Nhạc sĩ Nguyễn Thành Trung giới thiệu chùm sáng tác về quê hương, đất nước

VHO - Ca khúc “Đất nước hôm nay” (nhạc sĩ Nguyễn Thành Trung) do NSND Quốc Hưng và ca sĩ Thu Hằng song ca trong chương trình nghệ thuật chính luận đặc biệt “Đường lên phía trước”, diễn ra tối 3.2 tại Cung Văn hóa Lao động Hữu nghị Việt – Xô (Hà Nội), do Báo Văn Hóa phối hợp với các đơn vị liên quan tổ chức, được truyền hình trực tiếp trên kênh VTV2 đã mang đến không khí hào sảng, tự hào.

Tiết mục là câu chuyện giàu cảm xúc chào mừng kỷ niệm 96 năm Ngày thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam, dấu mốc 40 năm đất nước thực hiện công cuộc đổi mới kể từ Đại hội VI của Đảng, đồng thời chào mừng thành công Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng và đón Xuân Bính Ngọ 2026.

Trong dịp này, nhạc sĩ Nguyễn Thành Trung đã giới thiệu chùm 6 ca khúc về đề tài quê hương, Tổ quốc được anh ấp ủ và sáng tác trong nhiều năm.

Theo nhạc sĩ Nguyễn Thành Trung, chùm tác phẩm không phải là những sáng tác rời rạc mà được xây dựng như một chỉnh thể nghệ thuật thống nhất về tư tưởng, khắc họa hành trình dân tộc từ chiều sâu văn hóa truyền thống đến khát vọng vươn lên trong giai đoạn phát triển mới.

Trong dòng chảy âm nhạc Việt Nam hiện đại, nhiều ca khúc về đất nước thường gắn với từng bối cảnh lịch sử hoặc cảm xúc thời đại. Tuy nhiên, 6 tác phẩm về Đảng, Tổ quốc và quê hương trong gần 100 sáng tác của anh được định hướng như một tiến trình tư tưởng âm nhạc, thể hiện hình tượng đất nước qua nhiều tầng biểu tượng, sắc thái cảm xúc và cấu trúc âm nhạc đa dạng.

Mở đầu chuỗi ca khúc là tác phẩm Tôi đi do ca sĩ Lê Anh Dũng thể hiện. Đây là bản ballad mang màu sắc tự sự, nội tâm, trong đó hình ảnh đất nước chưa xuất hiện trực tiếp mà được ẩn dụ qua các biểu tượng như đồng bào, quê hương, con thuyền hay ánh mắt.

Trung tâm của tác phẩm là hình tượng “tôi” – một cá nhân đang hòa mình vào dòng chảy cuộc sống, vừa cất tiếng hát vừa tìm thấy sự gắn kết với cộng đồng. Cái tôi ấy không mang màu sắc bi kịch hay đối kháng mà tồn tại trong sự hài hòa, dung dị.

Tiếp nối dòng cảm xúc cá nhân là ca khúc Đất nước yêu người do NSND Quốc Hưng thể hiện, mang tinh thần cộng đồng rõ nét, kết hợp giữa chất trữ tình và âm hưởng hành khúc hiện đại.

Tác phẩm chuyển trọng tâm từ cảm xúc riêng sang cảm xúc tập thể, khẳng định đất nước được hình thành và phát triển thông qua những con người cụ thể.

Nếu Đất nước yêu người mở rộng góc nhìn từ cá nhân đến cộng đồng thì Đất ơi nở hoa, qua phần thể hiện của NSƯT Hoàng Tùng, lại đưa người nghe trở về với chiều sâu văn hóa dân tộc.

Ca khúc mang đậm màu sắc trữ tình dân gian, mở đầu bằng âm thanh đàn bầu, một nhạc cụ giàu bản sắc truyền thống. Âm thanh ngân vang ấy không chỉ mang tính thẩm mỹ mà còn gợi nhắc về ký ức văn hóa.

Ở sắc thái khác, Đất nước vươn mình do NSƯT Đăng Dương thể hiện, ở đó hình ảnh đất nước như một thực thể đang vận động, bừng cháy năng lượng và hướng tới tương lai rộng mở.

Trong khi đó, Xin rạng ngời do NSND Quốc Hưng trình bày mang màu sắc trữ tình mềm mại. Tác phẩm không chỉ ca ngợi đất nước mà còn thể hiện trách nhiệm gìn giữ bản sắc dân tộc, hướng tới những giá trị nhân văn bền vững.

Điểm nhấn quan trọng trong chuỗi sáng tác là trường ca Đất nước hôm nay – tác phẩm âm nhạc có cấu trúc đa chương, đa giọng và đa nhịp điệu.

Trong tác phẩm này, các yếu tố cá nhân, cộng đồng, văn hóa, khát vọng phát triển và trách nhiệm xã hội được kết hợp thành một chỉnh thể.

Cấu trúc trường ca giúp tác giả mở rộng không gian và thời gian nghệ thuật, tái hiện hình ảnh đất nước trong chiều dài lịch sử và trong dòng chảy hiện tại.

Nếu các ca khúc trước giống như những mảnh ghép riêng lẻ thì Đất nước hôm nay được xem là bức tranh tổng thể về hình tượng Tổ quốc.

Tác phẩm được trình diễn qua sự kết hợp giữa NSND Quốc Hưng với giọng nam trầm và ca sĩ Thu Hằng với giọng nữ cao trong trẻo, tinh tế, cùng Dàn nhạc Học viện Âm nhạc Quốc gia Việt Nam.

Sự kết hợp giữa kỹ thuật thanh nhạc hàn lâm và hòa âm giao hưởng hiện đại tạo nên bức tranh âm nhạc giàu cảm xúc, góp phần lan tỏa thông điệp nghệ thuật đến đông đảo khán giả.

Thông qua chùm tác phẩm, nhạc sĩ Nguyễn Thành Trung gửi gắm thông điệp rằng đất nước không chỉ là ký ức của quá khứ mà còn là thực thể luôn vận động, phát triển và hướng tới tương lai.

Trong sáng tác của mình, nhạc sĩ lựa chọn cách thể hiện tình yêu Tổ quốc bằng ngôn ngữ âm nhạc giàu cảm xúc, để những giai điệu trở thành cầu nối lan tỏa tinh thần dân tộc đến công chúng.

Nhạc sĩ Nguyễn Thành Trung chia sẻ, hành trình sáng tác này là lời tri ân dành cho đồng bào và cũng là lời hứa của một nghệ sĩ – công dân trước vận hội mới của đất nước.

Nhạc sĩ mong muốn mỗi giai điệu đều mang theo khát vọng hồi sinh, lan tỏa niềm tin và tinh thần rạng ngời của dân tộc. Các tác phẩm hiện đã được phát hành trên YouTube và các nền tảng âm nhạc số.