Phát huy giá trị di tích, hình thành thương hiệu du lịch đặc sắc cho Điện Biên

VHO - Phó Thủ tướng Mai Văn Chính vừa kí Quyết định số 135/QĐ-TTg phê duyệt Quy hoạch bảo quản, tu bổ và phục hồi Di tích lịch sử quốc gia đặc biệt Chiến trường Điện Biên Phủ.

Định hướng bảo quản, tu bổ và phục hồi di tích

Phạm vi lập quy hoạch là các xã, phường có di tích thành phần thuộc Di tích lịch sử quốc gia đặc biệt Chiến trường Điện Biên Phủ bao gồm: phường Điện Biên Phủ, phường Mường Thanh, các xã: Mường Phăng, Mường Pồn, Thanh Nưa, Thanh Yên, Thanh An, Quài Tở, Tuần Giáo và Búng Lao.

Mục tiêu quy hoạch là nhận diện đầy đủ giá trị nổi bật của Di tích lịch sử quốc gia đặc biệt Chiến trường Điện Biên Phủ; giải quyết hài hòa các vấn đề bất cập, tác động tiêu cực đến di tích; hoàn thiện hệ thống hồ sơ, dữ liệu làm cơ sở chuyển đổi số và tự động hóa trong quản lí.

Đồng thời, bảo tồn, tôn tạo, từng bước phục hồi Di tích lịch sử quốc gia đặc biệt Chiến trường Điện Biên Phủ để gìn giữ lâu dài di tích, xây dựng các công trình liên quan, nhằm tái hiện một phần cảnh quan lịch sử, hình ảnh chiến trường xưa tại một số điểm di tích thành phần.

Qua đó, tôn vinh ý nghĩa, giá trị lịch sử mang tầm quốc tế của Chiến thắng Điện Biên Phủ; giáo dục truyền thống cách mạng cho các thế hệ người dân Việt Nam; tri ân các anh hùng liệt sĩ và đồng bào đã hi sinh trong chiến dịch.

Quy hoạch cũng đặt mục tiêu phát huy giá trị Di tích quốc gia đặc biệt Chiến trường Điện Biên Phủ gắn với phát triển du lịch bền vững, hình thành thương hiệu du lịch đặc sắc của địa phương, sản phẩm du lịch lịch sử văn hoá tiêu biểu của vùng Tây Bắc.

Cùng với đó, từng bước đưa Điện Biên trở thành một trong những trung tâm du lịch trọng điểm của khu vực Trung du miền núi phía Bắc, đưa du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn, tạo động lực phát triển kinh tế - xã hội, góp phần nâng cao đời sống vật chất và tinh thần cho nhân dân...

Các hạng mục có giá trị lịch sử đặc biệt được ưu tiên phục hồi trên cơ sở khoa học; các di tích gốc được bảo quản nguyên trạng để chống xuống cấp; các công trình hiện có được tu bổ bằng vật liệu phù hợp, tôn trọng tính nguyên gốc và không bê tông hoá cảnh quan di tích.

Cảnh quan tự nhiên và lớp cây xanh được duy trì như một lớp kí ức, làm cơ sở hình thành công viên lịch sử. Không gian “kể chuyện lịch sử” được thiết kế thông qua tuyến tham quan, quảng trường, điểm nhìn và sân khấu thực cảnh. Việc nghiên cứu xây dựng tháp quan sát toàn cảnh cánh đồng Mường Thanh mở thêm trải nghiệm bao quát, giúp du khách hiểu tổng thể trận địa Điện Biên Phủ.

Ba nhóm điểm di tích được định hướng xử lí theo tính chất: nhóm bảo tồn, phục dựng, tôn tạo các điểm trọng yếu như A1, C1, C2, D1, Him Lam; nhóm tái hiện trận địa và thế trận bằng mô phỏng, tượng và biển thông tin; nhóm đầu tư công trình phụ trợ phục vụ du lịch như trung tâm đón tiếp, nhà trưng bày và hạ tầng cảnh quan.

Bên cạnh đó, bốn điểm di tích quan trọng được đề xuất bổ sung hồ sơ xếp hạng gồm Sở Chỉ huy Đại đoàn 308, Sở Chỉ huy Trung đoàn 36, Sở Chỉ huy Đại đoàn 316 và Đồi Xanh.

