Truy quét thực phẩm bẩn: “Không có vùng cấm” trong chiến dịch bảo vệ sức khỏe người dân

VHO - Trước tình trạng thực phẩm bẩn, hàng giả, hàng kém chất lượng len lỏi vào thị trường và cả bữa ăn học đường, Chính phủ cùng nhiều địa phương đang đồng loạt siết chặt kiểm tra, xử lý vi phạm với tinh thần “không có vùng cấm, không có ngoại lệ”, quyết tâm bảo vệ sức khỏe cộng đồng và lập lại kỷ cương thị trường.

 

Chính phủ siết quản lý, xử lý nghiêm vi phạm an toàn thực phẩm

Tại phiên thảo luận ở hội trường sáng 21.4, đại biểu Quốc hội Lê Thị Thanh Lam bày tỏ lo ngại trước tình trạng thực phẩm bẩn, thực phẩm kém chất lượng vẫn xuất hiện trong đời sống hàng ngày, đặc biệt là tại các bếp ăn tập thể và trường học.

Theo thống kê, chỉ riêng quý I.2026, cả nước ghi nhận 36 vụ ngộ độc thực phẩm. Đáng chú ý, cơ quan chức năng đã phát hiện khoảng 300 tấn thịt lợn bị bệnh bị đưa ra thị trường, trong đó có cả bếp ăn trường học và bếp ăn tập thể.

Đại biểu cho rằng đây không chỉ là câu chuyện quản lý thị trường hay vệ sinh an toàn thực phẩm, mà còn là nỗi lo thường trực của các gia đình, nhất là phụ huynh có con học bán trú. Vì vậy, cần áp dụng chế tài nghiêm khắc hơn đối với hành vi đưa thực phẩm không an toàn vào trường học bởi đối tượng bị ảnh hưởng trực tiếp là trẻ em, học sinh.

Bên cạnh đó, đại biểu cũng đề xuất siết chặt trách nhiệm của đơn vị cung ứng thực phẩm, nhà trường, đơn vị tổ chức bếp ăn và cơ quan quản lý địa phương; bắt buộc công khai đơn vị cung cấp suất ăn để phụ huynh và xã hội cùng giám sát. Đồng thời, cần tăng cường hậu kiểm, kiểm tra đột xuất, truy xuất nguồn gốc nhằm ngăn chặn thực phẩm bẩn từ sớm, từ xa.

Giải trình trước Quốc hội, Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng nhấn mạnh, thời gian qua Đảng, Nhà nước và cả hệ thống chính trị đã đấu tranh không khoan nhượng với các hành vi vi phạm liên quan đến an toàn thực phẩm. Chính phủ đang chỉ đạo các bộ, ngành và địa phương tăng cường thanh tra, kiểm tra, xử lý nghiêm sai phạm, xác định đây là nhiệm vụ thường xuyên, liên tục.

Theo Phó Thủ tướng, mỗi năm lực lượng chức năng kiểm tra hơn 300.000 cơ sở sản xuất, kinh doanh thực phẩm và xử lý nhiều vụ vi phạm. Bộ Công an cũng triển khai nhiều chuyên án từ Trung ương đến địa phương nhằm triệt phá các đường dây vi phạm an toàn thực phẩm.

Song song với hoạt động kiểm tra, Chính phủ đang chỉ đạo Bộ Y tế xây dựng dự án Luật An toàn thực phẩm sửa đổi, dự kiến trình Quốc hội vào tháng 10.2026. Đồng thời, nghiên cứu xây dựng mô hình cơ quan quản lý thống nhất về an toàn thực phẩm nhằm khắc phục tình trạng chồng chéo, phân tán trong quản lý hiện nay.

“Chính phủ tiếp tục chỉ đạo tăng cường kiểm tra, xử lý nghiêm các sai phạm, đồng thời bảo vệ các doanh nghiệp làm ăn chân chính trước tình trạng thực phẩm giả, thực phẩm kém chất lượng, với tinh thần đấu tranh “không có vùng cấm, không có ngoại lệ” nhằm bảo vệ sức khỏe Nhân dân”, Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng khẳng định.

Nhiều địa phương mở cao điểm truy quét thực phẩm bẩn

Tại Hà Nội, UBND thành phố vừa ban hành Kế hoạch số 57/KH-UBND với mục tiêu chủ động kiểm soát, phát hiện và tiến tới chấm dứt các hành vi buôn lậu, gian lận thương mại, hàng giả vào năm 2030. Thành phố nhấn mạnh tinh thần “không có vùng cấm, không có ngoại lệ” trong xử lý vi phạm.

Theo kế hoạch, Hà Nội xác định người dân là trung tâm bảo vệ thị trường, phát động phong trào “mỗi người dân là một chiến sỹ” chống hàng giả, hàng kém chất lượng. Thành phố yêu cầu 100% cán bộ thực thi nhiệm vụ phải bảo đảm liêm chính, nghiêm cấm hành vi bao che, tiếp tay cho sai phạm. Đồng thời, yêu cầu các sàn thương mại điện tử, mạng xã hội và cơ quan báo chí cam kết không quảng cáo, kinh doanh hàng giả, hàng xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ.

