Từ điểm đến chung đến hành trình tạo giá trị cho con người

VHO - Diễn đàn Du lịch Mekong (MTF) 2026 diễn ra tại Yangon (Myanmar) với chủ đề “Du lịch vì con người - Hành trình có ý nghĩa” (Tourism for People, Travel with Purpose).

Du lịch thế giới đang bước vào giai đoạn tái định hình sau nhiều biến động, câu hỏi mà nhiều quốc gia đặt ra không còn là làm thế nào để thu hút thêm du khách, mà là làm thế nào để mỗi chuyến đi tạo ra giá trị thực chất cho cộng đồng, văn hóa và con người.

Đây cũng là nội dung chính của Diễn đàn Du lịch Mekong (MTF) 2026 diễn ra tại Yangon (Myanmar) với chủ đề “Du lịch vì con người - Hành trình có ý nghĩa” (Tourism for People, Travel with Purpose), nơi các quốc gia Tiểu vùng Mekong mở rộng (GMS) cùng nhìn nhận lại vai trò của du lịch trong một giai đoạn phát triển mới.

Tham dự diễn đàn, đoàn Việt Nam do Phó Cục trưởng Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam Phan Linh Chi dẫn đầu đã cùng các đại biểu đến từ Campuchia, Lào, Myanmar, Thái Lan và Trung Quốc trao đổi những định hướng hợp tác nhằm tăng cường liên kết, phát triển và quảng bá Tiểu vùng Mekong như một điểm đến thống nhất, hấp dẫn và toàn diện.

Du lịch lấy con người làm trung tâm của phát triển

Nhiều năm qua, thành công của du lịch thường được đánh giá thông qua các chỉ số về lượng khách, doanh thu hay thời gian lưu trú.

Tuy nhiên, tại MTF 2026, các nhà hoạch định chính sách, chuyên gia quốc tế và doanh nghiệp du lịch đã cùng đưa ra một góc nhìn sâu sắc hơn: Thước đo thực sự của du lịch nằm ở những tác động tích cực mà ngành này tạo ra đối với đời sống con người.

Từ cộng đồng địa phương, nghệ nhân, nông dân, hướng dẫn viên đến các doanh nghiệp nhỏ, tất cả đều là những chủ thể trực tiếp tạo nên sức hấp dẫn của điểm đến.

Du lịch không chỉ mở ra cơ hội kinh tế mà còn góp phần bảo tồn di sản, duy trì các thực hành văn hóa truyền thống, trao quyền cho phụ nữ và thanh niên, đồng thời thúc đẩy sự hiểu biết và tôn trọng giữa các nền văn hóa.

Chủ đề “Du lịch vì con người - Hành trình có ý nghĩa” phản ánh xu hướng đang được nhiều tổ chức du lịch quốc tế thúc đẩy, đó là chuyển trọng tâm từ tăng trưởng đơn thuần sang phát triển bao trùm và có trách nhiệm.

Trong mô hình ấy, mỗi hành trình không chỉ mang lại trải nghiệm cho du khách mà còn tạo sinh kế, cơ hội và niềm tự hào cho cộng đồng sở tại.

Đối với khu vực Mekong - nơi hội tụ những dòng chảy văn hóa, lịch sử và sinh thái đặc sắc của châu Á, cách tiếp cận này càng có ý nghĩa khi nhiều điểm đến vẫn duy trì được bản sắc địa phương và sự gắn kết chặt chẽ giữa con người với tài nguyên thiên nhiên.

Tăng cường liên kết để xây dựng một điểm đến chung của khu vực

Một trong những nội dung trọng tâm của diễn đàn năm nay là thúc đẩy phối hợp giữa các quốc gia GMS nhằm xây dựng hình ảnh Tiểu vùng Mekong như một không gian du lịch thống nhất.

Trong bối cảnh cạnh tranh điểm đến ngày càng gay gắt, việc mỗi quốc gia quảng bá riêng lẻ đang dần nhường chỗ cho các mô hình hợp tác liên vùng.

