Lạc vào hang động núi lửa giữa lòng Tây Nguyên

VHO- Một điểm nhấn của Công viên địa chất toàn cầu Đắk Nông là hệ thống hang động núi lửa độc đáo, đồ sộ và hoang sơ, trong đó có hang động núi lửa dài nhất Đông Nam Á. Có hang còn phát hiện dấu tích của người tiền sử.

Hang động núi lửa C3 trong vùng CVĐC Đắk Nông Hang C7 có chiều dài 1.067m, được xác định là hang động núi lửa dài nhất Đông Nam Á

 Đây sẽ là cơ sở cho sự phát triển du lịch, thu hút du khách trong và ngoài nước, nhất là những du khách yêu thích khám phá, mạo hiểm…

Khám phá… C3

Theo UBND tỉnh Đắk Nông, Công viên địa chất (CVĐC) Đắk Nông được thành lập vào cuối năm 2015, có diện tích 4.760 km², trải dài trên địa phận 6 huyện, thị xã. Do các vận động kiến tạo của lớp vỏ trái đất, khu vực này được nâng lên và xuất hiện núi lửa. Chính hoạt động phun trào núi lửa đã che phủ đến một nửa diện tích khu vực này bởi các lớp dung nham bazan. Đáng ngạc nhiên, cách đây khoảng 10.000 năm, núi lửa vẫn còn hoạt động, tạo nên hệ thống hang động núi lửa độc đáo, đồ sộ nhất khu vực Đông Nam Á.

Đến nay, CVĐC Đắk Nông đã phát hiện 5 núi lửa, gồm: Nâm Dơng, Băng Mo, Nâm Blang, Nâm Kar và Nâm Gle. Các núi lửa trên đều hoạt động theo kiểu phun trào, phun nổ hoặc đồng thời cả phun trào và phun nổ, hoặc phun trào khe nứt. Các hang động núi lửa trong vùng CVĐC Đắk Nông cho tới thời điểm này được xác định chỉ liên quan đến núi lửa Nâm Blang tại xã Buôn Choah (huyện Krông Nô), với hệ thống gần 50 hang động, tổng chiều dài tới 10.000 m. Trong đó, hang động núi lửa có tên C3 đã được đưa vào khai thác tham quan du lịch.

Hệ thống hang động độc đáo tại CVĐC toàn cầu Đắk Nông

Vừa qua, chúng tôi có dịp cùng đoàn của Ban quản lý CVĐC Đắk Nông khám phá hang C3. Xuất phát từ Khu du lịch Đray Sáp (huyện Krông Nô), du khách có thể di chuyển bằng xe ô tô trên con đường bê tông dài khoảng 5 km, trước khi đi bộ thêm khoảng 1,5 km xuyên qua rừng núi để đến hang C3. Đứng trước cửa hang động núi lửa, chúng tôi cảm nhận được vẻ đẹp huyền ảo và đầy kỳ bí. Theo các chuyên gia, hang C3 có chiều dài hơn 594 mét, miệng hang được hình thành từ nguồn gốc thứ sinh do bị sập trần hang. Việc xuống hang động này không khó, nhưng du khách phải hết sức thận trọng. Bước xuống vài mét là không còn ánh sáng tự nhiên nên phải sử dụng đèn pin chuyên dụng. Điểm thú vị trong hang C3 là hàng loạt những cấu tạo điển hình của hang động dung nham; các loại nhũ đá màu trắng sữa dọc theo các khe nứt, dễ dàng quan sát, được đánh giá có giá trị khoa học và du lịch.

Đừng để “đặc sản” ngủ yên

Tuy vậy, CVĐC Đắk Nông không chỉ có hang C3. Theo thông tin từ Ban quản lý CVĐC Đắk Nông, các nhà khoa học đã xác định hang C7 là hang động núi lửa dài nhất Đông Nam Á với 1.067 m. Trong hang tiêu biểu là các cấu tạo cuộn thừng, cấu tạo ống trong ống, cấu tạo bóng dung nham, các cấu tích dòng chảy dung nham khá phổ biến. Khác với hang C3, hang C7 cực kỳ nguy hiểm. Từ miệng hang xuống phía dưới sâu hàng chục mét nên muốn khám phá phải được trang bị đầy đủ các đồ nghề chuyên dụng. Vì thế, đến nay hang này chưa được đưa vào khai thác du lịch, mà mới chỉ phục vụ cho công tác nghiên cứu khoa học.

 Hệ thống hang động độc đáo tại CVĐC toàn cầu Đắk Nông

Một hang động khác phải nhắc đến trong hệ thống hang động núi lửa thuộc CVĐC Đắk Nông là hang C6.1. Đây là hang động được các nhà khoa học phát hiện ra dấu tích người tiền sử sinh sống. Vì thế, hang có giá trị hỗn hợp về mặt địa chất và cổ nhân học. Những dòng dung nham nóng chảy để lại nhiều ngấn dung nham trên tường hang, các cửa sổ dung nham, kệ dung nham… cùng thạch nhũ nguyên sinh và thứ sinh lưu lại rất đa dạng. Theo ông Tôn Ngọc Bảo, đại diện nhóm chuyên gia tư vấn thuộc Ban quản lý CVĐC Đắk Nông, việc phát hiện di cốt người tiền sử có ý nghĩa rất quan trọng. Đây là lần đầu tiên giới khoa học Việt Nam phát hiện ra các di tích cư trú của người tiền sử trong các hang động núi lửa, bổ sung thêm một loại hình cư trú mới, một kiểu thích ứng mới của cư dân tiền sử ở vùng đất đỏ bazan Tây Nguyên. Trong hang động núi lửa còn lưu dấu tích văn hóa, mộ táng và các hoạt động sống của các bộ lạc thời cổ xưa. Đây là di sản hỗn hợp được đánh giá là duy nhất ở Đông Nam Á và cũng rất hiếm gặp trong các hang động núi lửa trên thế giới.

CVĐC Đắk Nông được UNESCO công nhận là công viên địa chất toàn cầu. Ban quản lý CVĐC Đắk Nông cho biết, việc được công nhận là CVĐC toàn cầu không chỉ có ý nghĩa quan trọng đối với tỉnh Đắk Nông mà còn là vinh dự, tự hào lớn cho Việt Nam, góp phần quảng bá hình ảnh đất nước đến bạn bè quốc tế. Hiện nay, Đắk Nông đang xây dựng 3 tuyến du lịch trong vùng CVĐC Đắk Nông, với nhiều điểm đến gắn liền với “đặc sản” hang động núi lửa, cánh đồng dung nham... Cùng với đó, tỉnh cũng đầu tư hoàn thiện các hệ thống cơ sở vật chất tại các điểm tham quan du lịch; đầu tư, bảo tồn nghề truyền thống đảm bảo theo chất lượng, tiêu chuẩn; cung ứng sản phẩm cho khách du lịch đến tìm hiểu, tham quan, trải nghiệm, hướng tới mục tiêu xây dựng thương hiệu du lịch Đắk Nông. 

ĐỨC AN