Kỳ 3 - Đánh thức giá trị di sản chè cổ Thái Nguyên trên bản đồ du lịch

VHO - Từ vị thế một trong “Ngũ đại danh trà” Thái Nguyên, xã Đồng Phúc đang đứng trước cơ hội lớn để đánh thức tiềm năng văn hóa bản địa, biến di sản chè Shan tuyết cổ thụ thành nguồn lực phát triển du lịch cộng đồng bền vững sau Festival Trà Quốc tế 2026.

Khát vọng vươn tầm của thương hiệu chè di sản: Kỳ 2 - Giữ hồn chè Shan tuyết cổ giữa vùng núi ở Thái Nguyên

Khát vọng vươn tầm của thương hiệu chè di sản: Kỳ 1 - Tìm về vùng di sản chè Shan tuyết cổ thụ giữa mây núi Thái Nguyên

Nằm trên địa bàn quê hương “Đệ nhất danh trà”, xã Đồng Phúc (Thái Nguyên) từ lâu đã khẳng định vị thế riêng biệt nhờ cảnh quan núi cao mây phủ và quần thể 740 cây chè cổ thụ.

Chính sự hòa quyện giữa không gian tự nhiên thuần khiết, tri thức sao sấy dân gian của đồng bào Dao, Tày cùng quyết định công nhận 12 cây chè cổ thụ là Cây Di sản Việt Nam đã tạo nên nền tảng văn hóa vững chắc.

Việc Làng nghề chè Shan tuyết Bằng Phúc được công nhận cấp tỉnh hồi tháng 3.2026 càng nâng tầm giá trị cho vùng trà ở xã Đồng Phúc. Tuy nhiên, nếu chỉ dừng lại ở việc khai thác sản lượng búp tươi hay bán sản phẩm thô, giá trị của vùng chè di sản sẽ chưa thể bứt phá tương xứng với tiềm năng.

Sau quá trình sáp nhập và mở rộng không gian hành chính, du lịch Thái Nguyên mở ra dư địa phát triển rất lớn.

Việc hợp nhất không chỉ mở rộng không gian địa lý mà còn làm phong phú thêm hệ sinh thái tài nguyên văn hóa, đáp ứng xu hướng du lịch trải nghiệm đang gia tăng.

Nhưng để tiềm năng từ những tán chè ngàn mây thực sự chuyển hóa thành sản phẩm du lịch có sức hút, vùng chè Đồng Phúc vẫn cần những "cú hích" đồng bộ từ hạ tầng, năng lực cung ứng dịch vụ đến phương thức tiếp thị.

Sự kiện Festival Trà Quốc tế 2026 được xác định là đòn bẩy chiến lược để địa phương mang câu chuyện di sản ra thị trường rộng lớn hơn.

Đây không chỉ là không gian trình diễn các dòng sản phẩm trà đặc sản, mà còn là cơ hội để Đồng Phúc khẳng định thương hiệu, kết nối trực tiếp với các đơn vị lữ hành và nhà phân phối lớn.

Dù vậy, thách thức đặt ra cho chính quyền và người dân địa phương là phải biến hiệu ứng truyền thông từ lễ hội thành giá trị kinh tế lâu dài, tránh tình trạng "sớm nở tối tàn" sau khi sự kiện khép lại.

Trao đổi với PV Văn Hóa, ông Triệu Đức Thông - Phó Chủ tịch UBND xã Đồng Phúc cho rằng, Festival Trà Quốc tế 2026 là dịp quan trọng để quảng bá hình ảnh vùng chè cổ thụ sinh trưởng tự nhiên giữa mây ngàn, gắn liền với nếp canh tác thuận tự nhiên và bản sắc văn hóa đặc sắc của đồng bào địa phương tới du khách trong và ngoài nước.

Để giải bài toán nguồn lực cho các chủ thể làm du lịch, vừa qua, HĐND tỉnh Thái Nguyên khóa XV đã ban hành Nghị quyết số 76/2026/NQ-HĐND quy định chính sách hỗ trợ phát triển du lịch giai đoạn 2026 - 2030.

Điểm đột phá của chính sách này nằm ở tư duy tháo gỡ điểm nghẽn trực tiếp cho các hộ gia đình, hợp tác xã và doanh nghiệp nhỏ, là những người trực tiếp tạo ra sản phẩm.

Với cơ chế hỗ trợ 50 - 90% lãi suất vay vốn (mức vay tối đa 1,5 tỉ đồng đối với hộ gia đình và 2,5 tỉ đồng đối với cơ sở kinh doanh), người dân Đồng Phúc sẽ có thêm cơ hội, điểm tựa tài chính để chuyển từ làm du lịch tự phát sang đầu tư bài bản.

Đánh giá về vai trò của dòng vốn chính sách, trước đó, ông Nguyễn Tùng Lâm - Trưởng phòng Quản lý du lịch (Sở VHTTDL tỉnh Thái Nguyên) khẳng định, sự đồng hành về nguồn lực tài chính, hạ tầng và đào tạo nhân lực sẽ giúp các địa phương khắc phục hạn chế về chất lượng dịch vụ, từ đó từng bước nâng cao năng lực cạnh tranh cho sản phẩm du lịch nông nghiệp, làng nghề.

Sự hỗ trợ trực tiếp này có ý nghĩa thực tiễn rất lớn đối với vùng cao Đồng Phúc. Phát triển du lịch cộng đồng tại đây không nhất thiết phải dựa vào các dự án hạ tầng quy mô lớn làm phá vỡ cảnh quan, mà bắt đầu từ những việc làm thiết thực: chỉnh trang lại không gian kiến trúc truyền thống, cải tạo phòng nghỉ đón khách, trang bị dụng cụ pha trà đạt chuẩn hay xây dựng các điểm dừng chân check-in giữa vườn chè cổ thụ.

Dòng vốn ưu đãi giúp người dân tự tin nâng cấp cơ sở vật chất, trong khi các chương trình tập huấn nghiệp vụ du lịch do tỉnh hỗ trợ sẽ thay đổi tư duy phục vụ, hướng tới sự chuyên nghiệp và chỉn chu.

Bên cạnh đó, việc tạo ra dòng sản phẩm du lịch có câu chuyện riêng đóng vai trò cốt lõi để giữ chân du khách, thay vì bán trà thô, cũng như tương lai có thể hướng tới mô hình du lịch trải nghiệm khép kín: du khách cùng người dân hái chè sớm mai trong sương, tìm hiểu quy trình sao sấy thủ công, thưởng thức văn hóa trà đạo bản địa và trải nghiệm đời sống sinh hoạt của đồng bào nơi đây.

Sự kết hợp giữa du lịch trải nghiệm với các dòng sản phẩm quà tặng cao cấp như hồng trà, bạch trà, diệp trà Shan sẽ gia tăng giá trị chuỗi sản xuất trên cùng một diện tích canh tác.

Khi các cơ chế hỗ trợ từ đi vào cuộc sống, nguồn lực tài chính và tri thức du lịch sẽ trở thành đòn bẩy quan trọng để vùng chè Đồng Phúc hiện thực hóa khát vọng phát triển.

Việc kết hợp hài hòa giữa bảo tồn di sản chè cổ thụ, giữ gìn bản sắc văn hóa với tư duy làm du lịch chuyên nghiệp chính là con đường bền vững nhất để chè Shan tuyết Đồng Phúc không chỉ bước ra khỏi vùng mây núi Thái Nguyên mà còn khẳng định vị thế riêng biệt trên bản đồ du lịch di sản Việt Nam.