Từ đỉnh lịch sử, giá vàng đã giảm sâu ra sao?

VHO - Từ những mức giá kỷ lục khiến thị trường sôi sục đầu năm, vàng và bạc đang trải qua một đợt điều chỉnh mạnh. Chỉ sau vài tháng, vàng trong nước đã mất hơn 50 triệu đồng/lượng, còn bạc giảm trên 40% so với đỉnh.

 

Có những thời điểm đầu năm 2026, nhiều người tin rằng giá vàng chỉ có thể đi lên. Khi vàng miếng vượt mốc 190 triệu đồng/lượng vào khoảng giữa tháng 2 đến đầu tháng 3, thị trường gần như bị cuốn vào tâm lý hưng phấn. Nhưng chỉ chưa đầy 5 tháng sau, bức tranh đã thay đổi đáng kể.

Theo khảo sát ngày 10.6, giá vàng miếng tại nhiều doanh nghiệp lớn chỉ còn quanh 138 triệu đồng/lượng. Đến 8h30 ngày 11.6, vàng miếng SJC tiếp tục giảm về vùng 131 - 136 triệu đồng/lượng. Như vậy, so với đỉnh thiết lập hồi đầu năm, giá vàng trong nước đã giảm hơn 50 triệu đồng/lượng - một trong những nhịp điều chỉnh mạnh nhất trong nhiều năm gần đây.

Không chỉ vàng, bạc cũng chứng kiến mức giảm khiến nhiều nhà đầu tư bất ngờ. Từ đỉnh cuối tháng 1, giá bạc đã giảm hơn 40%.

Vì sao vàng và bạc cùng giảm mạnh?

Theo các chuyên gia tài chính, điều đáng chú ý là nhiều yếu tố từng hỗ trợ giá vàng tăng mạnh trước đây như lạm phát, căng thẳng địa chính trị hay những bất ổn kinh tế toàn cầu vẫn chưa biến mất. Tuy nhiên, sau giai đoạn tăng quá nhanh kéo dài suốt 2 - 3 năm, thị trường đang bước vào một nhịp điều chỉnh mới.

Thực tế, khi giá đã được đẩy lên quá cao, việc chinh phục những mốc mới trở nên khó khăn hơn rất nhiều. Dòng tiền đầu tư cũng bắt đầu cân nhắc các lựa chọn khác có khả năng sinh lời tốt hơn.

Một trong những áp lực lớn nhất đến từ thị trường tài chính Mỹ. Lợi suất trái phiếu Chính phủ Mỹ vẫn duy trì ở mức cao, trong khi vàng không tạo ra dòng tiền hay lợi suất định kỳ. Khi trái phiếu hấp dẫn hơn, một phần vốn đầu tư có xu hướng dịch chuyển khỏi kim loại quý.

Bên cạnh đó, đồng USD phục hồi cũng gây sức ép lên giá vàng. Khi đồng bạc xanh mạnh lên, vàng trở nên đắt đỏ hơn đối với những nhà đầu tư nắm giữ các đồng tiền khác, qua đó làm giảm nhu cầu trên thị trường quốc tế.

Một thay đổi khác là lực mua từ các ngân hàng trung ương và nhà đầu tư tổ chức vẫn còn nhưng không còn mạnh như giai đoạn trước. Theo số liệu của Hội đồng Vàng Thế giới (WGC), các ngân hàng trung ương mua ròng 243,7 tấn vàng trong quý 1 năm nay, tăng 3% so với cùng kỳ. Tuy nhiên, mức mua này thấp hơn đáng kể so với giai đoạn từ giữa năm 2022 đến cuối năm 2024, khi nhiều quý ghi nhận lượng mua vượt 300 tấn.

Nhu cầu từ Trung Quốc và Ấn Độ - hai thị trường tiêu thụ vàng lớn nhất thế giới - cũng suy yếu rõ rệt. Trong quý 1 năm nay, nhu cầu vàng trang sức tại Trung Quốc giảm 31%, còn 85,2 tấn; tại Ấn Độ giảm 19%, còn 66,1 tấn. Trên phạm vi toàn cầu, nhu cầu vàng nữ trang giảm 25%, xuống còn 260,2 tấn.

Ngay cả các quỹ ETF vàng cũng trở nên thận trọng hơn. Lượng mua ròng trong quý 1 chỉ đạt 62 tấn, giảm tới 73% so với cùng kỳ năm 2025. Tổng nhu cầu vàng toàn cầu giảm 9%, còn 1.195,9 tấn.

Lịch sử cho thấy sau những đợt tăng nóng thường là các nhịp giảm sâu

Nhà báo chuyên về hàng hóa Clyde Russell của Reuters cho rằng, diễn biến hiện nay không phải điều quá bất thường nếu nhìn lại lịch sử thị trường vàng.

Từ tháng 9.2022 đến tháng 1.2026, giá vàng tăng tới 245%. Trước đó, giai đoạn từ tháng 10.2008 đến tháng 9.2011, vàng tăng 170% rồi sau đó giảm 37%. Tiếp đến, từ đáy tháng 8.2018 đến đỉnh tháng 8.2020, giá vàng tăng 74% trước khi giảm 22% trong hai năm tiếp theo.

Theo ông Russell, một quy luật khá rõ là mức tăng càng lớn thì nhịp điều chỉnh sau đó thường càng sâu và kéo dài hơn. Từ mức đỉnh lịch sử 5.594,82USD/ounce thiết lập ngày 29.1 năm nay, giá vàng hiện đã giảm khoảng 23%. Ông cho rằng khả năng vàng còn tiếp tục chịu áp lực trong những tháng, thậm chí những năm tới, là điều không thể loại trừ.

Nhà đầu tư nào chịu ảnh hưởng nhiều nhất?

Theo các chuyên gia, tác động của đợt giảm giá hiện nay không giống nhau với mọi nhà đầu tư.

Những người coi vàng là tài sản tích lũy dài hạn thường chỉ phân bổ khoảng 10 - 20% danh mục vào kim loại quý. Với nhóm này, các đợt giảm giá ngắn hạn không phải yếu tố quá đáng ngại bởi mục tiêu chính là bảo toàn tài sản trong dài hạn.

Ngược lại, áp lực lớn hơn đang dồn lên nhóm nhà đầu tư nắm giữ tỉ trọng vàng cao hoặc tham gia thị trường với mục tiêu lướt sóng ngắn hạn. Họ không chỉ đối mặt với xu hướng điều chỉnh của giá vàng thế giới mà còn chịu tác động từ những thay đổi trong cơ chế quản lý thị trường vàng trong nước.

Đáng chú ý, khoảng cách giữa giá vàng trong nước và thế giới đã thu hẹp đáng kể. Nếu trước đây có thời điểm chênh lệch lên tới 40 - 50 triệu đồng/lượng thì hiện chỉ còn khoảng 7 triệu đồng/lượng. Điều này phản ánh xu hướng giá vàng trong nước đang vận động sát hơn với diễn biến quốc tế.

Dù vậy, không ít chuyên gia cho rằng những đợt điều chỉnh mạnh thường là giai đoạn thị trường loại bỏ tâm lý đầu cơ quá mức. Trong ngắn hạn, giá vàng và bạc vẫn phụ thuộc nhiều vào chính sách lãi suất của Fed, lạm phát và sức mạnh đồng USD. Nhưng nhìn từ lịch sử nhiều thập kỷ, những lúc thị trường bi quan nhất đôi khi lại là thời điểm các nhà đầu tư dài hạn bắt đầu tìm kiếm cơ hội mới.