Sự trỗi dậy của du lịch Việt Nam và bài toán cạnh tranh điểm đến Đông Nam Á

VHO - Cuộc cạnh tranh thu hút khách du lịch, đặc biệt từ thị trường Trung Quốc, đang khiến truyền thông và giới phân tích Thái Lan có những nhìn nhận thận trọng hơn về sự vươn lên của Việt Nam.

Truyền thông Thái Lan bắt đầu nhìn Việt Nam như một đối thủ chiến lược

Trong nhiều thập niên, Thái Lan quen với vị thế “điểm đến mặc định” của du lịch Đông Nam Á, đặc biệt với thị trường Trung Quốc. Nhưng vài năm trở lại đây, truyền thông Thái Lan bắt đầu sử dụng một ngôn ngữ khác khi nói về Việt Nam: thận trọng hơn, dè chừng hơn và mang rõ sắc thái cảnh báo.

“Cơn ác mộng Việt Nam” vì thế không còn là một cách nói cường điệu, mà phản ánh sự dịch chuyển thực sự trong cán cân cạnh tranh điểm đến của khu vực.

Nếu trước đây, Việt Nam thường xuất hiện trên báo chí Thái Lan như một điểm đến đang phát triển, thì nay, nhiều tờ báo kinh tế - du lịch lớn đã đặt Việt Nam trong cùng hệ quy chiếu cạnh tranh trực diện.

Các phân tích nhấn mạnh tốc độ phục hồi khách quốc tế, khả năng mở rộng đường bay, chính sách thị thực linh hoạt và đặc biệt là sức hút ngày càng rõ nét với khách Trung Quốc - thị trường từng được xem là “sân nhà” của Thái Lan.

Điều khiến truyền thông Thái Lan lo ngại không chỉ nằm ở số lượng khách, mà ở chất lượng cấu trúc tăng trưởng. Việt Nam không quay lại mô hình du lịch đại trà, mà đang tái định vị điểm đến theo hướng đa tầng: nghỉ dưỡng biển; đô thị văn hóa, di sản; du lịch trải nghiệm; du lịch sự kiện và phân khúc cao cấp. Đây chính là vùng chồng lấn trực diện với những sản phẩm trụ cột của du lịch Thái Lan.

Hơn thế, trong cuộc đua giành khách Trung Quốc, Việt Nam nổi lên như một lựa chọn thay thế thực sự.

Sau đại dịch, thị trường Trung Quốc không còn quay lại theo quán tính cũ. Du khách Trung Quốc ngày càng thận trọng, phân hóa rõ về nhu cầu, mức chi tiêu và trải nghiệm.

Trong bối cảnh đó, Thái Lan dù vẫn có lợi thế thương hiệu nhưng lại đối mặt với nhiều thách thức nội tại khi ngày càng quá tải điểm đến, chi phí tăng, hình ảnh du lịch đại trà và những lo ngại về an toàn.

Ngược lại, Việt Nam xuất hiện trong các phân tích của truyền thông Thái Lan như một điểm đến “mới nhưng không non” với hạ tầng du lịch nâng cấp nhanh, chuỗi khách sạn quốc tế mở rộng, đường bay thẳng nối sâu vào các thành phố lớn của Trung Quốc và chính sách thị thực ngày càng thông thoáng.

Lần đầu tiên sau nhiều thập niên, Thái Lan buộc phải chấp nhận một thực tế khi vị thế dẫn dắt du lịch Đông Nam Á không còn là điều hiển nhiên, khách Trung Quốc bắt đầu có thêm lựa chọn đủ sức thay thế.

Thị thực và hàng không - mặt trận khiến Thái Lan thực sự lo ngại

Trong các phân tích gần đây, truyền thông Thái Lan coi thị thực và hàng không là hai biến số mang tính quyết định. Việc Việt Nam mở rộng chính sách thị thực theo hướng linh hoạt hơn, từ kéo dài thời hạn lưu trú đến mở rộng diện miễn thị thực, tạo lợi thế rõ rệt trong bối cảnh khách Trung Quốc ưu tiên sự thuận tiện và tính chắc chắn của hành trình.

