Sau tấm màn nhung của sân khấu chèo

BẢO MINH

VHO - Trong ánh đèn sân khấu chèo, khán giả thường nhìn thấy những vai diễn chỉn chu qua từng lời hát, động tác. Thế nhưng, đằng sau mỗi buổi biểu diễn là nhiều giờ tập luyện, chuẩn bị phục trang và những khoảng thời gian lặng lẽ nơi hậu trường của các nghệ sĩ theo đuổi nghệ thuật chèo truyền thống.

Sau tấm màn nhung của sân khấu chèo - ảnh 1
Vở chèo “Chuyện quan Mơ” được biểu diễn tối 9.5 tại rạp Kim Mã (Hà Nội), mang màu sắc đương đại khi đặt ra mối quan hệ giữa lòng tốt và năng lực thực thi công lý. Qua tiếng cười châm biếm và những tình huống sân khấu gần gũi, vở diễn gợi cho khán giả nhiều suy ngẫm về các vụ việc nơi cửa đình - nơi đúng sai không thể chỉ phân định bằng cảm tính hay lòng thương, mà còn cần sự hiểu biết pháp luật, khả năng quản lý và sự tỉnh táo của người cầm cán cân công lý
Sau tấm màn nhung của sân khấu chèo - ảnh 2
Trên sân khấu, các nghệ sĩ thể hiện sự nhập tâm qua từng lời thoại, làn điệu chèo và động tác biểu diễn. Cách nhấn nhá trong lời hát, biểu cảm gương mặt cùng nhịp diễn linh hoạt giúp truyền tải rõ nét tính cách nhân vật và những thông điệp mà vở “Chuyện quan Mơ” muốn gửi gắm đến khán giả
Sau tấm màn nhung của sân khấu chèo - ảnh 3
Những làn điệu chèo truyền thống được kết hợp với cách dàn dựng rõ ràng, nhịp diễn linh hoạt, tạo sự gần gũi với khán giả hôm nay. Thông qua tiếng cười và các tình huống sân khấu, vở diễn biến những câu chuyện về đạo đức và năng lực quản lý trở nên dễ tiếp cận, giàu cảm xúc hơn. Sự kết hợp giữa yếu tố hài hước và ý nghĩa sâu sắc cũng cho thấy nét đặc trưng của nghệ thuật chèo: gửi gắm những suy ngẫm đời sống qua những hình ảnh và câu chuyện mang tính ước lệ trên sân khấu
Sau tấm màn nhung của sân khấu chèo - ảnh 4
Trên sân khấu là phần thể hiện của các nghệ sĩ, nhưng để tạo nên một tiết mục chạm tới cảm xúc khán giả còn là sự phối hợp của cả ê-kíp âm thanh và dàn nhạc chèo phía sau hậu trường. Những nhạc cụ quen thuộc như đàn nguyệt, đàn nhị, đàn bầu, sáo, trống hay chũm chọe góp phần giữ nhịp, nâng cảm xúc và tạo nên không khí cho từng lớp diễn. Trong đó, tiếng trống giữ vai trò quan trọng trong việc dẫn dắt lời hát, động tác và tiết tấu sân khấu, bởi vậy trong nghệ thuật chèo vẫn có câu “phi trống bất thành chèo”
Sau tấm màn nhung của sân khấu chèo - ảnh 5
Khoảnh khắc ngồi chờ đến lượt diễn trong cánh gà là phần khán giả hiếm khi nhìn thấy, nhưng lại luôn hiện diện trong mỗi đêm diễn chèo. Chỉ cách vài bước chân là sân khấu rực sáng với tiếng hát, lời thoại và ánh nhìn của khán giả; phía sau lại là khoảng lặng của hậu trường
Sau tấm màn nhung của sân khấu chèo - ảnh 6
Khi đêm diễn khép lại, những tràng pháo tay, tiếng hò reo và sự cổ vũ nhiệt tình từ khán giả trẻ đã khiến không khí sân khấu thêm sôi động. Sự đón nhận ấy cho thấy nghệ thuật chèo truyền thống vẫn có khả năng kết nối với đời sống hiện đại
Sau tấm màn nhung của sân khấu chèo - ảnh 7
Để mang đến những phút giây thăng hoa và trọn vẹn trên sân khấu, các diễn viên chèo phải dành nhiều giờ chuẩn bị trước mỗi đêm diễn. Trong phòng hóa trang, họ ngồi lặng lẽ bên những dãy gương lớn, tỉ mỉ hoàn thiện lớp hóa trang và phục trang của mình. Từ những gương mặt đời thường, các nhân vật chèo cổ dần hiện lên qua từng nét vẽ, màu son và bộ trang phục truyền thống trước khi bước ra ánh đèn sân khấu
Sau tấm màn nhung của sân khấu chèo - ảnh 8
Với nghệ thuật chèo, hóa trang là một phần quan trọng tạo nên tính ước lệ đặc trưng của sân khấu dân gian, giúp nhân vật hiện lên nổi bật hơn qua ánh đèn và giữ được thần thái biểu cảm trong từng lớp diễn
Sau tấm màn nhung của sân khấu chèo - ảnh 9
Đằng sau gần hai giờ thăng hoa trên sân khấu là câu chuyện hậu trường kéo dài nhiều giờ đồng hồ của các nghệ sĩ chèo. Khi tấm màn nhung khép lại, ánh đèn sân khấu dần tắt, những nhân vật trên sân khấu cũng trở về với dáng vẻ đời thường phía sau cánh gà
Sau tấm màn nhung của sân khấu chèo - ảnh 10
Trên sân khấu, các nghệ sĩ cháy hết mình trong từng lời hát, động tác và vai diễn. Thế nhưng khi vở diễn kết thúc, ai cũng thấm mệt sau nhiều giờ biểu diễn, nhưng trên gương mặt vẫn hiện rõ niềm vui và sự hài lòng. Với họ, sự đón nhận và những tràng pháo tay nhiệt tình từ khán giả chính là động lực lớn nhất sau mỗi đêm diễn
Sau tấm màn nhung của sân khấu chèo - ảnh 11
Các nghệ sĩ lại tất bật thu dọn phía sau cánh gà. Người tháo phục trang, người lau đi lớp hóa trang đã nhòe sau nhiều giờ biểu diễn, người cẩn thận sắp xếp lại đạo cụ trước khi rời sân khấu
Sau tấm màn nhung của sân khấu chèo - ảnh 12
Đằng sau ánh đèn sân khấu là những giọt mồ hôi, sự tập trung và nỗ lực của cả tập thể với mong muốn mang đến cho khán giả một đêm diễn chỉn chu và nhiều cảm xúc