Trong khi đó, tại Quảng Ninh, lực lượng Quản lý thị trường (QLTT) đang triển khai đợt cao điểm kiểm tra từ tháng 4 đến hết tháng 8.2026 nhằm ngăn chặn thực phẩm bẩn, hàng giả và tình trạng “chặt chém” du khách trong mùa du lịch hè.

Các địa bàn trọng điểm như Hạ Long, Vân Đồn, Móng Cái, Cô Tô… được tăng cường kiểm tra đối với nhóm hàng thực phẩm tươi sống, đồ uống, đặc sản OCOP, mỹ phẩm và đồ điện tử. Ngoài kiểm tra nguồn gốc hàng hóa, lực lượng chức năng còn siết chặt việc niêm yết và bán đúng giá để hạn chế tình trạng tăng giá bất hợp lý.

Trong 4 tháng đầu năm 2026, riêng Đội QLTT số 5 đã kiểm tra 103 vụ, xử lý 102 vụ với 114 hành vi vi phạm, tổng số tiền xử phạt trên 4,3 tỉ đồng, tăng gần 30% so với cùng kỳ năm trước. Đáng chú ý, cơ quan chức năng đã phát hiện Công ty TNHH LINK CH tại phường Bãi Cháy kinh doanh lượng lớn thực phẩm không rõ nguồn gốc gồm lươn nước ngọt và chuối sấy, xử phạt 50 triệu đồng.

Một vụ việc khác tại Vân Đồn, lực lượng chức năng đã thu giữ 192kg chả mực nhập lậu cùng 100kg mực khô không rõ nguồn gốc trị giá hơn 100 triệu đồng trước khi số hàng này được đưa ra thị trường tiêu thụ.

Ông Lê Trọng Niệm, Phó Đội trưởng Đội QLTT số 5 khẳng định: “Quan điểm của chúng tôi là kiên quyết không để xảy ra tình trạng đầu cơ, tăng giá bất hợp lý hay kinh doanh hàng giả trong mùa cao điểm. Mọi hành vi lợi dụng nhu cầu du lịch tăng cao để trục lợi đều sẽ bị xử lý ở khung hình phạt cao nhất”.

Tại Thanh Hóa, các vi phạm về an toàn thực phẩm trên địa bàn đang diễn biến phức tạp, với thủ đoạn ngày càng tinh vi. Theo Phòng Cảnh sát kinh tế, Công an tỉnh Thanh Hóa, hàng hóa vi phạm xuất hiện ở nhiều nhóm sản phẩm, từ đồ khô, đồ ăn vặt trẻ em đến nguyên liệu chế biến phục vụ hàng quán ăn uống.

Trước thực trạng này, lực lượng chức năng tỉnh Thanh Hóa liên tục mở các đợt kiểm tra, phát hiện nhiều cơ sở sản xuất, kinh doanh thực phẩm không bảo đảm vệ sinh, thu giữ hàng chục tấn hàng hóa vi phạm.

Công an tỉnh Thanh Hóa khẳng định sẽ xử lý nghiêm theo tinh thần “không có vùng cấm”, tăng cường kiểm tra đột xuất tại lò mổ, cơ sở chế biến và kho hàng. Đồng thời, các lực lượng chức năng sẽ truy xuất nguồn gốc thực phẩm trôi nổi, xử lý nghiêm, kể cả hình sự với các trường hợp vi phạm nghiêm trọng, cùng phối hợp liên ngành để nâng cao hiệu quả kiểm tra, giám sát.

Tại Đồng Tháp, lực lượng Cảnh sát kinh tế cũng mở cao điểm trấn áp thực phẩm bẩn và hàng lậu từ trước dịp Tết Bính Ngọ 2026. Chỉ trong thời gian ngắn, lực lượng chức năng đã phát hiện các vụ giết mổ động vật trái phép, ngăn chặn hàng nghìn kilogram thịt heo không qua kiểm dịch chuẩn bị đưa ra thị trường. Đồng thời, xử lý một số cơ sở sản xuất nước uống đóng chai vi phạm tiêu chuẩn an toàn.

Thượng tá Huỳnh Chủ Nghĩa, Phó Trưởng phòng Cảnh sát kinh tế Công an tỉnh Đồng Tháp nhấn mạnh: “Quan điểm của chúng tôi rất rõ ràng: xử lý nghiêm, đúng pháp luật, không có vùng cấm, không có ngoại lệ”…

Cuộc chiến chống thực phẩm bẩn không thể xử lý trong thời gian ngắn. Tuy nhiên, với sự vào cuộc quyết liệt của Chính phủ và các địa phương theo tinh thần “không có vùng cấm, không có ngoại lệ”, kỳ vọng về một thị trường thực phẩm an toàn hơn đang dần được củng cố.