Song song với đó là cuộc chạy đua âm thầm trên bầu trời. Các đường bay thẳng từ nhiều thành phố lớn của Trung Quốc tới Hà Nội, TP.HCM, Đà Nẵng, Nha Trang, Phú Quốc được khôi phục và mở mới với tần suất dày hơn, tạo nên mạng lưới kết nối sâu thay vì chỉ tập trung vào vài trung tâm.

Năm 2025, Vietjet mở thêm nhiều đường bay tới Quảng Châu, Tây An và Bắc Kinh. Sun PhuQuoc Airways chính thức đi vào hoạt động, tập trung đưa khách quốc tế, trong đó có khách Trung Quốc, tới Phú Quốc - điểm đến miễn thị thực đang được quảng bá mạnh mẽ.

Trong khi du lịch Thái Lan vẫn phụ thuộc lớn vào Bangkok, Phuket hay Chiang Mai, Việt Nam chủ động phân tán dòng khách ngay từ khâu tiếp cận, giảm áp lực quá tải và mở ra dư địa tăng trưởng dài hạn. Chính cấu trúc này khiến truyền thông Thái Lan nhìn Việt Nam như một đối thủ có chiến lược chứ không phải là cạnh tranh trước mắt.

Cuộc cạnh tranh giữa Việt Nam và Thái Lan giờ đây không còn là nước nào đón được nhiều khách hơn, mà là ai quản trị được sự trở lại của khách Trung Quốc một cách thông minh hơn.

Nỗi lo không nằm ở hiện tại mà ở quỹ đạo tương lai

Năm 2025, Việt Nam ghi nhận lượng khách quốc tế cao kỉ lục, trong đó khách Trung Quốc tăng 41,3%, đạt 5,3 triệu lượt. Trong khi đó, lượng khách Trung Quốc đến Thái Lan sụt giảm, đạt khoảng 4,5 triệu lượt khách Trung Quốc, do những lo ngại liên quan đến an ninh, an toàn du lịch và tình hình biên giới.

Năm 2024, khách Trung Quốc tới Thái Lan đạt 6,73 triệu lượt. Năm 2019, thời điểm trước dịch Covid-19, lượng khách Trung Quốc tới Thái Lan vượt 11 triệu lượt.

Nhưng điều khiến giới phân tích Thái Lan thực sự quan tâm không phải là con số nhất thời, mà là quỹ đạo phát triển của Việt Nam.

Việt Nam đang cho thấy khả năng quản trị tăng trưởng tốt hơn, tránh rơi vào bẫy “đông nhưng rẻ”, đồng thời đầu tư mạnh vào định vị điểm đến dài hạn. Điều này buộc Thái Lan phải tự đặt câu hỏi về giới hạn của mô hình phát triển đã mang lại thành công suốt nhiều thập niên.

Tại Diễn đàn Du lịch Thái Lan 2026 diễn ra tại Bangkok, nhiều chuyên gia cảnh báo rằng nếu không có những điều chỉnh chiến lược mang tính quyết liệt, Thái Lan có nguy cơ đánh mất vai trò trung tâm du lịch khu vực.

Việt Nam - “ẩn số” khiến cuộc chơi không còn dễ đoán

Từ góc nhìn của truyền thông Thái Lan, Việt Nam đang trở thành một ẩn số khó lường: tăng trưởng nhanh nhưng không ồn ào, mở cửa mạnh nhưng có chọn lọc, bước vào cuộc đua khách Trung Quốc với tâm thế của người đi sau nhưng học rất nhanh.

Nếu xu hướng này tiếp diễn, “cơn ác mộng Việt Nam” với du lịch Thái Lan sẽ không nằm ở hiện tại, mà ở viễn cảnh phải cạnh tranh trong một cuộc chơi do người khác thiết kế.

Vì thế, cảm giác bất an ấy không phải vô căn cứ. Đó là phản xạ tự nhiên của một cường quốc du lịch khi nhận ra rằng lợi thế truyền thống không còn là tấm khiên vững chắc.

Trong cuộc chơi mới, người dẫn dắt sẽ là bên đọc đúng sự thay đổi của du khách và ở thời điểm này, Việt Nam đang khiến Thái Lan phải nhìn mình bằng ánh mắt khác.