Biến các giải chạy thành các kỳ nghỉ dài ngày. Tại sao không?

VHO - Chạy bộ đang bước ra khỏi đường đua để trở thành một sản phẩm du lịch mới tại nhiều điểm đến châu Á.

Các cuộc đua trở thành lý do để đi du lịch

Hàn Quốc là ví dụ điển hình khi cơ quan quản lý du lịch chủ động thiết kế các giải chạy thành những gói trải nghiệm kéo dài nhiều ngày, kết hợp thi đấu với lưu trú, ẩm thực, chăm sóc sức khỏe và khám phá văn hóa địa phương.

Mô hình này gợi mở một hướng đi cho Việt Nam khi du lịch thể thao ngày càng có khả năng tạo dòng khách riêng.

Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hàn Quốc cùng Tổng cục Du lịch Hàn Quốc triển khai chương trình NEXT RUN Travel Festa trong tháng 10 và đầu tháng 11.

Chương trình được xây dựng quanh các giải chạy tại địa phương, với mục tiêu khuyến khích vận động viên đến sớm hơn, ở lại lâu hơn và dành thời gian khám phá điểm đến trước hoặc sau ngày thi đấu.

Giải R1 2026 Jeonju diễn ra ngày 17 - 18.10 là sự kiện đầu tiên của chương trình. Ban tổ chức tổ chức đường chạy, gói sản phẩm kết hợp vé tham gia giải với lưu trú giảm giá, các hoạt động phục hồi thể chất và trải nghiệm địa phương dành riêng cho runner (người chạy).

Tại Jeonju, người tham gia có thể chạy khởi động cùng huấn luyện viên đội tuyển quốc gia, tham dự chương trình nạp năng lượng với một đầu bếp cũng là runner, sau đó trải nghiệm tour phục hồi tại khu vực trung tâm thành phố.

Cuộc đua được mở rộng thành lịch trình du lịch. Người chạy không đến điểm đến chỉ để hoàn thành cự ly rồi rời đi. Đây là thay đổi quan trọng trong cách xây dựng sản phẩm du lịch thể thao.

Giá trị của một giải chạy được mở rộng qua thời gian lưu trú và mức chi tiêu của vận động viên tại điểm đến. Mỗi runner có thể trở thành một khách du lịch với nhu cầu về phòng nghỉ, ăn uống, di chuyển, chăm sóc sức khỏe và trải nghiệm văn hóa.

NEXT RUN Travel Festa tiếp tục với Bomun Night Run with Wally tại Gyeongju ngày 31.10 - 1.11. Người tham gia được kết nối với các điểm tham quan thông qua tour đóng dấu, hoạt động trải nghiệm cùng nhân vật Wally và chương trình phục hồi tại suối nước nóng sau cuộc đua.

Điểm đáng học hỏi nằm ở cách các hoạt động được sắp xếp thành một chuỗi liên tục. Cuộc đua là trung tâm, nhưng sản phẩm du lịch được đặt ở cả hai phía của ngày thi đấu.

Tổng cục Du lịch Hàn Quốc gọi đây là hướng phát triển các chương trình du lịch theo địa phương, khuyến khích khách ở lại lâu hơn và khám phá sức hấp dẫn riêng của từng vùng.

Cơ quan này cũng đang triển khai chương trình Run Trip Discount: ON, hỗ trợ giảm giá cho các chuyến du lịch chạy bộ nội địa có thời gian lưu trú ít nhất một đêm.

Mô hình này phù hợp với một thay đổi lớn trong hành vi du lịch. Người tham gia các giải chạy thường có xu hướng chuẩn bị cho cuộc thi trước nhiều tuần hoặc nhiều tháng.

Khi đã dành thời gian luyện tập, chi phí đăng ký và di chuyển, họ có thêm lý do để biến cuộc đua thành một chuyến đi.

Điểm đến vì vậy có thể tiếp cận du khách ngay từ giai đoạn họ lựa chọn giải chạy, chứ không phải chờ họ đến rồi mới tìm cách bán thêm dịch vụ.

Bài học nào cho Việt Nam từ mô hình du lịch chạy bộ của Hàn Quốc?

Việt Nam không thiếu các giải chạy được tổ chức tại những địa phương có tài nguyên du lịch đặc sắc. Vấn đề là phải biến một giải thể thao thành một sản phẩm du lịch được tổ chức bài bản, có dịch vụ, trải nghiệm và thời gian lưu trú được tính toán rõ ràng.

Hệ thống VnExpress Marathon hiện tổ chức các giải tại nhiều trung tâm du lịch như Hà Nội, Huế, Hạ Long, Nha Trang, Đà Nẵng, TP.HCM, Cần Thơ và Vũng Tàu.

Đơn vị tổ chức xác định kích cầu du lịch là một trong những mục tiêu của hệ thống, thông qua việc quảng bá sản phẩm, ẩm thực, dịch vụ, văn hóa và lịch sử tại các địa phương đăng cai.

