Từ động lực kinh tế đến sức mạnh văn hóa

VHO - Trong tầm nhìn phát triển đất nước được xác lập tại Đại hội XIII của Đảng, du lịch được đặt đúng vị trí là một ngành kinh tế tổng hợp, đồng thời là kênh lan tỏa giá trị văn hóa và sức mạnh mềm quốc gia.

Từ thực tiễn phục hồi mạnh mẽ sau đại dịch và những kết quả nổi bật giai đoạn 2021-2025, du lịch Việt Nam đang ngày càng thể hiện rõ vai trò động lực tăng trưởng, không gian thực hành văn hóa và lực đẩy quan trọng trong việc củng cố niềm tin xã hội, khơi dậy khát vọng phát triển đất nước phồn vinh, hạnh phúc.

 Du lịch trong tư duy phát triển của Đại hội XIII

Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII của Đảng khẳng định phát triển kinh tế - xã hội là trung tâm; xây dựng Đảng là then chốt; phát triển văn hóa là nền tảng tinh thần; bảo đảm quốc phòng, an ninh là trọng yếu, thường xuyên.

Nhiệm kỳ vừa qua, trong bối cảnh thế giới biến động sâu sắc, đại dịch Covid-19, xung đột địa chính trị và phân mảnh kinh tế toàn cầu, du lịch Việt Nam đã thể hiện sức phục hồi đáng kể, đóng góp quan trọng vào tăng trưởng, tạo việc làm, thúc đẩy tiêu dùng nội địa, đồng thời khẳng định hình ảnh Việt Nam là điểm đến an toàn, thân thiện, giàu bản sắc. Đó không chỉ là kết quả nỗ lực của ngành, mà là thành quả trực tiếp của sự lãnh đạo, chỉ đạo xuyên suốt, kịp thời và linh hoạt của Đảng, Nhà nước.

Đại hội XIII nhấn mạnh yêu cầu phát triển văn hóa thực sự trở thành sức mạnh nội sinh của đất nước. Trong tiến trình hiện thực hóa yêu cầu đó, du lịch nổi lên như một không gian thực hành sinh động, nơi các giá trị văn hóa được bảo tồn, sáng tạo và lan tỏa trong đời sống xã hội đương đại.

Thông qua bảo tồn và phát huy di sản, phát triển du lịch cộng đồng, du lịch di sản, du lịch gắn với vùng đồng bào dân tộc thiểu số, du lịch đã góp phần chuyển hóa giá trị văn hóa từ tiềm năng sang nguồn lực phát triển, từ “ký ức” sang “sinh kế”, từ bảo tồn tĩnh sang bảo tồn sống.

Hàng nghìn di sản văn hóa phi vật thể được kiểm kê, nhiều di sản được UNESCO ghi danh, các mô hình gắn bảo tồn văn hóa với phát triển du lịch được triển khai trên diện rộng đã tạo sinh kế bền vững cho người dân, đặc biệt ở vùng sâu, vùng xa, biên giới, hải đảo.

Điều quan trọng hơn, du lịch đã góp phần củng cố niềm tin của nhân dân đó là niềm tin vào đường lối đúng đắn của Đảng, vào khả năng “biến di sản thành tài sản, biến văn hóa thành động lực phát triển” trong khuôn khổ định hướng xã hội chủ nghĩa.

Đại hội XIII đặt mục tiêu then chốt là nâng cao năng lực lãnh đạo, năng lực cầm quyền và sức chiến đấu của Đảng; xây dựng Đảng và hệ thống chính trị trong sạch, vững mạnh toàn diện.

Trong lĩnh vực du lịch, yêu cầu này được hiện thực hóa trên ba phương diện: Thứ nhất, hoàn thiện thể chế và nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước. Nhiệm kỳ 2021-2025 ghi nhận một khối lượng lớn văn bản pháp luật được ban hành, sửa đổi, bổ sung, tháo gỡ nhiều “điểm nghẽn” cho phát triển du lịch và các ngành công nghiệp văn hóa liên quan. Tư duy quản lý chuyển mạnh từ “làm văn hóa” sang “quản lý nhà nước về văn hóa”, từ “làm thay” sang “kiến tạo phát triển”, từ can thiệp hành chính sang điều tiết bằng thể chế.

