Dấu mốc kinh tế mới trên vùng đất Thủ đô kháng chiến

NGUYỄN HOÀN

VHO - Từ vùng đất Thủ đô kháng chiến, Thái Nguyên ghi dấu sức bật kinh tế với gần 22 tỉ USD xuất khẩu, tăng 20,9% sau 7 tháng năm 2026.

Ngày Quốc khánh 2.9 gợi nhắc về hành trình giành độc lập, tự do của dân tộc, cũng là dịp nhìn lại những đổi thay trên vùng đất từng chở che Trung ương Đảng, Chính phủ và Chủ tịch Hồ Chí Minh.

Tại An toàn khu (ATK) Định Hóa, những quyết sách quan trọng từng được đưa ra trong thời kỳ kháng chiến chống thực dân Pháp, tạo nên dấu ấn đặc biệt của Thái Nguyên trong lịch sử cách mạng Việt Nam.

Từ nền tảng ấy, Thái Nguyên từng bước chuyển mình qua hơn 60 năm, từ một địa phương có kinh tế chủ yếu dựa vào nông nghiệp trở thành địa bàn phát triển công nghiệp, dịch vụ, giáo dục và đổi mới sáng tạo.

Dấu mốc kinh tế mới trên vùng đất Thủ đô kháng chiến - ảnh 1
Dấu mốc kinh tế mới trên vùng đất Thủ đô kháng chiến - ảnh 2
Di tích lịch sử Đồi Pụ Đồn (Đồi phong tướng) tại ATK Định Hóa (Thái Nguyên)

Trong lần cuối Người về thăm tỉnh ngày 1.1.1964, Chủ tịch Hồ Chí Minh căn dặn: "Phải ra sức xây dựng Thái Nguyên trở thành một trong những tỉnh giàu có, phồn thịnh nhất ở miền Bắc nước ta".

Lời căn dặn ấy được nhắc lại trong hành trình phát triển hôm nay, khi Thái Nguyên đang tổ chức lại không gian kinh tế sau việc hợp nhất hai tỉnh Thái Nguyên và Bắc Kạn vào tháng 7.2025.

Không gian mới mở rộng dư địa phát triển với thế mạnh công nghiệp, đô thị, dịch vụ, giáo dục và đổi mới sáng tạo ở phía Nam và vùng trung tâm, cùng tiềm năng kinh tế xanh, nông lâm nghiệp và du lịch ở phía Bắc.

Nhịp phát triển được thể hiện qua các chỉ số kinh tế, khi GRDP 6 tháng đầu năm 2026 tăng 10,01%, đưa Thái Nguyên từ vị trí 33/34 về tăng trưởng cuối năm 2025 lên thứ 9 cả nước.

Riêng quý II.2026, GRDP của tỉnh tăng 11,28%, đứng thứ 3 toàn quốc, trong khi 6 tháng đầu năm thu hút 8,03 tỉ USD vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài, đưa Thái Nguyên dẫn đầu cả nước.

Dấu mốc kinh tế mới trên vùng đất Thủ đô kháng chiến - ảnh 3
Hạ tầng giao thông ngày càng được đầu tư hiện đại, đồng bộ

Đà tăng trưởng tiếp tục thể hiện trong hoạt động xuất khẩu, với kim ngạch hàng hóa 7 tháng năm 2026 đạt gần 22 tỉ USD, tăng 20,9% so với cùng kỳ và hoàn thành 66,7% kế hoạch cả năm.

Trong cơ cấu xuất khẩu, nhóm điện thoại, máy tính bảng và sản phẩm điện tử khác đạt gần 20,7 tỉ USD, chiếm 94,1% tổng kim ngạch, riêng điện thoại thông minh đạt gần 13,6 tỉ USD.

Khu vực doanh nghiệp có vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài tiếp tục chiếm phần lớn kim ngạch xuất khẩu, đạt trên 21,1 tỉ USD, tương đương 96,1% tổng giá trị xuất khẩu toàn tỉnh.

Trong khi đó, xuất khẩu của khu vực kinh tế trong nước đạt 847,7 triệu USD, tăng 90,2% so với cùng kỳ và đã vượt mục tiêu kế hoạch xuất khẩu được giao cho cả năm 2026.

Chênh lệch giữa xuất khẩu và nhập khẩu tạo mức thặng dư thương mại khoảng 5,8 tỉ USD, còn kim ngạch nhập khẩu ước đạt 16,2 tỉ USD trong 7 tháng đầu năm.

Cùng với công nghiệp chế biến, chế tạo và công nghệ cao, 23 dự án trọng điểm được đưa vào triển khai qua 4 đợt khởi công từ tháng 4 - 8.2026 với tổng vốn hơn 26.200 tỉ đồng.

Phía sau những con số kinh tế là các nhiệm vụ an sinh được đặt trong tiến trình phát triển với gần 900 căn nhà tạm, nhà dột nát đã và đang được xây dựng, sửa chữa trong 6 tháng đầu năm.

Hạ tầng số cũng tiếp tục mở rộng tới các khu vực khó khăn, đưa tỷ lệ bao phủ sóng di động lên 99,8% dân số, trong khi y tế, giáo dục và an sinh xã hội tiếp tục được quan tâm.

Dấu mốc kinh tế mới trên vùng đất Thủ đô kháng chiến - ảnh 4
Hạ tầng công nghiệp được chú trọng đầu tư, tạo đà phát triển kinh tế lẫn sinh kế cho người dân

Những mục tiêu phía trước tiếp tục được đặt ở mức cao khi Thái Nguyên phấn đấu tăng trưởng GRDP năm 2026 đạt ít nhất 11%, còn giai đoạn 2026 - 2030 hướng tới mức tăng bình quân từ 10,5% mỗi năm trở lên.

Để thực hiện các mục tiêu này, tỉnh xác định khoa học, công nghệ, chuyển đổi số, cải cách hành chính và khơi thông nguồn lực là những động lực quan trọng, cùng yêu cầu phát triển nhân lực chất lượng cao và công nghiệp công nghệ cao.

Từ những giá trị của vùng căn cứ cách mạng đến thành quả phát triển hôm nay, Thái Nguyên đang tiếp nối một hành trình dài, trong đó ký ức về Thủ đô kháng chiến trở thành phần nền tảng của hiện tại.

Chặng đường mới đặt Thái Nguyên trước mục tiêu trở thành một cực tăng trưởng, trung tâm kết nối và lan tỏa phát triển của vùng trung du và miền núi phía Bắc, tiếp nối lời căn dặn của Chủ tịch Hồ Chí Minh hơn 60 năm trước.