Lý do sầu riêng Malaysia gây sốt, hút khách thế giới?

MINH DƯƠNG

VHO - Malaysia đang nỗ lực đưa sầu riêng - loại trái cây có mùi hương nồng nàn khiến nhiều người mê vượt ra khỏi những quầy hàng ven đường và các vườn cây gia đình để trở thành một sản phẩm nông nghiệp có vị thế trên thị trường quốc tế.

Lý do sầu riêng Malaysia gây sốt, hút khách thế giới? - ảnh 1
Một khách hàng tạo dáng bên mô hình sầu riêng khổng lồ tại quầy bán sầu riêng ở Petaling Jaya, ngoại ô Kuala Lumpur, Malaysia. Ảnh: AP

Loại sầu riêng đặc biệt

Quốc gia này cũng mong muốn thuyết phục người tiêu dùng lựa chọn giống sầu riêng của họ vì đây là loại quả thực sự đáng để tìm mua.

Đối với những người sành sầu riêng, cách thưởng thức loại quả này cũng giống như cách các tín đồ rượu vang cảm nhận từng hương vị. Với sầu riêng Malaysia, hương vị của phần thịt béo ngậy, mềm mịn thay đổi rất đa dạng tùy từng giống cây trồng: có giống cây được ưa chuộng vì vị ngọt như kem trứng cùng hương trái cây, có loại lại nổi bật với chút đắng, thoảng vị rượu hoặc thậm chí có mùi giống bơ đậu phộng.

Nỗ lực nâng tầm ngành sầu riêng của Malaysia có thể được nhìn thấy ngay tại thủ đô Kuala Lumpur, nơi có một trung tâm chuyên biệt dành riêng cho loại quả này và ngày càng nhiều sản phẩm được chế biến từ sầu riêng.

Tại trung tâm trải nghiệm sầu riêng Kuala Lumpur Durian Experience Centre nằm gần hai tòa tháp đôi Petronas nổi tiếng, du khách có thể bước vào khu vườn sầu riêng mô phỏng để tìm hiểu về văn hóa và lịch sử của loại trái cây này.

Tại đây, một chương trình sân khấu luôn mang đến những tràng cười cho khán giả. Xuống tầng dưới, du khách có thể thưởng thức các đĩa sầu riêng và bánh tart trứng được làm từ loại quả này.

Được khai trương vào mùa hè năm nay với khoản đầu tư gần 2 triệu USD, trung tâm rộng khoảng 1.900m², gồm hai tầng và mở cửa hằng ngày. Cửa hàng sầu riêng tại đây đón khách từ sáng đến nửa đêm.

Nhà sáng lập Edison Ang cho biết trung tâm hướng tới cả khách địa phương lẫn khách du lịch, đặc biệt là du khách Trung Quốc - quốc gia nhập khẩu sầu riêng lớn nhất thế giới. 

Năm 2025, Trung Quốc nhập khẩu 1,87 triệu tấn sầu riêng tươi, trị giá 7,5 tỉ USD. Theo số liệu hải quan nước này, khối lượng nhập khẩu đã tăng hơn 6 lần trong một thập kỷ qua.

Malaysia chỉ bắt đầu xuất khẩu sầu riêng tươi sang Trung Quốc từ năm 2024. Tuy nhiên, trong nửa đầu năm 2026, giá trị sầu riêng tươi Trung Quốc nhập từ Malaysia đã tăng gấp 4 lần so với cùng kỳ năm trước, cho thấy tốc độ tăng trưởng nhanh chóng.

Không chỉ bán sầu riêng

Khác với các nước khác, người trồng sầu riêng ở Malaysia thường không thu hoạch quả khi còn xanh. Họ chỉ thu hoạch những quả chín tự nhiên khi rụng xuống.

Đây vừa là lợi thế lớn nhất, vừa là điểm yếu lớn nhất của ngành. Người bán phải chạy đua với thời gian vì sầu riêng chỉ có thời hạn bảo quản tối đa khoảng 2 - 3 ngày. Bất kỳ sự chậm trễ nào cũng có thể ảnh hưởng đến chất lượng quả.

Bên cạnh đó, các doanh nghiệp giờ đây đang tìm kiếm cơ hội từ những sản phẩm có thể được tạo ra từ loại quả này. Các doanh nghiệp bán nhân sầu riêng, tạo ra chocolate vị sầu riêng và mochi, thậm chí sản xuất cả bánh trung thu sầu riêng vào dịp Tết Trung thu.

Nhiều công ty cũng cung cấp kem sầu riêng, các món tráng miệng và sầu riêng sấy khô tại quán cà phê, đồng thời tổ chức các tour tham quan trang trại có hướng dẫn viên.

Tháng 7 vừa qua, một doanh nghiệp đã sản xuất và cho ra mắt nước hoa chiết xuất từ hoa sầu riêng, mang hương thơm ngọt ngào. Việc Malaysia mở rộng các sản phẩm sầu riêng khác nhau rất quan trọng, bởi điều này giúp gia tăng giá trị của sầu riêng và tạo sự khác biệt cho doanh nghiệp, ngay cả khi các đối thủ cạnh tranh chủ yếu bằng giá.

Malaysia đã tận dụng cơ hội này để chuyển sầu riêng từ một sản phẩm nông nghiệp đơn thuần thành một hệ sinh thái hàng hóa đa dạng, từ trái tươi, thực phẩm chế biến đến mỹ phẩm và các sản phẩm mang tính trải nghiệm. Cách tiếp cận này không chỉ mở ra thêm nguồn doanh thu cho người trồng và doanh nghiệp, mà còn giúp Malaysia xây dựng hình ảnh riêng cho sầu riêng trên thị trường quốc tế.