Với lợi thế sở hữu hệ thống di sản văn hóa phong phú, cảnh quan thiên nhiên đa dạng, mạng lưới sông ngòi kết nối xuyên biên giới cùng nhiều nền văn minh lâu đời, Tiểu vùng Mekong được đánh giá có tiềm năng trở thành một trong những hành lang du lịch hấp dẫn nhất châu Á.

Các phiên thảo luận tại MTF 2026 tập trung chia sẻ kinh nghiệm thực tiễn trong phát triển du lịch cộng đồng, kết nối hàng không, xây dựng chuỗi sản phẩm liên quốc gia và thúc đẩy các quan hệ đối tác công - tư.

Nhiều chuyên gia nhận định rằng khả năng liên kết chính là yếu tố quyết định để khu vực nâng cao năng lực cạnh tranh trên bản đồ du lịch quốc tế.

Bài học từ các mô hình thành công cho thấy du khách hiện nay ít quan tâm đến ranh giới hành chính mà tìm kiếm những hành trình liền mạch, thuận tiện và giàu trải nghiệm. Điều đó đòi hỏi các quốc gia trong khu vực phải phối hợp sâu rộng hơn về xúc tiến, kết nối hạ tầng, chia sẻ dữ liệu và phát triển sản phẩm.

Trong tiến trình ấy, Việt Nam đang nổi lên như một mắt xích quan trọng nhờ vị trí địa lý thuận lợi, hệ sinh thái du lịch đa dạng và khả năng kết nối hiệu quả với các thị trường trong khu vực.

Từ câu chuyện cộng đồng đến tương lai của du lịch Mê Công

Một điểm đáng chú ý tại Diễn đàn là sự hiện diện ngày càng rõ nét của các mô hình du lịch cộng đồng trong các cuộc thảo luận chiến lược. Những câu chuyện thực tiễn được chia sẻ từ các cộng đồng địa phương cho thấy phát triển du lịch bền vững không phải là khái niệm mang tính lý thuyết mà hoàn toàn có thể tạo ra những chuyển biến cụ thể về kinh tế, xã hội và văn hóa.

Các chuyên đề về hòa nhập xã hội, sự tham gia của phụ nữ và thanh niên, bảo vệ trẻ em, phát triển kỹ năng hay gìn giữ các giá trị văn hóa sống đều hướng tới mục tiêu đưa con người trở thành trung tâm của mọi chính sách du lịch.

Song song với đó, chủ đề “Văn hóa sống và sáng tạo” mở ra cách tiếp cận mới đối với tài nguyên du lịch của khu vực.

Thay vì chỉ khai thác các biểu tượng nổi tiếng hay các điểm tham quan quen thuộc, nhiều ý kiến đề xuất cần tập trung nhiều hơn vào nghệ thuật kể chuyện, diễn giải di sản và phát huy vai trò của các ngành công nghiệp sáng tạo nhằm tạo ra những trải nghiệm sâu sắc hơn cho du khách.

Đây cũng là hướng đi phù hợp với xu thế toàn cầu, khi du khách ngày càng mong muốn được tiếp cận đời sống bản địa một cách chân thực, tham gia vào các hoạt động văn hóa và tạo dựng những kết nối cảm xúc với điểm đến.

Nhìn từ những nội dung được trao đổi tại MTF 2026, có thể thấy tương lai của du lịch Mekong không phải được định hình bởi các tuyến giao thông hay các dự án đầu tư quy mô lớn, mà còn bởi khả năng đặt con người vào vị trí trung tâm của quá trình phát triển.

Khi cộng đồng được thụ hưởng thành quả từ du lịch, các giá trị văn hóa được bảo tồn và mỗi chuyến đi tạo ra những kết nối ý nghĩa, Tiểu vùng Mekong sẽ vươn lên thành một hình mẫu về phát triển du lịch có trách nhiệm trong thế kỷ XXI, đồng thời khẳng định vị thế của một điểm đến giàu sức hấp dẫn tại châu Á.