Tuyên Quang mở dư địa du lịch từ bản sắc văn hóa miền biên viễn

NGUYỄN HOÀN

VHO - Mùa hoa tam giác mạch năm 2026 mở ra cơ hội chiến lược để Tuyên Quang phát triển du lịch văn hóa, gia tăng chiều sâu trải nghiệm cho du khách và tạo nguồn sinh kế bền vững cho đồng bào từ các giá trị bản địa.

Trên Cao nguyên đá Đồng Văn (Tuyên Quang), cảnh quan núi đá trùng điệp kết hợp với đời sống văn hóa đa dạng của cộng đồng các dân tộc tạo nên sức hấp dẫn đặc trưng.

Khi nhu cầu tham quan chuyển dịch dần sang chiều sâu trải nghiệm, các tri thức sinh hoạt thường ngày có cơ hội chuyển hóa thành sản phẩm du lịch độc đáo.

Các nghề thủ công như dệt lanh, nhuộm chàm, thêu thổ cẩm, rèn và đan lát vốn gắn liền với đời sống đồng bào. Việc tích hợp các hoạt động này vào chuỗi trải nghiệm giúp du khách tiếp cận kỹ năng lao động, tập quán sinh hoạt và tri thức dân gian qua nhiều thế hệ.

Tuyên Quang mở dư địa du lịch từ bản sắc văn hóa miền biên viễn - ảnh 1
Nghề dệt lanh thủ công tại xã Lùng Tám (Tuyên Quang)

Sự chuyển biến từ quan sát thụ động sang tham gia trực tiếp giúp nâng cao giá trị chuyến đi đồng thời mở rộng không gian khám phá bên cạnh các điểm ngắm cảnh quan thiên nhiên.

Để hình thành sản phẩm du lịch có sức cạnh tranh cao, việc tổ chức các hoạt động văn hóa cần gắn liền với chất lượng phục vụ và nhu cầu thực tế của du khách.

Khả năng gia tăng thời gian lưu trú và thu hút khách quay trở lại phụ thuộc lớn vào tính đồng bộ của dịch vụ, phương thức đón tiếp cùng tính thuận tiện trong suốt hành trình.

Đối với người dân địa phương, phát triển du lịch văn hóa tạo điều kiện thương mại hóa kỹ năng nghề truyền thống, mang lại nguồn thu nhập bổ sung từ việc cung ứng sản phẩm thổ cẩm, đồ thủ công và các dịch vụ trải nghiệm.

Tuyên Quang mở dư địa du lịch từ bản sắc văn hóa miền biên viễn - ảnh 2
Tuyên Quang mở dư địa du lịch từ bản sắc văn hóa miền biên viễn - ảnh 3
Du khách chụp ảnh lưu niệm tại ngôi nhà từng là bối cảnh quay phim “Chuyện của Pao"

Cơ hội kinh tế đòi hỏi sự tham gia chủ động của cộng đồng trong khâu tổ chức, giới thiệu sản phẩm và tiếp cận thị trường. Các sản phẩm thủ công cần đảm bảo chất lượng, giữ vững bản sắc và tối ưu giá trị sử dụng.

Mô hình trải nghiệm dựa trên đời sống thực tế, nơi người dân trực tiếp chia sẻ về nghề nghiệp, phong tục và câu chuyện bản làng, vừa tạo môi trường trao truyền tri thức dân gian vừa giúp du khách cảm nhận văn hóa qua chính chủ thể thực hành.

Từ tháng 10 đến hết tháng 12.2026, các xã thuộc vùng Công viên địa chất toàn cầu UNESCO Cao nguyên đá Đồng Văn tổ chức nhiều hoạt động giao lưu văn nghệ, trình diễn nhạc cụ, trang phục truyền thống và nghệ thuật dân gian phục vụ cộng đồng, du khách góp phần hỗ trợ phân bổ lưu lượng khách hiệu quả qua các thời điểm trong mùa du lịch.

Tuyên Quang mở dư địa du lịch từ bản sắc văn hóa miền biên viễn - ảnh 4
Thời gian này, hoa tam giác mạch ở Tuyên Quang nở rộ thu hút nhiều du khách ghé thăm

Sự phối hợp giữa các chương trình nghệ thuật, ngày hội văn hóa và trình diễn nghề thủ công tạo thêm điểm nhấn cho hành trình, phát huy hiệu quả khi có sự kết nối chặt chẽ về thông tin hướng dẫn và hạ tầng dịch vụ giữa các địa bàn.

