Tiếc nuối khi cơ hội trao sự sống đã qua

VHO - Trong khoảnh khắc đau đớn nhất khi người thân vừa qua đời, có những gia đình đã vượt lên để trao tặng những phần cơ thể của người đã khuất, đem lại cơ hội sống cho những người bệnh đang cận kề cái chết.

 Nhưng cũng có những quyết định, dù được đưa ra chỉ sau đó một giờ, vẫn không thể trở thành hiện thực.

Trao đi sự sống, để yêu thương còn mãi

Hai năm trôi qua nhưng nhiều người vẫn chưa nguôi xúc động về câu chuyện hiến tạng của gia đình chị Phạm Thị Thanh, phường Hoàng Mai, Hà Nội. Chị Thanh chia sẻ, cuối năm 2024, chồng chị là anh Đỗ Anh Dũng không may bị tai nạn ngã cầu thang và được cấp cứu tại Bệnh viện Bạch Mai, sau đó chuyển về Bệnh viện Thanh Nhàn điều trị. Mặc dù được các bác sĩ hết lòng cứu chữa nhưng anh đã không qua khỏi.

Khi anh rơi vào trạng thái chết não, các y bác sĩ đã gặp gỡ chị và gia đình chia sẻ về những người bệnh đang chờ được ghép tạng, về nghĩa cử nhân văn của việc hiến tạng… Trong khoảnh khắc khó khăn nhất, vượt lên nỗi đau, chị Thanh và gia đình đã có một quyết định mạnh mẽ và giàu tình người: Hiến tạng của anh để cứu những người còn hy vọng mong manh. Quyết định hiến tặng đa tạng của chồng chị đã đem lại sự sống quý giá cho bốn bệnh nhân đang cận kề cái chết, để từ đó sự sống được hồi sinh.

“Vợ chồng tôi là lao động tự do, cuộc sống còn nhiều khó khăn. Chồng tôi đã từng bị tai nạn khá nặng, mà bác sĩ bảo chỉ còn 1% là sống, nhưng điều kỳ diệu đã đến, anh qua cơn nguy kịch và trở về với gia đình. Trong vòng 10 năm sau, chúng tôi đã kịp có con thứ hai thì anh bị tai nạn lần nữa và đã không qua khỏi. Anh là người rất thương vợ thương con, lúc nào cũng trăn trở chưa làm gì cho vợ con. Anh thường nói nếu sau này anh có mệnh hệ gì thì hãy để anh hiến tạng, sau này con lớn lên sẽ tự hào về bố”, chị Thanh xúc động tâm sự. Và rồi, khi bác sĩ đến động viên gia đình sau khi anh chết não, chị cảm thấy hợp với ý nguyện của anh từ trước. Sau hai năm mất người thân, cuộc sống của chị và hai con đã trở lại cân bằng, nghĩ đến những người bệnh được ghép tạng của anh đang sống khoẻ mạnh, chị cảm giác anh vẫn đang “sống” cùng vợ con ở nơi nào đó.

Bên cạnh câu chuyện của chị Thanh, cũng có những ý nguyện hiến tạng không thể thực hiện. Trong nỗi đau mất chồng, người vợ từng từ chối đề nghị hiến tạng. Chỉ một giờ sau, chị thay đổi quyết định, mong muốn trao cơ hội sống cho những người bệnh khác, nhưng mọi chuyện đã quá muộn. Đó là câu chuyện của gia đình một bác sĩ trẻ, mới 32 tuổi, mắc bệnh tim bẩm sinh nhưng vẫn khoẻ mạnh. Trong một lần làm việc, anh đã ngất đi và được cấp cứu ngay lập tức.

Dù vậy, rất nhanh sau đó, anh rơi vào trạng thái chết não. Khi bệnh viện đến động viên gia đình hiến tạng, trong nỗi đau chưa kịp nguôi ngoai, người vợ đã dứt khoát từ chối. Tuy nhiên, một giờ sau, cú sốc mất chồng tạm lắng, chị đã tới gặp bác sĩ và cho biết đồng ý hiến tạng với điều kiện để lại cho anh đôi mắt. Lúc này, sau khi làm các xét nghiệm, bác sĩ đành lắc đầu trong tiếc nuối, ghi nhận nghĩa cử của gia đình vì tạng không đủ điều kiện để ghép cho người bệnh khác.

