Phát huy giá trị di sản, văn hóa đường sắt gắn với phát triển kinh tế, du lịch

VHO - Nhân kỷ niệm 145 năm hình thành, phát triển Đường sắt Việt Nam (1881-2026) và 80 năm Ngày truyền thống ngành Đường sắt Việt Nam (1946-2026), Bộ Biên tập Tạp chí Cộng sản phối hợp với Tập đoàn Đường sắt Việt Nam tổ chức Hội thảo khoa học cấp Bộ với chủ đề “Phát huy giá trị di sản và nguồn lực văn hóa trong chiến lược phát triển kinh tế, du lịch của ngành Đường sắt Việt Nam”.

Hội thảo dự kiến diễn ra tại Hà Nội vào ngày 30.10, quy tụ gần 200 đại biểu là các nhà nghiên cứu, nhà khoa học, đại diện các ban, bộ, ngành Trung ương, địa phương có tuyến đường sắt đi qua, các cơ quan quản lý văn hóa, du lịch, bảo tồn di sản, cùng doanh nghiệp và tổ chức hoạt động trong lĩnh vực du lịch, công nghệ, công nghiệp sáng tạo.

Hội thảo nhằm làm rõ cơ sở lý luận và thực tiễn về vai trò của di sản, văn hóa đường sắt trong chiến lược phát triển kinh tế, du lịch, quảng bá hình ảnh đất nước và nâng cao sức mạnh mềm quốc gia.

Đây cũng là dịp tôn vinh truyền thống 145 năm hình thành, phát triển của ngành Đường sắt Việt Nam, đồng thời lan tỏa hình ảnh người lao động đường sắt kỷ luật, tận tụy, sáng tạo, phục vụ nhân dân.

Tại Hội thảo, các tham luận tập trung vào ba nhóm vấn đề chính. Trong đó, các đại biểu phân tích chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước về phát triển đường sắt; làm rõ vai trò của ngành trong kết nối không gian kinh tế, bảo đảm quốc phòng, an ninh và phục vụ sự nghiệp xây dựng, bảo vệ Tổ quốc.

Hành trình 145 năm của ngành cũng được nhìn nhận qua những dấu mốc lịch sử, những đóng góp của đội ngũ công nhân hỏa xa trong các cuộc kháng chiến và công cuộc phát triển đất nước.

Nhóm vấn đề thứ hai là phát huy giá trị kinh tế của di sản đường sắt, phát triển các mô hình du lịch và sản phẩm trải nghiệm. Theo đó, ngành Đường sắt được định hướng chuyển từ tư duy vận tải hành khách thuần túy sang cung ứng dịch vụ văn hóa, trải nghiệm du lịch, đưa yếu tố văn hóa vào hoạt động quản trị và quy trình phục vụ khách hàng.

Việc đánh giá hiệu quả kinh tế - xã hội, sức lan tỏa thương hiệu từ các sản phẩm du lịch đường sắt cũng là cơ sở để xây dựng những hướng phát triển phù hợp.

Bên cạnh đó, Hội thảo tập trung thảo luận chiến lược, thể chế, công nghệ và tầm nhìn trong kỷ nguyên số. Trong đó có tác động của Dự án đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc - Nam đối với việc tái cấu trúc không gian phát triển, hình thành các cực tăng trưởng kinh tế, văn hóa, xã hội và tăng cường kết nối các hành lang kinh tế trọng điểm.

Hội thảo cũng đề xuất cơ chế, chính sách nhằm huy động nguồn lực xã hội, thúc đẩy hợp tác công - tư trong cải tạo, phát triển hạ tầng; đồng thời nhấn mạnh yêu cầu xanh hóa, hiện đại hóa và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc tế của ngành.

Việc ứng dụng dữ liệu lớn, trí tuệ nhân tạo, vé điện tử cá nhân hóa và xây dựng bản đồ số di sản đường sắt Việt Nam được đặt ra như những giải pháp góp phần nâng cao trải nghiệm hành khách, quản lý tài sản di sản và lưu giữ ký ức lịch sử trên nền tảng số.

Từ chiều sâu lịch sử và những giá trị văn hóa được tích lũy qua nhiều thế hệ, di sản đường sắt không chỉ là dấu ấn của quá trình phát triển giao thông mà còn là nguồn lực có khả năng tạo ra các sản phẩm du lịch đặc sắc, gia tăng giá trị thương hiệu và kết nối các vùng miền. Việc khai thác nguồn lực này đòi hỏi sự kết hợp giữa bảo tồn di sản, đổi mới công nghệ, phát triển sản phẩm và hoàn thiện cơ chế chính sách.

Thông qua các tham luận và trao đổi tại Hội thảo, những vấn đề về bảo tồn, phát huy giá trị di sản và phát triển kinh tế, du lịch đường sắt được kỳ vọng sẽ đóng góp thiết thực vào quá trình hoạch định chính sách, mở ra hướng tiếp cận mới trong phát triển ngành Đường sắt Việt Nam, qua đó góp phần tạo động lực cho kinh tế đất nước trong kỷ nguyên mới.