Thứ hai, xây dựng đội ngũ cán bộ du lịch đáp ứng yêu cầu mới. Đảng nhấn mạnh xây dựng đội ngũ cán bộ, nhất là cán bộ cấp chiến lược, đủ phẩm chất, năng lực, uy tín, ngang tầm nhiệm vụ. Du lịch, với tính liên ngành, liên vùng cao, đòi hỏi đội ngũ lãnh đạo có tư duy tổng hợp, am hiểu văn hóa, kinh tế, thị trường và hội nhập quốc tế. Việc nâng cao chất lượng đội ngũ trong ngành Du lịch vì thế là một phần hữu cơ của công tác xây dựng Đảng trong lĩnh vực này.

Thứ ba, củng cố mối quan hệ mật thiết giữa Đảng với nhân dân. Du lịch là lĩnh vực “gần dân”, “trong dân”, nơi người dân vừa là chủ thể, vừa là người hưởng lợi. Khi du lịch phát triển bền vững, sinh kế được cải thiện, bản sắc được trân trọng, thì niềm tin xã hội được củng cố, sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc được bồi đắp từ cơ sở.

Du lịch trong tầm nhìn đến giữa thế kỷ XXI

Đại hội XIII xác định rõ các mốc phát triển: Đến năm 2030 Việt Nam là nước đang phát triển có công nghiệp hiện đại, thu nhập trung bình cao; đến năm 2045 trở thành nước phát triển, thu nhập cao. Trong tầm nhìn đó, du lịch cần được định vị ở ba tầng chiến lược: Ngành kinh tế mũi nhọn có giá trị gia tăng cao, gắn với kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn, kinh tế số; đóng góp ngày càng lớn vào GDP, việc làm và cân bằng phát triển vùng.

Du lịch là công cụ mềm của sức mạnh quốc gia, góp phần nâng cao vị thế, uy tín quốc tế của Việt Nam; là kênh đối ngoại nhân dân hiệu quả, lan tỏa hình ảnh đất nước hòa bình, ổn định, giàu bản sắc. Không gian nuôi dưỡng khát vọng phát triển, nơi tinh thần yêu nước, ý chí tự cường dân tộc và niềm tự hào văn hóa được chuyển hóa thành động lực sáng tạo, khởi nghiệp và đổi mới.

Để đạt được điều đó, phát triển du lịch trong giai đoạn tới cần tiếp tục bám sát

định hướng của Đảng đó là đổi mới tư duy phát triển, hoàn thiện thể chế, phát huy tối đa nội lực, kết hợp hài hòa với sức mạnh thời đại; đặt con người ở vị trí trung tâm, văn hóa là nền tảng, bền vững là nguyên tắc xuyên suốt. Từ Đại hội XIII, có thể khẳng định sự phát triển của du lịch Việt Nam là một lát cắt sinh động phản ánh năng lực lãnh đạo và cầm quyền của Đảng trong thời kỳ mới.

Khi du lịch được định hướng đúng, dẫn dắt bằng tư duy chiến lược và quản trị hiện đại, ngành này không chỉ đóng góp cho tăng trưởng kinh tế, mà còn tham gia trực tiếp vào công cuộc xây dựng Đảng, củng cố niềm tin của nhân dân, khơi dậy khát vọng phát triển đất nước phồn vinh, hạnh phúc. Đó chính là con đường để du lịch đồng hành cùng dân tộc, đi tới mục tiêu lớn mà Đại hội XIII đã xác lập: một Việt Nam phát triển, giàu bản sắc, hùng cường và nhân văn, vững bước trên con đường xã hội chủ nghĩa vào giữa thế kỷ XXI.