Giải thích về trường hợp này, bác sĩ Đỗ Văn Đô, Phó Trưởng khoa Gan, mật bệnh viện Nhi Trung ương cho hay, người bệnh bị tim mạch, gây thiếu máu nội tạng, dẫn đến tất cả các tạng bị suy, việc ghép tạng sẽ không đảm bảo. Theo bác sĩ Đô, trước khi ghép bác sĩ phải làm rất nhiều xét nghiệm, cân nhắc kỹ về chất lượng tạng, các chỉ số phù hợp, kinh tế… để làm sao mang đến thành công cho ca phẫu thuật, cho người bệnh được ghép. Nếu tạng không đảm bảo các chỉ số thì bác sĩ không tiến hành phẫu thuật ghép. Điều này cho thấy quyết định hiến là một nghĩa cử, nhưng việc tạng có thể được sử dụng để ghép hay không còn phụ thuộc vào đánh giá y khoa và chất lượng tạng tại thời điểm hiến.

Gỡ bỏ tâm lý e ngại

Đây là hai câu chuyện được chia sẻ tại Tọa đàm truyền thông, vận động hiến mô, tạng, bộ phận cơ thể người do Hội Chữ thập đỏ Hà Nội phối hợp Trung tâm Điều phối ghép tạng quốc gia, Trung tâm Truyền thông, dữ liệu và Công nghệ số thành phố Hà Nội tổ chức mới đây.

Tại buổi tọa đàm, ông Lê Tự Lực, Chủ tịch Hội Chữ thập đỏ Hà Nội cho biết, hiến mô, tạng là nghĩa cử cao đẹp, thể hiện sâu sắc truyền thống nhân ái, tinh thần sẻ chia và trách nhiệm với cộng đồng. Những năm qua, hoạt động tuyên truyền, vận động đăng ký hiến mô, tạng, bộ phận cơ thể người đã được Hội Chữ thập đỏ thành phố triển khai song số lượng người đăng ký hiến mô, tạng vẫn còn chưa cao. “Thông qua tọa đàm, Hội Chữ thập đỏ thành phố mong muốn mỗi đại biểu tham dự sẽ trở thành một “đại sứ lan tỏa”, cùng chia sẻ những thông tin đúng, chính xác về hiến mô, tạng, góp phần thay đổi nhận thức và thúc đẩy những hành động nhân văn trong cộng đồng”, ông Lực nói.

Tại tọa đàm, hội viên Chữ thập đỏ các xã phường đã được nghe Ths.Bs Phạm Thị Đào, Trưởng phòng Tư vấn điều phối ghép tạng Trung tâm điều phối ghép tạng quốc gia và Ths.Bs Đỗ Văn Đô, Phó trưởng Khoa Gan, Mật, Bệnh viện Nhi Trung ương chia sẻ, giải đáp những nội dung liên quan đến hiến mô, tạng như quyền lợi của người hiến tạng, một người hiến tạng có thể cứu được bao nhiêu người?; cách thức cung cấp các thông tin chính xác về hiến mô, tạng tránh gây hiểu nhầm; đối với bệnh nhi thì việc ghép tạng có ý nghĩa như thế nào đối với các em?...

Từ những câu chuyện gia đình người hiến, những kiến thức chuyên môn về việc hiến mô, tạng đã góp phần xóa bỏ tâm lý e ngại, những hiểu lầm và định kiến còn tồn tại trong cộng đồng. Hội Chữ thập đỏ thành phố Hà Nội kêu gọi cộng đồng cùng lan tỏa thông điệp “Hiến mô, tạng - Trao đi sự sống, để yêu thương còn mãi”. Một quyết định hôm nay có thể trao thêm một cơ hội sống cho ngày mai, một nghĩa cử khiêm nhường có thể viết tiếp hành trình của nhiều cuộc đời.