Sáu nhà cung cấp truyền hình bị phạt, người dùng cần lưu ý gì?

VHO - Sáu doanh nghiệp cung cấp dịch vụ truyền hình trả tiền vừa bị xử phạt tổng cộng 3,14 tỉ đồng do vi phạm quy định bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng. Vụ việc đặt ra những lưu ý đối với khách hàng về hợp đồng, phí dịch vụ, thông tin cá nhân và quyền khiếu nại khi phát sinh tranh chấp.

Nhiều vi phạm liên quan trực tiếp đến quyền lợi khách hàng

Ngày 12.10, Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia (Bộ Công Thương) công bố kết quả giám sát chuyên đề việc chấp hành pháp luật về bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng đối với các doanh nghiệp cung cấp dịch vụ truyền hình trả tiền.

Theo cơ quan này, 6 doanh nghiệp bị xử phạt vi phạm hành chính gồm Onlive TV, MangoPlus, FPT Play, TV360, MyTV và HTVC, với tổng số tiền phạt 3,14 tỉ đồng. Các vi phạm được phát hiện tập trung vào hợp đồng theo mẫu, điều kiện giao dịch chung, quyền lựa chọn của người tiêu dùng và trách nhiệm cung cấp thông tin.

Cụ thể, có 4/6 doanh nghiệp không đăng ký hoặc không đăng ký lại hợp đồng theo mẫu, điều kiện giao dịch chung với cơ quan quản lý nhà nước theo quy định. Ba doanh nghiệp có điều khoản không được phép quy định trong hợp đồng theo mẫu hoặc điều kiện giao dịch chung.

Ở khía cạnh thông tin cá nhân, 3/6 doanh nghiệp chưa thiết lập phương thức để người tiêu dùng lựa chọn phạm vi thông tin đồng ý cung cấp, đồng thời thể hiện sự đồng ý hoặc không đồng ý theo quy định. Ba doanh nghiệp cũng chưa bảo đảm quyền lựa chọn của khách hàng đối với một số hành vi liên quan đến thông tin người tiêu dùng.

Ngoài ra, cơ quan quản lý ghi nhận những vi phạm liên quan đến trách nhiệm bảo đảm quyền lợi khách hàng trong giao dịch từ xa, cung cấp thông tin bắt buộc, bảo vệ người tiêu dùng dễ bị tổn thương và quy định về cỡ chữ tối thiểu trong hợp đồng bằng văn bản.

Như vậy, các vấn đề được phát hiện không chỉ nằm ở giá cước hay chất lượng chương trình mà còn liên quan đến cách doanh nghiệp thiết lập hợp đồng, thu thập thông tin và bảo đảm quyền lựa chọn của khách hàng. Đây là những nội dung người dùng thường ít chú ý khi đăng ký dịch vụ trực tuyến hoặc gia hạn gói thuê bao.

Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia cho biết đã yêu cầu các doanh nghiệp chấm dứt hành vi vi phạm, rà soát, sửa đổi và hoàn thiện các nội dung, chính sách, quy trình liên quan. Theo báo cáo của doanh nghiệp, những tồn tại được cơ quan quản lý chỉ ra đã được rà soát, điều chỉnh và khắc phục.

Đáng chú ý, thông báo của Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia mới công bố tổng số tiền phạt của cả 6 doanh nghiệp và các nhóm hành vi vi phạm, chưa nêu mức phạt cụ thể của từng đơn vị. Vì vậy, chưa có cơ sở để xác định doanh nghiệp nào chịu mức phạt bao nhiêu hoặc vi phạm đầy đủ tất cả các nhóm hành vi nêu trên.

Kiểm tra hợp đồng, phí dịch vụ và điều kiện gia hạn

Từ vụ việc trên, người đang sử dụng truyền hình trả tiền nên rà soát lại hợp đồng hoặc điều kiện giao dịch đã chấp thuận khi đăng ký dịch vụ. Những nội dung cần chú ý gồm tên gói cước, giá thuê bao, thời hạn sử dụng, chu kỳ thanh toán, điều kiện gia hạn, dịch vụ bổ sung, chi phí phát sinh và cách chấm dứt hợp đồng.

Với các gói thuê bao đăng ký qua ứng dụng hoặc website, khách hàng nên kiểm tra xem dịch vụ có tự động gia hạn hay không, thời điểm trừ tiền và cách hủy gói. Nếu đăng ký thêm nội dung theo yêu cầu hoặc các tiện ích đi kèm, cần xác định rõ đó là dịch vụ đã nằm trong gói hay khoản phải thanh toán riêng.

