Từ trải nghiệm thực tiễn đến lựa chọn thống nhất

VHO - Từ năm học 2026-2027, cả nước sử dụng thống nhất bộ sách giáo khoa “Kết nối tri thức với cuộc sống” của Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam. Quyết định này được đưa ra sau nhiều năm bộ sách hiện diện trong các nhà trường, qua đó khẳng định chất lượng trong thực tiễn dạy học, sự liên kết giữa các cấp và khả năng đáp ứng yêu cầu tổ chức dạy học trên phạm vi toàn quốc.

 Những cơ sở từ thực tiễn

Ngày 26.12.2025, Bộ GD&ĐT ban hành Quyết định số 3588/ QĐ-BGDĐT về bộ sách giáo khoa giáo dục phổ thông sử dụng thống nhất trên phạm vi cả nước. Theo quyết định này, “Kết nối tri thức với cuộc sống” được lựa chọn áp dụng từ năm học 2026-2027. Quyết định được ban hành trong quá trình thực hiện Nghị quyết số 71-NQ/TW ngày 22.8.2025 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo, cùng Nghị quyết số 281/NQ-CP ngày 15.9.2025 của Chính phủ ban hành Chương trình hành động thực hiện Nghị quyết số 71-NQ/TW.

Theo Bộ GD&ĐT, bộ sách đáp ứng đầy đủ các tiêu chí lựa chọn đối với sách giáo khoa giáo dục phổ thông sử dụng thống nhất trên toàn quốc. Bộ sách có đầy đủ các môn học và hoạt động giáo dục ở cả ba cấp; chất lượng khoa học, sư phạm được khẳng định qua quá trình sử dụng; đồng thời đã có mặt tại tất cả 34 tỉnh, thành phố với quy mô học sinh lớn nhất trong các bộ sách giáo khoa hiện hành.

Đại diện Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam cho biết, “Kết nối tri thức với cuộc sống” được biên soạn bởi đội ngũ gồm 431 tác giả, trong đó có 151 giáo sư, phó giáo sư và 137 tiến sĩ, cùng sự tham gia của các nhà khoa học, chuyên gia giáo dục, giảng viên sư phạm và giáo viên phổ thông.

Từ thực tế giảng dạy, nhiều giáo viên đánh giá bộ sách có sự liên kết tốt giữa các cấp học và chú trọng gắn kiến thức với đời sống. Cô Lê Thị Diễm Nghiên, giáo viên Địa lý Trường THCS Chương Dương (Hoàn Kiếm, Hà Nội) nhận xét: Phân môn Địa lý trong sách Lịch sử và Địa lý có mạch kiến thức logic; nhiều nội dung được gắn với đời sống và thực tiễn phát triển của đất nước, giúp học sinh tiếp cận kiến thức tự nhiên hơn. Sách đưa vào nhiều ví dụ gắn với đời sống xã hội như vai trò của Hà Nội, TP.HCM trong nền kinh tế, vùng kinh tế trọng điểm Đồng bằng sông Cửu Long; các bài thực hành vẽ và phân tích biểu đồ khí hậu sử dụng số liệu tại những trạm khí tượng như Trường Sa, Huế, Hà Nội. Những dữ liệu này giúp học sinh rèn kỹ năng xử lý thông tin, đọc biểu đồ và phân tích hiện tượng địa lý từ các số liệu cụ thể.

Ở môn Ngữ văn, cô Hoàng Tuệ Minh, giáo viên Tổ Văn - Sử Trường THCS Giảng Võ (Ba Đình, Hà Nội) đánh giá, hệ thống ngữ liệu trong sách đa dạng, gần với tâm lý lứa tuổi học sinh. Phần hướng dẫn viết được thiết kế theo từng bước, từ tìm ý, lập dàn ý đến hoàn thiện bài viết. Cách tổ chức này giúp các em từng bước hình thành khả năng tự học, tự viết thay vì chỉ chờ sự hướng dẫn và sửa bài của giáo viên.