Một số giải đã bắt đầu tiến gần tới mô hình race-cation, tức kết hợp cuộc đua với kỳ nghỉ. VnExpress Marathon Cần Thơ 2026 là ví dụ rõ nhất. Giải được đưa về tháng 5, thời điểm thuận lợi để runner kết hợp thi đấu với khám phá miền Tây.

Cung đường đi qua những khu vực đặc trưng của thành phố sông nước như bến Ninh Kiều, ven sông và chợ nổi Cái Răng. Sau cuộc đua, du khách có thể tiếp tục tham quan Cồn Sơn, nhà cổ Bình Thủy, thưởng thức ẩm thực và trải nghiệm đời sống sông nước.

Cần Giờ cũng được xây dựng theo hướng tương tự với VnExpress Marathon Green Paradise 2026. Cung đường kết hợp rừng ngập mặn và không gian ven biển, tạo điều kiện để giải chạy gắn với du lịch sinh thái.

Giải được bố trí vào kỳ nghỉ lễ 30.4 - 1.5, giúp người tham gia có thêm thời gian khám phá điểm đến sau cuộc đua.

Nghệ An thậm chí đã đưa ra mô hình Grand Tour, định vị giải chạy như một dịp khám phá vùng đất.

Giải năm 2026 được thiết kế với các yếu tố văn hóa, lịch sử và ẩm thực địa phương, từ hình ảnh Làng Sen trên huy chương đến cung đường qua những khu vực đặc trưng của xứ Nghệ.

Những ví dụ này cho thấy Việt Nam đã có nền tảng về sự kiện. Bước tiếp theo là kết nối các giải đấu với chuỗi dịch vụ du lịch hoàn chỉnh, qua đó kéo dài thời gian lưu trú và gia tăng mức chi tiêu của du khách.

Đường chạy có thể trở thành một “tuyến tham quan” mới

Một giải marathon thông thường có điểm xuất phát, về đích và các trạm hỗ trợ. Khi đặt trong tư duy du lịch, cung đường có thể được thiết kế như một tuyến kể chuyện về địa phương.

Runner đi qua những cây cầu có lịch sử, khu phố cổ, làng nghề, chợ truyền thống, không gian di sản hoặc vùng cảnh quan đặc trưng. Những điểm dừng sau cuộc đua tiếp tục mở rộng câu chuyện bằng ẩm thực, biểu diễn nghệ thuật, tham quan và trải nghiệm cộng đồng.

Cần Giờ đã khai thác lợi thế rừng ngập mặn và biển. Cần Thơ đưa chợ nổi, sông nước và ẩm thực miền Tây vào trải nghiệm. Nghệ An gắn đường chạy với Làng Sen và cảnh quan xứ Nghệ. Những cách làm này mở ra khả năng biến đường chạy thành một phương tiện kể chuyện về điểm đến.

Đà Nẵng cũng đang có lợi thế riêng khi nhiều sự kiện thể thao được tổ chức trên các tuyến đường ven biển, qua những cây cầu biểu tượng và các địa danh văn hóa - lịch sử.

Nếu được tổ chức đồng bộ, các runner có thể trở thành phân khúc khách có hành vi tiêu dùng cao khá rõ. Họ cần lưu trú, ăn uống phù hợp với chế độ luyện tập, phương tiện di chuyển, dịch vụ phục hồi và những trải nghiệm nhẹ nhàng trước hoặc sau cuộc thi.

Tất nhiên, một cuộc thi đông người không đồng nghĩa với một sản phẩm du lịch hiệu quả. Nếu runner đến vào buổi sáng, thi đấu rồi rời địa phương ngay trong ngày, giá trị du lịch tạo ra sẽ hạn chế. Địa phương cũng khó khai thác sâu các dịch vụ ngoài đường chạy.

Hàn Quốc đang giải quyết vấn đề này bằng việc thiết kế sản phẩm ngay từ đầu. Vé chạy được ghép với phòng nghỉ. Hoạt động phục hồi được đặt vào lịch trình. Điểm tham quan được đưa vào các nhiệm vụ trải nghiệm. Ẩm thực xuất hiện trước cuộc đua. Các chương trình wellness tiếp tục sau khi runner hoàn thành cự ly.

Việt Nam có thể nghiên cứu một cấu trúc tương tự. Giải chạy tổ chức tại Huế có thể gắn với trải nghiệm di sản và thưởng thức ẩm thực cung đình, may áo dài, thăm làng nghề truyền thống.

Giải chạy ở Hạ Long có thể kết hợp nghỉ đêm trên vịnh, trải nghiệm ẩm thực và khám phá văn hóa biển.

Ở Ninh Bình có thể tổ chức giải kết hợp tham quan, trải nghiệm ở Tràng An, Hoa Lư, làng nghề truyền thống và thưởng thức ẩm thực địa phương. Nếu tổ chức ở Điện Biên có thể mở rộng sang tìm hiểu lịch sử, tham quan di tích Điện Biên Phủ, văn hóa các dân tộc và cảnh quan vùng Tây Bắc.

