Khi biểu tượng dân tộc bước lên sân khấu xiếc

VHO - Trong dịp nghỉ Tết Dương lịch 2026, Liên đoàn Xiếc Việt Nam cho ra mắt vở xiếc “Lời của tre Việt”, đưa hình tượng tre – biểu tượng quen thuộc của dân tộc lên sân khấu xiếc. Bằng ngôn ngữ biểu diễn đương đại, tác phẩm khắc họa hình ảnh con người và đất nước Việt Nam kiên cường, bền bỉ cùng dòng chảy thời gian.

Không dừng lại ở một vở xiếc giàu giá trị văn hóa truyền thống, Lời của tre Việt còn hướng tới trở thành sản phẩm nghệ thuật – du lịch độc đáo dành cho du khách trong nước và quốc tế.

Mở đầu là phân cảnh Lũy tre làng, tái hiện không gian làng quê quen thuộc với nhịp sống lao động vất vả nhưng giàu sinh khí. 

Trên nền cảnh ấy, hình ảnh cây tre hiện lên như biểu tượng xuyên suốt của sự bền bỉ và che chở. Điểm nhấn là màn trình diễn của người phụ nữ đu bay, lộn nhào trên không trung - hình ảnh ẩn dụ cho sự hi sinh thầm lặng, sức mạnh dẻo dai của người mẹ Việt Nam. 

Không chỉ phô diễn kĩ thuật xiếc điêu luyện, các phân đoạn còn khắc họa quá trình trưởng thành, vươn lên của con người Việt Nam, giống như tre càng vươn cao càng dẻo dai.

Sang cảnh 2, Tình tre mang sắc thái lãng mạn và giàu chất thơ. Từ bờ đê, chàng trai dựng nhịp cầu tre nối ra bè nước để gặp gỡ người mình yêu, mở ra không gian của tình yêu đôi lứa mộc mạc mà mãnh liệt. 

Cao trào cảm xúc được đẩy lên qua màn đu dây lụa trên không của cặp đôi NSƯT Thanh Tuấn - NSƯT Bùi Hương, với những động tác nhào lộn, thả người mềm mại, giàu tính thẩm mĩ. 

Ngay sau đó, kịch tính xuất hiện khi gió bão ập đến: các nghệ sĩ tạo hình thành cơn lốc xoáy, hàng tre nghiêng ngả, nhưng đôi trai gái vẫn kiên cường nương tựa, che chở cho nhau trong vòng tay của tre.

Khép lại vở diễn là cảnh Thanh âm hào khí, nơi cảm xúc lắng đọng rồi bùng nổ. Trên nền âm thanh đàn bầu tre, đàn T’rưng, các nghệ sĩ cùng “gõ” tre, tạo nên bản hòa âm mộc mạc, gần gũi. 

Đặc biệt, khán giả được mời tham gia tương tác, cùng hòa nhịp, biến sân khấu thành một không gian cộng hưởng cảm xúc. 

Với thời lượng 60 phút, Lời của tre Việt lấy nghệ thuật xiếc làm ngôn ngữ trung tâm, kết hợp chặt chẽ với âm nhạc truyền thống, vũ đạo và trình diễn đương đại để khắc họa hình tượng cây tre – biểu tượng bền bỉ của văn hóa Việt. 

Dàn nhạc sống với các nhạc cụ dân tộc như sáo trúc, đàn bầu, đàn T’rưng không chỉ giữ vai trò dẫn dắt cảm xúc mà còn trở thành “tiếng nói” của tre. Âm thanh khi rắn rỏi, khi mềm mại, tạo nên dòng chảy cảm xúc xuyên suốt, phản ánh tinh thần kiên cường, đoàn kết và khả năng vượt khó của người Việt.

Vì thế, Lời của tre Việt vừa khẳng định bản sắc và sức sáng tạo của xiếc Việt, vừa mở ra một không gian thưởng thức nghệ thuật giàu chiều sâu, góp phần định hình sản phẩm văn hóa – du lịch đặc sắc dành cho công chúng trong nước và quốc tế.

Giám đốc Liên đoàn Xiếc Việt Nam, đạo diễn, NSND Tống Toàn Thắng chia sẻ: “Người Việt có nhiều nét tương đồng với cây tre. Tre dẻo dai, kiên cường, không bao giờ chịu khuất phục, luôn vững vàng nhờ tinh thần đoàn kết khi từng khóm tre hợp lại thành lũy tre, che chở con người trước bão tố”.

Theo NSND Tống Toàn Thắng, Lời của tre Việt tiếp tục kể câu chuyện về tre và con người Việt Nam bằng ngôn ngữ nghệ thuật xiếc.

Mỗi động tác trình diễn, mỗi thanh âm vang lên trên sân khấu đều trở thành một lớp tự sự giàu cảm xúc, phản chiếu đời sống, tình yêu và nghị lực vượt khó của người Việt, qua đó lan tỏa thông điệp nhân văn sâu sắc.