Văn hóa tiện lợi tại Nhật Bản và sức lan tỏa toàn cầu

VHO - Giữa nhịp sống nhanh và kỷ luật của người dân Nhật Bản, những cửa hàng tiện lợi xuất hiện ở hầu như mọi góc phố, sáng đèn 24/7 và phục vụ gần như mọi nhu cầu thiết yếu của con người đã trở thành một phần văn hóa trong đời sống của người dân nước này và lan tỏa mạnh mẽ ra thế giới.

 Theo Tổ chức Du lịch Quốc gia Nhật Bản, số lượng du khách nước ngoài đến Nhật Bản đã đạt mức cao kỷ lục mới vào năm 2025. Sự độc đáo và hấp dẫn của các cửa hàng tiện lợi Nhật Bản, hay còn gọi là Konbini, là một trong những lý do thu hút số lượng lớn du khách nước ngoài đến quốc gia này.

Trong thời gian dài, Nhật Bản luôn nằm trong top những đất nước hấp dẫn không chỉ bởi những nét cổ xưa mà còn cả sự tân tiến, biến hóa, đổi mới không ngừng trong xã hội hiện đại. Cách bán hàng cũng như cung cấp dịch vụ ở những Konbini nổi tiếng đến mức đã hình thành văn hóa tiện lợi trong đời sống người dân Nhật Bản.

Theo Công ty Dịch vụ Phần mềm Nippon, tính đến tháng 1.2025, Nhật Bản có tới 56.749 cửa hàng Konbini trên toàn quốc. Ở khu vực trung tâm Tokyo, du khách có thể dễ dàng bắt gặp cửa hàng Konbini sau mỗi vài dãy phố. 90% các cửa hàng Konbini mở cửa 24 giờ và cung cấp danh mục sản phẩm rất đa dạng, từ cơm hộp, bánh ngọt, đồ gia dụng, văn phòng phẩm cho đến cả áo sơ mi công sở.

Các chuỗi Konbini cung cấp hơn 3.000 mặt hàng, với khoảng 100 sản phẩm mới mỗi tháng. Điều đáng nói, trong cửa hàng tiện lợi, Nhật Bản liên tục giới thiệu nhiều sản phẩm và hàng hóa mới. Konbini hoạt động như một điểm đến giới thiệu các sản phẩm mới dành cho người tiêu dùng Nhật Bản.

Trong khi đó, các mặt hàng thực phẩm tươi cũng luôn xuất hiện liên tục tại đây, đáp ứng sự hài lòng của khách hàng. Không chỉ bán sản phẩm, Konbini còn cung cấp nhiều dịch vụ đa dạng, như thanh toán hóa đơn tiện ích và thuế.

Chẳng hạn như chuỗi cửa hàng của thương hiệu Lawson, mỗi Konbini thường lưu kho tới 3.500 mặt hàng và trung bình giới thiệu 100 sản phẩm mới mỗi tháng. Điều đó chứng tỏ sức phát triển của các sản phẩm gia dụng ở Nhật Bản. Người dân đến cửa hàng mua những thứ mình thích và dành thời gian khám phá những điều mới mẻ, tân tiến.

Ngoài ra, Konbini cũng thực hiện chức năng phục vụ công cộng. Khi Nhật Bản đối mặt với nhiều thảm họa thiên nhiên như các trận động đất lớn và sóng thần, chính các chuỗi Konbini đã phối hợp với chính quyền địa phương hỗ trợ những người không thể trở về nhà trong các tình huống thiên tai, chẳng hạn như cung cấp thông tin, nước uống và nhà vệ sinh.

Hay trong các Konbini, máy ATM luôn được trang bị sẵn sàng, các cửa hàng thuộc hệ thống 7-Eleven thậm chí còn có cả máy hỗ trợ giao dịch ngoại tệ. Cửa hàng tiện lợi tại Nhật Bản cũng trang bị máy photocopy, máy fax và cả máy in ảnh kỹ thuật số để phục vụ khách hàng.

Bên cạnh những tiện ích như một phần của văn hóa đời sống người dân, các cửa hàng tiện lợi của Nhật Bản giờ đây cũng trở thành điểm dừng chân quen thuộc của nhiều du khách quốc tế. Nhiều du khách đến Nhật Bản tỏ ra thích thú khám phá văn hóa tiêu dùng bản địa và mua những món quà lưu niệm độc đáo.

Từ đầu năm 2025, Tokyo xuất hiện những tour du lịch đưa khách quốc tế đi tham quan cửa hàng tiện lợi. Du khách vào cửa hàng không chỉ để mua đồ ăn nhanh, mà theo chân hướng dẫn viên nghe giới thiệu về lịch sử chuỗi cửa hàng. Và đây cũng chính là cách người Nhật sử dụng Konbini trong đời sống thường ngày.

Sự ra đời của các chuyến tham quan cửa hàng tiện lợi diễn ra trong bối cảnh du lịch Nhật Bản phục hồi mạnh mẽ sau đại dịch và nội dung du lịch đời sống bùng nổ trên mạng xã hội. Theo Expedia, gần 40% du khách ghé siêu thị khi đi du lịch và 44% tìm mua những sản phẩm chỉ có ở địa phương. Ở Nhật Bản, dòng khách ấy đổ về mạng lưới cửa hàng tiện lợi phủ kín thành phố lẫn nông thôn, gắn với hầu hết nhu cầu sinh hoạt hằng ngày.

Du khách đến cửa hàng tiện lợi chụp ảnh, tham quan cửa hàng, chọn đồ ăn hoặc đồ gia dụng nhỏ và mua quà lưu niệm. Những chuyến tham quan quy mô nhỏ này không chỉ là trải nghiệm mua sắm, mà còn kể một câu chuyện về vai trò của các cửa hàng tiện lợi trong đời sống thường nhật và mối gắn kết mật thiết của chúng với nhịp sống của người dân Nhật Bản.

Từ một địa điểm dừng chân đáp ứng nhu cầu cho bữa ăn nhanh đơn giản, Konbini đang dần trở thành trải nghiệm văn hóa đời sống không thể thiếu trong hành trình khám phá Nhật Bản của du khách. Hơn thế nữa, các cửa hàng tiện lợi đang trở nên thích nghi, biến hóa và bền bỉ tồn tại theo thời gian, đồng hành cùng những thay đổi của con người và thời đại.

Trong bối cảnh nhiều điểm đến truyền thống quá tải, cửa hàng tiện lợi, biểu tượng của nhịp sống nhanh, nổi lên như một “bảo tàng sống” sẽ là điểm đến thường xuyên để du khách quan sát cuộc sống đời thực của người dân Nhật Bản cũng như bản sắc văn hóa địa phương qua cửa hàng tiện lợi.