Bước chuyển chiến lược của du lịch khu vực

VHO - Hội nghị Cơ quan Du lịch Quốc gia (NTO) ASEAN + 3 lần thứ 48 diễn ra ngày 27.1 trong khuôn khổ Diễn đàn Du lịch ASEAN (ATF) 2026 tại Philippines, trong bối cảnh du lịch toàn cầu bước sang giai đoạn tái cấu trúc sâu sắc hậu đại dịch.

 Trong dòng chảy đó, giá trị dài hạn cho cộng đồng, cho doanh nghiệp và cho bản sắc điểm đến đang dần trở thành thước đo trung tâm của thành công, đặt nền móng cho một ASEAN năng động, kiên cường và sẵn sàng cho tương lai.

 Du lịch ASEAN đang bước vào một chu kỳ phát triển mới, trọng tâm không còn là “bao nhiêu khách đến”, mà là “giá trị gì được tạo ra”. Trên nền tảng tăng cường điều phối chính sách khu vực và hài hòa các chuẩn phát triển, tầm nhìn chung của ASEAN hướng tới một mô hình du lịch bền vững, có khả năng lan tỏa lợi ích tới cộng đồng, củng cố năng lực cạnh tranh dài hạn và từng bước khẳng định vị thế của Đông Nam Á trên bản đồ du lịch toàn cầu.

Trước đó, phát biểu của Thứ trưởng Bộ Du lịch Philippines Verna Esmeralda Buensuceso tại Hội nghị Cơ quan Du lịch Quốc gia (NTO) ASEAN lần thứ 63 đã chạm đúng “điểm rơi” của tư duy phát triển du lịch khu vực hiện nay: “Du lịch ASEAN cần tiếp tục là động lực thúc đẩy tăng trưởng bao trùm và bền vững, thay vì chỉ được nhìn nhận qua các chỉ số đến - đi”. Thông điệp này không mang tính khẩu hiệu, mà phản ánh một sự chuyển dịch chính sách rõ nét trong nội khối ASEAN, nơi các quyết sách cấp cao ngày càng gắn chặt hơn với sinh kế cộng đồng, năng lực chống chịu của doanh nghiệp và khả năng cạnh tranh dài hạn của điểm đến.

Không phải ngẫu nhiên Cebu - nơi từng chứng kiến dấu mốc hợp tác du lịch ASEAN từ năm 1990 được lựa chọn làm địa điểm đăng cai. Sau hơn ba thập kỷ, du lịch Đông Nam Á đã đi một vòng tròn phát triển để quay trở lại câu hỏi cốt lõi: Làm thế nào để khu vực không chỉ là tập hợp các điểm đến cạnh tranh, mà là một không gian du lịch thống nhất, nơi các giá trị chung được chia sẻ, bổ trợ và cộng hưởng?

Ở cấp độ hợp tác mở rộng, ASEAN + 3 tiếp tục khẳng định vai trò là một cấu trúc hợp tác chiến lược quan trọng. Trung Quốc, Nhật Bản và Hàn Quốc là những thị trường nguồn hàng đầu và là các đối tác đồng hành trong nâng cao năng lực quản trị, phát triển sản phẩm và chuyển giao tri thức thông qua các trung tâm hợp tác ASEAN chuyên biệt.

Từ đào tạo nguồn nhân lực, xúc tiến số, phát triển sản phẩm đến các chương trình giao lưu, hợp tác ASEAN+3 đang góp phần định hình một chuẩn phát triển mới cho du lịch khu vực; chất lượng và tính bền vững được đặt ngang hàng với tăng trưởng.

Trong bức tranh chung đó, Việt Nam nổi lên như một trường hợp điển hình của giai đoạn phục hồi gắn với củng cố nền tảng phát triển. Việc đón 21,2 triệu lượt khách quốc tế, 137 triệu lượt khách nội địa và đạt tổng thu 40 tỉ USD trong năm 2025 vừa phản ánh sức bật của thị trường, vừa cho thấy hiệu quả của một chiến lược phát triển dựa trên cải thiện hạ tầng, đa dạng hóa sản phẩm và tăng tốc chuyển đổi số.

Đáng chú ý, dòng khách từ Trung Quốc, Hàn Quốc và Nhật Bản tiếp tục duy trì vị thế chủ lực, với xu hướng tiêu dùng ngày càng cao cấp và chuyên biệt hơn, đặc biệt là với du lịch văn hóa, ẩm thực, wellness, golf và MICE.

Việt Nam cũng thể hiện rõ vai trò chủ động trong cấu trúc hợp tác khu vực, từ việc tái khẳng định cam kết triển khai Kế hoạch ngành Du lịch ASEAN giai đoạn 2026-2030, đến sẵn sàng chia sẻ kinh nghiệm trong các lĩnh vực thế mạnh như du lịch sinh thái, du lịch nông thôn, ẩm thực và du lịch văn hóa. Việc dự kiến đăng cai các Hội nghị Bộ trưởng Du lịch ACMECS, CLMV và CLV bên lề ITE HCMC 2026 cho thấy Việt Nam đang góp phần định hình nhịp điệu hợp tác du lịch tiểu vùng trong bức tranh ASEAN rộng lớn hơn.

Từ góc nhìn khu vực, những phát biểu của lãnh đạo du lịch Singapore tại Hội nghị càng làm rõ thêm một thực tế rằng trong một thế giới đầy biến động, không một điểm đến nào có thể phát triển bền vững nếu đứng ngoài các nỗ lực phối hợp mang tính khu vực. Đông Nam Á, với 11 điểm đến đa dạng về văn hóa và tài nguyên, chỉ có thể nâng cao năng lực cạnh tranh khi được kết nối bằng tầm nhìn chung, tiêu chuẩn chung và các thực hành du lịch có trách nhiệm.

Hội nghị ASEAN + 3 lần này, vì thế, là bước chuyển giao giữa hai giai đoạn kế hoạch 2016-2025 và 2026-2030; đánh dấu một sự “tái định vị tư duy” của du lịch ASEAN đó là từ phục hồi sang kiến tạo, từ tăng trưởng sang cân bằng, từ cạnh tranh đơn lẻ sang hợp lực khu vực.

Trong dòng chảy đó, giá trị dài hạn cho cộng đồng, cho doanh nghiệp và cho bản sắc điểm đến đang dần trở thành thước đo trung tâm của thành công, đặt nền móng cho một ASEAN năng động, kiên cường và sẵn sàng cho tương lai.