Theo cô Minh, việc sử dụng chung một bộ sách sẽ giúp việc trao đổi kinh nghiệm, chia sẻ phương pháp và hoàn thiện bài giảng theo chiều sâu hiệu quả hơn. Các tổ, nhóm dễ dàng hơn trong xây dựng kế hoạch dạy học, thiết kế đề kiểm tra và lựa chọn học liệu bổ trợ. Học sinh khi chuyển trường hoặc thay đổi địa bàn học tập cũng không phải làm quen với một bộ sách mới, hạn chế đứt gãy trong mạch kiến thức.

Qua nhiều năm triển khai tại các địa phương, bộ sách “Kết nối tri thức với cuộc sống” đã tạo được sự ổn định trong quá trình dạy và học. Giáo viên có điều kiện điều chỉnh bài giảng từ thực tế lớp học; học sinh ở nhiều khối lớp cũng đã quen với cách tổ chức nội dung, hệ thống câu hỏi, bài tập và hoạt động học tập. Đây là một trong những nền tảng quan trọng khi cả nước chuyển sang dùng chung một bộ sách giáo khoa.

Ở góc độ khác, cô Phạm Thị Thanh Hà, giáo viên Trường Tiểu học Hiến Nam, phường Phố Hiến (Hưng Yên) cho rằng, các bộ sách giáo khoa theo Chương trình giáo dục phổ thông 2018 có khối lượng kiến thức tương đương, khác biệt chủ yếu nằm ở cách phân bổ chương trình. Theo cô, việc sử dụng chung một bộ sách sẽ giúp việc trao đổi kinh nghiệm, chia sẻ phương pháp và hoàn thiện bài giảng theo chiều sâu trở nên thuận lợi hơn.

Những điều kiện bảo đảm triển khai thống nhất

Khi việc dạy học trên cả nước cùng dựa trên một bộ sách giáo khoa, bảo đảm các điều kiện triển khai trở thành yêu cầu quan trọng. Sách phải được cung cấp đúng tiến độ; đội ngũ nhà giáo cần được tập huấn; nhà trường phải có đủ sách giáo viên, tài liệu bồi dưỡng, kế hoạch bài dạy và học liệu đi kèm. Mỗi khâu đều tác động trực tiếp đến chất lượng dạy và học tại các địa phương.

Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam hiện có hệ thống tác giả, biên tập viên, chuyên gia, kỹ thuật xuất bản, kho vận và mạng lưới phát hành phủ khắp cả nước. Đây là một trong những cơ sở để bộ sách được đưa tới trường học đúng thời điểm và đáp ứng nhu cầu của người dạy, người học.

Theo thông tin công bố về việc sử dụng sách giáo khoa năm học 2026-2027, Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam sẽ tiếp tục phối hợp với ngành Giáo dục bảo đảm đầy đủ, kịp thời sách giáo khoa và các tài liệu giáo dục trước ngày khai giảng năm học mới. Cùng với đó, giá sách giáo khoa từ lớp 1 đến lớp 12 được công bố giảm bình quân 13,3% so với năm học trước.

Việc điều chỉnh giá sách có ý nghĩa thiết thực đối với các bậc phụ huynh, nhất là trong bối cảnh cả nước chuyển sang dùng chung một bộ sách giáo khoa. Cùng với nguồn sách được chuẩn bị từ sớm và hệ thống phát hành được tổ chức đồng bộ, công tác chuẩn bị cho năm học mới sẽ giảm bớt áp lực đối với gia đình, nhà trường và các cơ sở giáo dục.

Từ một bộ sách được lựa chọn và sử dụng tại nhiều địa phương, “Kết nối tri thức với cuộc sống” nay trở thành bộ sách giáo khoa dùng chung trên toàn quốc. Quá trình triển khai trong thực tế dạy học đã cung cấp những cơ sở quan trọng để bộ sách được lựa chọn sử dụng thống nhất, đồng thời cho thấy vai trò của thực tiễn trong việc hoàn thiện chính sách giáo dục.