Hoa tam giác mạch phủ kín miền đá, du khách đổ về Tuyên Quang

VHO - Lễ hội Hoa Tam giác mạch lần thứ XII - năm 2026 dự kiến khai mạc vào 20h ngày 25.10 tại Quảng trường Thanh niên, xã Đồng Văn (tỉnh Tuyên Quang).

Giữa những dãy núi đá tai mèo dựng đứng, nơi đất trời tưởng như chỉ còn lại sắc xám của đá và màu xanh thẳm của núi rừng, tam giác mạch lại nở hoa.

Những bông hoa nhỏ bé, phớt hồng rồi chuyển sang tím hồng, trải trên các triền núi, len giữa những vách đá, làm mềm đi vẻ khắc nghiệt của cao nguyên.

Mỗi độ cuối thu, miền đá lại có một cuộc hẹn với du khách. Đó là mùa tam giác mạch và cũng là mùa Lễ hội Hoa Tam giác mạch, sự kiện đã trở thành dấu ấn riêng của vùng cao nguyên đá Đồng Văn, nay thuộc tỉnh Tuyên Quang.

Năm 2026, Lễ hội Hoa Tam giác mạch lần thứ XII dự kiến khai mạc vào 20h ngày 25.10 tại Quảng trường Thanh niên, xã Đồng Văn (tỉnh Tuyên Quang).

Với chủ đề “Âm vang miền đá”, chương trình nghệ thuật khai mạc kết hợp chất liệu văn hóa truyền thống với nghệ thuật đương đại, giới thiệu vẻ đẹp thiên nhiên, con người và văn hóa các dân tộc giữa cao nguyên đá.

Sự góp mặt của các ca sĩ Trọng Tấn, Ngô Lan Hương, Dương Trường Giang cùng nhiều ca sĩ, nghệ nhân, diễn viên hứa hẹn tạo nên một đêm hội vừa đậm sắc màu vùng cao, vừa mang hơi thở của đời sống hôm nay.

Nhưng sức hút của lễ hội không chỉ ở trong một đêm khai mạc. Khi những cánh hoa đầu tiên bung nở trên đá, cả cao nguyên bước vào mùa đẹp nhất trong năm.

Theo kế hoạch, khoảng 400ha tam giác mạch được gieo trồng tại các xã thuộc vùng cao nguyên đá Đồng Văn. Những ruộng hoa được xuống giống thành ba đợt, kéo dài mùa hoa từ tháng 10 đến hết tháng 12, đồng thời tạo thời điểm hoa nở rộ vào dịp khai mạc lễ hội.

Dọc quốc lộ 4C, sắc hoa mở ra giữa những cung đường quanh co. Từ Cổng trời, Thạch Sơn Thần, dốc Thẩm Mã đến làng văn hóa Lũng Cẩm, di tích Nhà Vương, Lô Lô Chải, khu vực Lũng Cú hay làng văn hóa Pả Vi, du khách có thể bắt gặp những triền hoa nằm nép mình bên đá núi.

Tam giác mạch vốn là loài cây gắn với đời sống của cư dân vùng cao. Qua thời gian, những mùa hoa bình dị ấy trở thành một phần hình ảnh của miền đá.

Hoa mang vẻ đẹp mong manh nhưng lại sinh trưởng trên vùng đất khắc nghiệt, nơi con người đã quen với việc chắt chiu từng khoảnh đất nhỏ giữa đá núi để gieo trồng và dựng xây cuộc sống.

Có lẽ cũng từ sự tương phản ấy mà tam giác mạch có sức gợi đặc biệt. Hoa làm cho đá trở nên mềm mại hơn, còn đá làm vẻ đẹp của hoa trở nên sâu sắc hơn.

Lễ hội vì thế cũng vượt khỏi ý nghĩa của một sự kiện theo mùa. Qua 12 lần tổ chức, Lễ hội hoa tam giác mạch đã trở thành một dấu hiệu nhận diện của du lịch vùng cao nguyên đá. Mỗi mùa hoa mở ra một lời mời gọi du khách trở lại, sau những đồi hoa bát ngát còn có cả đời sống văn hóa đậm bản sắc dân tộc của cộng đồng cư dân nơi đây.

Năm nay, không gian lễ hội được mở rộng với nhiều hoạt động trải nghiệm. Từ ngày 21 - 25.10, phố cổ Đồng Văn tổ chức Không gian giới thiệu sản phẩm OCOP và nông sản đặc trưng.