Phát huy giá trị di tích gắn với phát triển du lịch

Quy hoạch xác định rõ các dòng khách: khách quốc tế từ Pháp, Trung Quốc, Thụy Điển, Đức, Hàn Quốc, Nhật Bản, Lào; khách nội địa từ Hà Nội và các trung tâm lớn; cùng chiến lược liên kết vùng với Hà Nội - Lào Cai - Quảng Ninh để mở rộng thị trường châu Âu, Đài Loan và ASEAN.

Điều này phù hợp xu thế du lịch “định danh điểm đến theo câu chuyện” - một mô hình đang gia tăng sức hút tại châu Á. Trong bối cảnh cạnh tranh thị trường và chu kì tăng trưởng mới của du lịch, việc định vị Điện Biên như trung tâm du lịch lịch sử - văn hoá tầm quốc gia giúp mở ra một phân khúc riêng, có giá trị cao và bền vững.

Ba dòng sản phẩm trục được định hướng xây dựng gồm du lịch văn hoá - lịch sử, du lịch sinh thái và du lịch nghỉ dưỡng - chăm sóc sức khỏe. Trong đó, du lịch lịch sử - văn hoá đóng vai trò “trục định danh”, tạo thương hiệu và gắn trực tiếp với Chiến thắng Điện Biên Phủ.

Các sản phẩm có thể phát triển theo chiều sâu trải nghiệm: tham quan, nghiên cứu, học tập; show thực cảnh dựa trên các câu chuyện lịch sử; biến lễ kỉ niệm Chiến thắng Điện Biên Phủ thành sự kiện, lễ hội quốc tế; chương trình giáo dục trải nghiệm cho thanh thiếu niên.

Cùng với đó là du lịch cộng đồng tại các bản đang khai thác; du lịch lễ hội, về nguồn với Lễ hội Thành Bản Phủ, Lễ Cầu Mưa, Tết Cơm Mới, Hội Hoa Ban, đua thuyền đuôi én… tạo lớp văn hoá Thái - Mường mang tính đặc trưng vùng. Việc nâng tầm Lễ hội Hoa Ban thành lễ hội sự kiện cấp quốc gia mở thêm “điểm mùa”, kéo dài thời gian lưu trú và chi tiêu của du khách.

Ẩm thực Điện Biên với các sản vật bản địa và món truyền thống có thể trở thành trục trải nghiệm thú vị, khi kết hợp với dịch vụ du lịch hiện đại và câu chuyện địa phương.

Điện Biên có tài nguyên cảnh quan nổi bật như: hồ Pá Khoang, rừng Mường Phăng, đèo Pha Đin - một trong “tứ đại đỉnh đèo Tây Bắc”.

Du lịch nghỉ dưỡng và chăm sóc sức khỏe phát huy tiềm năng tắm khoáng nóng, thể thao - giải trí (dù lượn, xe đạp địa hình), sân golf, các giải thi đấu gắn với du lịch. Đây là phân khúc có khả năng tạo doanh thu cao, thu hút khách quốc tế và khách nội địa có mức chi tiêu lớn.

Xây dựng trang tin đa ngữ, hệ thống cơ sở dữ liệu, ấn phẩm, bản đồ và ứng dụng điện tử để quảng bá di tích được xem như bước hoàn thiện hạ tầng “mềm”.

Khi kết hợp với thực tế ảo, thực tế tăng cường, Điện Biên có thể hình thành không gian “chiến trường thông minh”, giúp du khách tiếp cận với mô phỏng trận địa, theo tuyến tiến quân, hay xem tái dựng trận đánh mở màn ở Him Lam hoặc đánh dứt điểm A1.

Việc gắn bảo tồn với du lịch đúng tinh thần “di sản sống” làm cho chiến trường Điện Biên Phủ không đóng lại trong lịch sử mà trở thành tài nguyên phát triển.

Điện Biên có đủ yếu tố để hình thành điểm đến lịch sử - văn hoá tầm cỡ, tạo thương hiệu vùng và kích hoạt chuỗi dịch vụ du lịch, sáng tạo, công nghiệp văn hoá. Khi thị trường du lịch đang chuyển dịch sang trải nghiệm nội dung và học tập thực địa, Điện Biên đứng trước cơ hội xây dựng một “địa chỉ kí ức” với sức gợi mạnh mẽ.