Giá trị khi đó được tạo ra từ sự liên kết giữa các dịch vụ. Runner mua một cuộc đua nhưng điểm đến có cơ hội bán cả một kỳ nghỉ dài ngày.

Du lịch thể thao cần được tính bằng thời gian lưu trú

Điểm đáng quan tâm nhất từ mô hình của Hàn Quốc không phải số lượng giải chạy mà là cách biến cộng đồng runner và những người đi cùng thành thị trường du lịch.

Hàn Quốc đã có một cộng đồng chạy rất lớn. The Korea Times dẫn dữ liệu ngành và du lịch cho biết khoảng 10 triệu người tại nước này được ước tính thường xuyên chạy bộ.

Số giải marathon tăng từ 19 giải năm 2020 lên 254 giải năm 2024, với hơn một triệu lượt người tham gia. Chi tiêu tại các cửa hàng chuyên về chạy bộ cũng tăng mạnh trong hai năm gần đây.

Khi cộng đồng lớn dần, giải chạy có thể tạo ra những lịch trình, sản phẩm du lịch riêng. Các runner lựa chọn điểm thi đấu dựa trên cung đường, thời tiết, cảnh quan, chất lượng tổ chức và những trải nghiệm có thể có sau cuộc đua.

Đây là thị trường Việt Nam có thể khai thác sâu hơn. Lịch các giải chạy năm 2026 hiện đã trải rộng qua nhiều địa phương, với các cự ly từ 5km đến marathon và trail. Nếu mỗi giải được kết nối với một câu chuyện riêng của điểm đến, lịch chạy có thể trở thành một chương trình du lịch hấp dẫn.

Cơ hội cho những mùa du lịch ít khách

Du lịch thể thao còn có một lợi thế khác. Các giải chạy có thể được bố trí vào những khoảng thời gian mà điểm đến cần thêm khách.

Hàn Quốc triển khai NEXT RUN Travel Festa trong mùa Thu, đồng thời đặt chương trình trong chiến dịch Autumn Travel Month nhằm khuyến khích du lịch nội địa và hỗ trợ các khu vực ngoài đô thị lớn.

Việt Nam cũng có thể tính tới cách bố trí lịch chạy theo mùa. Các đô thị biển có thể tổ chức giải vào thời điểm thời tiết thuận lợi nhưng chưa phải cao điểm. Những địa phương miền núi có thể lựa chọn mùa cảnh quan đẹp như mùa hoa đào, hoa mận, mùa lúa chín.

Các thành phố di sản có thể đưa giải vào giai đoạn thấp điểm, cần tăng lượng khách. Khi lịch thi đấu được tính cùng lịch du lịch, giải chạy có thể trở thành một công cụ phân bổ dòng khách theo thời gian và không gian.

Khi ấy, mục tiêu không chỉ là đưa thêm người đến vạch xuất phát mà còn phải giữ chân họ ở lại thêm một vài đêm, ăn thêm vài bữa, tham quan thêm vài điểm và có lý do quay lại nhiều lần nữa.

Việt Nam cần một hệ sinh thái cho “du lịch chạy bộ”

Mô hình Hàn Quốc gợi mở một hướng đi khá rõ. Địa phương không nhất thiết phải tự tổ chức tất cả các giải chạy hay thật nhiều giải thể thao. Vai trò quan trọng hơn là kết nối ban tổ chức, doanh nghiệp lữ hành, cơ sở lưu trú, nhà hàng, điểm tham quan, đơn vị vận chuyển và cộng đồng runner.

Một gói race-cation hoàn chỉnh có thể bao gồm vé chạy, phòng nghỉ, phương tiện di chuyển, bữa ăn phù hợp, tour trải nghiệm trước hoặc sau cuộc đua, dịch vụ phục hồi và ưu đãi tại các điểm tham quan.

Các doanh nghiệp cũng có thể xây dựng sản phẩm riêng cho từng nhóm runner và những người đi cùng họ. Nhóm thi đấu thành tích cần dịch vụ khác với nhóm gia đình, bạn bè đi cùng. Runner nước ngoài có nhu cầu khác runner trong nước. Người chạy trail (địa hình) cần trải nghiệm khác người chạy đường bằng.

Khi sản phẩm được phân hóa, giải chạy sẽ có khả năng tạo doanh thu cho nhiều ngành dịch vụ hơn.

Hàn Quốc đang cho thấy một cuộc đua có thể bắt đầu trước ngày xuất phát và kết thúc sau vạch đích một hoặc nhiều ngày.

Việt Nam đã có cộng đồng runner, hệ thống giải và những điểm đến đủ sức tạo trải nghiệm. Nhưng làm thế nào để kết nối các nguồn lực ấy thành những chuyến đi giá trị, có thời gian lưu trú dài hơn và giá trị chi tiêu cao hơn cho du khách, thì phải tìm lời giải.