Ngày hội văn hóa dân tộc Lô Lô và giao lưu văn hóa Việt - Trung diễn ra ngày 23.10. Ngày hội văn hóa các dân tộc xã Lùng Tám được tổ chức trong hai ngày 24 - 25.10. Sau đêm khai mạc, show rock “Tinh thần đá” lần thứ hai dự kiến diễn ra ngày 31.10 tại khu vực công viên địa chất.

Những hoạt động ấy khiến mùa hoa có thêm nhiều lớp trải nghiệm. Du khách đến với cao nguyên không dừng lại ở việc ngắm hoa, chụp ảnh rồi rời đi như trước đây.

Họ có thể tìm đến những bản làng, tham gia vào không gian bản địa, nghe tiếng khèn, xem nghề thủ công, thưởng thức món ăn địa phương, tìm hiểu những sản phẩm được làm ra từ bàn tay của cư dân vùng đá.

Từ tháng 10 đến hết tháng 12, các xã trong vùng Công viên địa chất toàn cầu UNESCO Cao nguyên đá Đồng Văn tiếp tục tổ chức nhiều hoạt động du lịch cộng đồng, giao lưu văn nghệ, trò chơi dân gian và trình diễn các nghề truyền thống như dệt lanh, nhuộm chàm, thêu thổ cẩm, rèn, đan lát.

Đó là phần chiều sâu của mùa hoa. Nếu những đồi hoa tam giác mạch tạo nên hình ảnh dễ nhận biết nhất, thì văn hóa cộng đồng giúp du khách hiểu vì sao con người có thể sống bền bỉ giữa miền đá đến như vậy.

Những nghề thủ công, tập quán sinh hoạt và tri thức bản địa được trao truyền qua nhiều thế hệ kể câu chuyện về khả năng thích nghi với thiên nhiên, về cách cư dân vùng cao tạo dựng cuộc sống trên một địa hình đặc biệt khắc nghiệt.

Từ mùa hoa, du lịch có thể đi sâu hơn vào đời sống, tạo sinh kế cho người dân. Đây cũng là hướng Tuyên Quang đặt ra khi kết nối các hoạt động ngắm hoa với văn hóa, ẩm thực và sản phẩm địa phương, qua đó quảng bá hình ảnh cao nguyên đá Đồng Văn và thúc đẩy du lịch cộng đồng.

Sức hút của mùa hoa còn được đặt trong đà tăng trưởng chung của du lịch Tuyên Quang. Trong 9 tháng đầu năm, tỉnh đón hơn 3,24 triệu lượt khách, tăng 0,9% so với cùng kỳ năm 2025 và đạt 90,1% kế hoạch năm.

Khách quốc tế ước đạt 567.000 lượt, khách nội địa hơn 2,6 triệu lượt. Tổng thu từ khách du lịch ước gần 9.000 tỉ đồng. Hệ thống cơ sở lưu trú tiếp tục được mở rộng và đa dạng hóa để đáp ứng nhu cầu của thị trường.

Những con số này đặt mùa hoa vào một câu chuyện rộng hơn. Khi lượng khách tăng, vấn đề là làm sao để họ ở lại lâu hơn, trải nghiệm sâu hơn và để nguồn thu du lịch lan tỏa tới cộng đồng. Mùa hoa tam giác mạch đang mở ra một hướng đi như vậy.

Một mùa hoa đẹp có thể đưa du khách đến cao nguyên đá Đồng Văn, nhưng một không gian văn hóa sống động, giàu bản sắc, tràn đầy sức sống mới có khả năng níu chân họ.

Khi hoa gắn với làng bản, với nghề truyền thống, ẩm thực, sản phẩm địa phương, nghệ thuật và những câu chuyện của cư dân vùng cao, mùa lễ hội trở thành thời điểm để du khách khám phá nhiều tầng văn hóa của miền đá.

Tuyên Quang đang có trong tay một thương hiệu được tạo nên từ chính cảnh quan và đời sống của vùng cao nguyên. Sức hấp dẫn này với vẻ đẹp nguyên sơ của những cung đường đá, những mái nhà trình tường, những phiên chợ vùng cao, sắc váy áo rực rỡ và những triền tam giác mạch nở giữa núi rừng.

Và mỗi mùa như thế, Lễ hội Hoa Tam giác mạch lại góp thêm một lớp ký ức vào thương hiệu của Tuyên Quang. Để khi nhắc đến miền đá, người ta không chỉ nhớ những dãy núi đá tai mèo sắc nhọn, trùng điệp mà còn nhớ mùa hoa màu hồng tím dịu dàng, như một lời hẹn với vùng cao nguyên Đồng Văn.