Xăng dầu “cởi trói” thuế: Giá hạ nhiệt sau chuỗi biến động sốc

VHO - Quyết định giảm đồng loạt 3 sắc thuế với xăng dầu từ đêm 26.3 được xem là biện pháp mạnh tay chưa từng có, trong bối cảnh giá nhiên liệu vừa trải qua chuỗi tăng - giảm cực đoan. Diễn biến mới nhất cho thấy thị trường đang hạ nhiệt nhưng vẫn tiềm ẩn nhiều biến động.

Từ 24h ngày 26.3, theo Quyết định 482 của Chính phủ, xăng (trừ ethanol), dầu diesel và nhiên liệu bay được áp dụng mức thuế bảo vệ môi trường 0 đồng/lít, thuế tiêu thụ đặc biệt 0% và không phải kê khai, nộp VAT. Đây là gói chính sách tài khóa khẩn cấp nhằm “giảm nhiệt” chi phí năng lượng trong bối cảnh giá xăng dầu biến động mạnh do tác động địa chính trị và nguồn cung toàn cầu.

Theo tính toán của Bộ Tài chính, việc giảm thuế khiến ngân sách hụt khoảng 7.200 tỷ đồng/tháng, nhưng đổi lại giúp giảm áp lực chi phí cho doanh nghiệp, hỗ trợ phục hồi sản xuất và tiêu dùng. Trước đó, riêng thuế, phí từng chiếm tới khoảng 30% giá bán lẻ mỗi lít xăng, nên việc “xóa” đồng thời nhiều sắc thuế được đánh giá là tạo dư địa giảm giá đáng kể.

Diễn biến thị trường thời gian qua cho thấy mức độ “sốc” của giá xăng dầu. Chỉ trong đầu tháng 3.2026, giá xăng RON95 từng tăng vọt lên khoảng 29.000-33.000 đồng/lít, dầu diesel vượt 35.000 đồng/lít do ảnh hưởng từ giá thế giới . Ngay sau đó, cơ quan điều hành phải liên tục sử dụng Quỹ bình ổn với mức chi 4.000-5.000 đồng/lít để kìm đà tăng.

Đến kỳ điều hành ngày 11-3, giá quay đầu giảm mạnh, có mặt hàng giảm tới gần 8.000 đồng/lít, đưa xăng RON95 về khoảng 25.000 đồng/lít, dầu diesel còn hơn 26.000 đồng/lít. Tuy nhiên, biến động thế giới tiếp tục đảo chiều khiến giá trong nước tăng - giảm đan xen chỉ trong vài ngày.

Trong bối cảnh đó, việc giảm sâu thuế từ 26.3 được xem là “liều can thiệp mạnh” để ổn định thị trường. Cập nhật gần nhất, giá xăng dầu đã hạ nhiệt so với đỉnh, phổ biến quanh ngưỡng 24.000-25.000 đồng/lít với xăng RON95 và trên 30.000 đồng/lít với dầu, tùy kỳ điều hành.

Về dài hạn, Chính phủ đồng thời thúc đẩy các giải pháp căn cơ như đa dạng nguồn cung, xây dựng kho dự trữ xăng dầu chiến lược và hoàn thiện cơ chế điều hành giá theo thị trường có kiểm soát. Điều này cho thấy bài toán xăng dầu không chỉ là câu chuyện giá, mà còn gắn với an ninh năng lượng và ổn định kinh tế vĩ mô trong bối cảnh thế giới nhiều biến động.