Bảo tàng Hà Nội kỳ vọng hút du khách dịp Tết Nguyên đán 2026

VHO - Sau một giai đoạn tạm dừng để tái cấu trúc nội dung và phương thức thể hiện, Bảo tàng Hà Nội chính thức mở cửa trở lại, đồng thời khai trương trưng bày chuyên đề “Long Mã khai văn” tại tầng 1 nhằm phục vụ người dân và du khách dịp Tết Bính Ngọ 2026.

“Long Mã khai văn” - biểu tượng linh vật và triết lý khai mở

Mở cửa trở lại, Bảo tàng Hà Nội thực hiện chính sách miễn phí tham quan trong 1 tháng đầu - một lựa chọn mang ý nghĩa xã hội sâu sắc, vừa kích hoạt dòng khách đầu năm, vừa khẳng định triết lý phục vụ công chúng của thiết chế văn hóa công lập.

Chuyên đề trưng bày “Long Mã khai văn” được lựa chọn như một lời chúc đầu xuân mang chiều sâu văn hóa. Theo nội dung trưng bày, Long Mã là linh vật kết hợp giữa rồng, lân và ngựa, gắn bó lâu đời trong đời sống tinh thần người Việt, biểu trưng cho sức mạnh, trí tuệ, niềm vui và điềm lành.

Điều đáng chú ý là hình tượng này xuất hiện nhiều trong mỹ thuật truyền thống và trở thành nguồn cảm hứng sáng tạo cho nghệ nhân các làng nghề Thăng Long - Hà Nội qua nhiều chất liệu và loại hình, phản ánh dòng chảy liên tục giữa truyền thống và sáng tạo đương đại.

Việc chọn linh vật làm chủ đề mở màn năm mới là chiến lược trưng bày khôn khéo: linh vật vừa mang tính biểu tượng văn hóa sâu sắc, vừa dễ tiếp cận đại chúng, tạo “cửa ngõ cảm xúc” dẫn công chúng bước vào không gian lịch sử rộng lớn phía sau.

Bảy chương lịch sử Thủ đô - bản trường ca không gian

Song song với chuyên đề, bảo tàng công bố hệ thống trưng bày thường xuyên gồm 7 chủ đề: Thiên nhiên, Hành trình đến Thăng Long, Thăng Long thế kỷ XI - XVIII, Hà Nội thế kỷ XIX - XX, Chống Pháp xâm lược và Kháng chiến chống Mỹ, Xây dựng Chủ nghĩa xã hội và Hà Nội hướng tới tương lai.

Cách sắp đặt theo dòng thời gian giúp người xem tiếp cận lịch sử như một câu chuyện liên tục, từ dấu tích cư dân cổ ven sông Hồng với hiện vật đá, đồng, gốm… đến hình ảnh đô thị hiện đại hội nhập quốc tế.

Tầng 2 tái hiện Thăng Long - Đông Đô - Đông Kinh qua hệ thống hiện vật triều Lý, Trần, Lê, Nguyễn. Tầng 3 khắc họa Hà Nội thế kỷ XIX – XX với không gian nhà thương nhân, xe kéo, mâm cơm truyền thống. Tầng 4 tập trung vào giai đoạn kháng chiến và xây dựng đất nước.

Đặc biệt, khu trưng bày hiện vật khảo cổ di chỉ Vườn Chuối đặt tại tầng 4 góp phần củng cố nhận thức khoa học rằng Hà Nội là một trong những khu vực cư trú sớm của người Việt cổ - luận điểm quan trọng trong nghiên cứu lịch sử đô thị vùng châu thổ sông Hồng.

Công nghệ hóa ký ức: bảo tàng thế hệ mới

Giám đốc Bảo tàng Hà Nội Nguyễn Tiến Đà cho biết: “Hệ thống trưng bày lần này được xây dựng công phu, khoa học, nội dung rõ ràng và phản ánh đầy đủ từng thời kỳ lịch sử, văn hóa Hà Nội. Đồng thời, bảo tàng đang từng bước hoàn thiện các không gian trải nghiệm số nhằm mở rộng khả năng tiếp cận, đặc biệt với giới trẻ”.

Việc sử dụng trình chiếu đa phương tiện, màn hình tương tác, sa bàn, mô hình 3D giúp lịch sử trở nên trực quan và sinh động hơn, kết hợp hài hòa giữa hiện vật gốc và công nghệ hiện đại

Một điểm nhấn đáng chú ý là không gian chiếu phim 3D dài 7 phút về liệt sĩ - bác sĩ Đặng Thùy Trâm, có phụ đề song ngữ Anh - Việt, truyền cảm hứng về lòng yêu nước và khát vọng tuổi trẻ cho thế hệ hôm nay. 

Ở góc độ bảo tàng học đương đại, đây là xu hướng tất yếu khi bảo tàng không còn là nơi “trưng bày tĩnh” mà trở thành môi trường trải nghiệm đa giác quan, nơi tri thức được kể bằng hình ảnh, âm thanh, chuyển động.

Bảo tàng xanh và câu chuyện 360 độ

Hiện Bảo tàng Hà Nội đang phối hợp với chuyên gia hoàn thiện bức tranh 360 độ kể về tiến trình phát triển Thủ đô, đặt tại tầng hầm, kết hợp vẽ, đồ họa, video 3D mapping và hiện vật.

Họa sĩ Nguyễn Thế Sơn chia sẻ: “Chúng tôi muốn mang đến một phần trưng bày có nhiều hiệu ứng về thị giác, không chỉ để làm mới không gian trưng bày mà còn cho thấy những sáng tạo, đổi mới của Thủ đô. Dự kiến, giữa năm 2026, phần trưng bày này sẽ hoàn thiện”.

Song song không gian trong nhà, khu vực sân vườn sẽ có sắp đặt kể câu chuyện về chiến tranh và hòa bình trước Tết Nguyên đán, cùng khu giới thiệu nghệ thuật tuồng truyền thống, một hướng tiếp cận đáng chú ý khi bảo tàng mở rộng phạm vi sang trình diễn nghệ thuật sống.

Định hướng dài hạn của bảo tàng là phát triển theo mô hình xanh, không rác thải, thể hiện sự chuyển dịch từ tư duy lưu giữ hiện vật sang tư duy kiến tạo môi trường văn hóa bền vững

Khánh thành năm 2010 nhân Đại lễ 1000 năm Thăng Long - Hà Nội, Bảo tàng Hà Nội từ lâu đã trở thành công trình văn hóa tiêu biểu, nơi diễn ra nhiều sự kiện chính trị - văn hóa quan trọng của Thủ đô và cả nước.

Việc tái mở cửa với diện mạo mới cho thấy một bước chuyển trong tư duy vận hành thiết chế bảo tàng, vừa lưu giữ ký ức, vừa chủ động kiến tạo trải nghiệm; bảo tồn quá khứ và kết nối hiện tại với tương lai.

Trong bối cảnh các đô thị lớn trên thế giới cạnh tranh bằng sức mạnh văn hóa, sự chuyển mình của Bảo tàng Hà Nội chính là minh chứng rằng di sản không nằm yên trong quá khứ, di sản sống khi được kể lại bằng ngôn ngữ của thời đại.