Người dùng cũng nên thường xuyên đối chiếu thông báo thu phí với lịch sử thanh toán, nhất là khi số tiền phải trả thay đổi so với những kỳ trước. Nếu xuất hiện khoản thu chưa rõ nguyên nhân, nên yêu cầu nhà cung cấp giải thích cụ thể, đối chiếu với điều khoản đã đăng ký trước khi tiếp tục thanh toán hoặc thực hiện các thay đổi đối với gói dịch vụ.

Theo Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng năm 2023, có hiệu lực từ ngày 1.7.2024, hợp đồng giao kết với người tiêu dùng phải đáp ứng các yêu cầu về hình thức, ngôn ngữ và nội dung theo quy định. Doanh nghiệp có trách nhiệm cung cấp thông tin chính xác, đầy đủ về dịch vụ và nội dung giao dịch; người tiêu dùng cũng cần có thời gian hợp lý để nghiên cứu hợp đồng trước khi giao kết.

Vì vậy, khi gặp điều khoản khó hiểu hoặc chưa rõ về nghĩa vụ thanh toán, khách hàng có thể yêu cầu giải thích trước khi xác nhận đăng ký. Không nên chỉ dựa vào nội dung quảng cáo hoặc thông tin giới thiệu ngắn trên ứng dụng để quyết định sử dụng dịch vụ mà bỏ qua điều kiện giao dịch đi kèm.

Chủ động kiểm soát thông tin cá nhân, lưu bằng chứng khiếu nại

Một vấn đề đáng lưu ý khác là quyền kiểm soát thông tin cá nhân. Trong quá trình đăng ký, người dùng có thể được đề nghị cung cấp thông tin để mở tài khoản, thanh toán, nhận thông báo hoặc sử dụng các tính năng của dịch vụ. Khách hàng nên đọc kỹ nội dung yêu cầu cung cấp thông tin, mục đích sử dụng và các lựa chọn đồng ý hoặc không đồng ý được hiển thị.

Nếu giao diện đăng ký có lựa chọn về việc sử dụng thông tin cho những mục đích khác nhau, người dùng nên kiểm tra từng mục thay vì mặc nhiên chấp thuận toàn bộ. Cần phân biệt thông tin cần thiết để cung cấp dịch vụ với các lựa chọn bổ sung, đồng thời lưu lại xác nhận đăng ký và thông báo liên quan để có căn cứ đối chiếu khi cần.

Khi phát hiện khoản thu không đúng thỏa thuận, gói dịch vụ bị thay đổi mà chưa rõ lý do hoặc quyền lựa chọn thông tin không được bảo đảm, khách hàng nên liên hệ bộ phận chăm sóc khách hàng của nhà cung cấp, nêu rõ nội dung cần giải quyết và yêu cầu phản hồi. Hợp đồng, hóa đơn, lịch sử thanh toán, thư điện tử, tin nhắn và ảnh chụp màn hình các bước đăng ký có thể là những tài liệu hữu ích để làm rõ vụ việc.

Nếu hai bên không giải quyết được vấn đề, người tiêu dùng có thể đề nghị cơ quan quản lý nhà nước về bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng hoặc tổ chức xã hội có liên quan hỗ trợ thương lượng theo quy định. Việc lưu giữ bằng chứng và trình bày rõ yêu cầu sẽ giúp quá trình tiếp nhận, xử lý phản ánh thuận lợi hơn.

Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia cho biết việc giám sát lần này nhằm phát hiện, xử lý vi phạm và yêu cầu doanh nghiệp khắc phục những bất cập trong chính sách, điều khoản giao dịch, cơ chế vận hành. Trong bối cảnh thị trường truyền hình trả tiền ngày càng đa dạng, từ truyền hình cáp đến dịch vụ qua internet và nội dung theo yêu cầu, việc minh bạch hóa giao dịch có ý nghĩa đối với cả nhà cung cấp lẫn khách hàng.

Với người sử dụng dịch vụ, điều quan trọng không phải là mặc định mọi hợp đồng đều có sai phạm sau vụ việc, mà là chủ động kiểm tra các điều khoản mình đã chấp thuận, theo dõi khoản thanh toán và nắm rõ cách phản ánh khi quyền lợi bị ảnh hưởng. Những thao tác này giúp khách hàng hạn chế tranh chấp và có căn cứ bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của mình.