Phát biểu tại cuộc họp, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Thái Văn Thành nhấn mạnh: “Năm 2014, dân ca ví, giặm Nghệ Tĩnh được UNESCO ghi danh di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại, trở thành niềm tự hào của nhân dân hai tỉnh Nghệ An và Hà Tĩnh nói riêng, nhân dân Việt Nam nói chung.”

Theo ông Thái Văn Thành, mặc dù thời gian qua di sản đã nhận được sự quan tâm của các cấp chính quyền và cộng đồng, tuy nhiên, công tác bảo tồn và phát huy vẫn đứng trước nhiều nguy cơ, thách thức.

Phó Chủ tịch UBND tỉnh khẳng định: “Dân ca ví, giặm là loại hình văn hóa dân gian đặc biệt, là "đặc sản tinh thần" của vùng Nghệ Tĩnh chứa đựng nhiều giá trị đặc sắc. Do đó, việc ban hành Đề án quản lý, bảo vệ và phát huy giá trị di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại Dân ca ví, giặm Nghệ Tĩnh tỉnh Nghệ An giai đoạn 2026 - 2030 là rất cần thiết".

Đối với việc xây dựng đề án, Phó Chủ tịch UBND tỉnh đề nghị tiêu đề cần xác định rõ đối tượng, chủ thể và trách nhiệm của tổ chức thực hiện; nội dung các nhiệm vụ và giải pháp cần được trình bày ngắn gọn, súc tích.

Đồng thời, dự thảo cần đưa nhiệm vụ kiểm kê, sưu tầm và số hóa tư liệu vào những bước triển khai đầu tiên. Chính sách hỗ trợ cũng không nên chỉ tập trung vào nghệ nhân mà cần mở rộng sang công tác đào tạo, tuyển sinh và chế độ cho sinh viên theo học các ngành nghệ thuật truyền thống.

Phó Chủ tịch UBND tỉnh cũng lưu ý cần làm rõ hơn các cơ chế, chính sách cụ thể dành cho nghệ nhân, những người trực tiếp thực hành và truyền dạy dân ca ví, giặm.

Bên cạnh đó, công tác tuyên truyền, quảng bá và lan tỏa giá trị dân ca ví, giặm cần được đẩy mạnh cả trong nước và quốc tế. Các cơ sở giáo dục cần tích cực đưa dân ca ví, giặm vào giảng dạy để học sinh, sinh viên hiểu và yêu mến di sản từ sớm.

Ngoài ra, các tổ chức văn hóa và câu lạc bộ cần đổi mới hình thức sinh hoạt, biểu diễn hấp dẫn hơn nhằm thu hút sự tham gia của cộng đồng, đặc biệt là thế hệ trẻ.

Phó Chủ tịch UBND tỉnh giao Sở VHTTDL Nghệ An là đơn vị chủ trì soạn thảo, tiếp thu ý kiến của các ngành, tiếp tục bổ sung và hoàn thiện dự thảo đề án.