Bên cạnh các chất liệu truyền thống, việc ứng dụng âm nhạc đương đại cũng giúp mở rộng phương thức tiếp cận di sản, đặc biệt đối với nhóm du khách trẻ.

Show Rock “Tinh thần đá” lần thứ 2 dự kiến diễn ra ngày 31.10 là một bước đi thử nghiệm nhằm mang âm nhạc hiện đại vào không gian cao nguyên. Sự kết hợp này khi được thực hiện hài hòa sẽ tạo nên sức hút mới nhưng vẫn bảo tồn được giá trị cốt lõi của điểm đến.

Tuyên Quang mở dư địa du lịch từ bản sắc văn hóa miền biên viễn - ảnh 5
Người phụ nữ dân tộc bên gian hàng thổ cẩm, giới thiệu sản phẩm thủ công phục vụ du khách

Nhằm tối ưu hóa lợi ích kinh tế cho cộng đồng, các hoạt động văn hóa cần liên kết đồng bộ với hệ thống lưu trú, ẩm thực và tiêu thụ sản phẩm địa phương, giúp nguồn thu từ du lịch lan tỏa tới nhiều hộ gia đình.

Đồng thời, quá trình phát triển du lịch luôn song hành với việc chú trọng sức chịu tải của điểm đến và bảo tồn di sản nguyên bản, trong đó sự tham gia của người dân địa phương giữ vai trò quyết định trong việc định hình nội dung và phương thức tổ chức.

Bản sắc văn hóa trở thành lợi thế bền vững khi cộng đồng giữ vai trò chủ thể. Việc giới thiệu trang phục, nhạc cụ, dân ca hay nghề truyền thống dựa trên sự tôn trọng phương thức thực hành của từng dân tộc, tạo điều kiện để thế hệ trẻ tiếp tục duy trì và phát huy.

Tuyên Quang mở dư địa du lịch từ bản sắc văn hóa miền biên viễn - ảnh 6
Sân khấu "Âm vang miền đá" tại Lễ hội Hoa Tam giác mạch 2026

Trong khuôn khổ các hoạt động nổi bật năm 2026, Lễ hội Hoa Tam giác mạch lần thứ XII với chủ đề “Âm vang miền đá” dự kiến khai mạc lúc 20h ngày 25.10 tại Quảng trường Thanh niên, xã Đồng Văn (Tuyên Quang), kết hợp giữa nghệ thuật truyền thống và đương đại.

Bên cạnh đó, Ngày hội văn hóa dân tộc Lô Lô và giao lưu văn hóa Việt Nam - Trung Quốc diễn ra ngày 23.10, cùng Ngày hội văn hóa các dân tộc xã Lùng Tám tổ chức trong hai ngày 24 và 25.10 hứa hẹn mở rộng không gian trải nghiệm ẩm thực, sản phẩm địa phương và văn hóa cộng đồng cho người dân cùng du khách.

Thông qua lễ hội, vẻ đẹp hoa tam giác mạch cùng cảnh quan và bản sắc văn hóa các dân tộc được giới thiệu rộng rãi, tạo thêm cơ hội phát triển du lịch cộng đồng và gắn kết hoạt động văn hóa với mục tiêu du lịch bền vững trên Cao nguyên đá Đồng Văn.

Theo báo cáo của Sở VHTTDL tỉnh Tuyên Quang, trong 9 tháng đầu năm 2026, toàn tỉnh đón hơn 3,24 triệu lượt khách, tăng 0,9% so với cùng kỳ năm 2025, đạt 90,1% kế hoạch năm.
 
Trong đó khách quốc tế ước đạt 567 nghìn lượt và khách nội địa đạt hơn 2.6 triệu lượt. Tổng thu từ khách du lịch trên địa bàn tỉnh ước đạt gần 9.000 tỉ đồng.

Cùng với sự gia tăng về lượng khách, hệ thống cơ sở lưu trú tiếp tục được mở rộng và đa dạng hóa.

Toàn tỉnh hiện có 1.519 cơ sở lưu trú với khoảng 14.864 buồng, gồm 174 khách sạn, 572 nhà nghỉ, 755 homestay và 18 nhà khách, góp phần nâng cao khả năng phục vụ và đáp ứng ngày càng tốt hơn nhu cầu của du khách.