Sự tư vấn của nhân viên y tế giúp cai thuốc lá thành công

V.THANH

VHO - Người nghiện thuốc lá có thể bỏ được thuốc lá hoàn toàn nếu có quyết tâm cùng với sự tư vấn kiên trì và chuyên sâu của cán bộ, nhân viên y tế.

PGS.TS Vũ Văn Giáp - Phó Giám đốc Bệnh viện Bạch Mai cho biết, với sự nỗ lực của Bộ Y tế, các chuyên gia, sự hỗ trợ của các tổ chức quốc tế trong đó có Tổ chức Y tế thế giới (WHO) tại Việt Nam, Nghị quyết 173/2024/QH15 đã được Quốc hội thông qua và thống nhất cấm sản xuất, kinh doanh, nhập khẩu, vận chuyển, sử dụng thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng từ năm 2025.

Sự tư vấn của nhân viên y tế giúp cai thuốc lá thành công - ảnh 1
PGS.TS Vũ Văn Giáp - Phó Giám đốc Bệnh viện Bạch Mai phát biểu

Góp phần làm nên thành công này, cán bộ y tế Bệnh viện Bạch Mai đã cung cấp những bằng chứng, dữ liệu khoa học, ca bệnh bị ảnh hưởng nghiêm trọng do thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng và các loại thuốc lá gây ảo giác vì pha trộn ma túy tổng hợp, gây tổn thương phổi cấp, tổn thương thần kinh không hồi phục...

Theo PGS.TS Vũ Văn Giáp, cán bộ y tế với sứ mệnh của mình có trách nhiệm bảo vệ thế hệ trẻ tránh xa thuốc lá và các loại thuốc lá mới. Vì nếu đã thử hút thuốc nguy cơ nghiện ở thế hệ thệ trẻ sẽ rất cao.

Đặc biệt đối với những người đang mắc các bệnh có liên quan đến thuốc lá hoặc không liên quan đến thuốc lá, nếu hút thuốc lá và bị ảnh hưởng của thuốc lá thụ động sẽ khiến việc tiên lượng bệnh khó khăn, chi phí điều trị tốn kém,  kèm theo nguy cơ kháng với thuốc điều trị...

PGS.TS Vũ Văn Giáp nêu ví dụ: Một người vừa đặt stent mạch vành tốn mấy chục triệu nếu vẫn tiếp tục hút thuốc sẽ có nguy cơ tắc lại, tắc mạch vành khác, hiệu quả điều trị không cao, gánh nặng bệnh tật không được giải quyết.

Bên cạnh đó, nhóm bệnh nhân ung thư phổi sẽ kháng hóa chất hoặc mắc ung thư mới; nhóm bệnh nhân COPD (bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính) nếu vẫn hút thuốc sẽ tái phát, các thuốc điều trị cắt cơn không hiệu quả; nhóm phụ nữ mang thai và trong độ tuổi sinh sản nếu hút thuốc lá hoặc thuốc lá thụ động sẽ ảnh hưởng đến chất lượng giống nòi…

Cũng theo Phó Giám đốc Bệnh viện Bạch Mai, hiện Bệnh viện đang triển khai hỗ trợ đào tạo, tư vấn và chỉ đạo tuyến cho nhiều cơ sở y tế trong tư vấn cai nghiện thuốc lá, xây dựng Tổng đài tư vấn….

“Tuy nhiên, quan trọng hơn cả là các cán bộ, nhân viên y tế cần cố gắng bằng những câu hỏi đơn giản, những trao đổi thông thường phát hiện người nghiện thuốc lá rồi tư vấn, tác động, thay đổi hành vi nhằm phòng ngừa và bảo vệ sức khỏe của người bệnh”, PGS.TS Vũ Văn Giáp nhấn mạnh.

Sự tư vấn của nhân viên y tế giúp cai thuốc lá thành công - ảnh 2
Nhiều người cai được thuốc lá nhờ sự tư vấn và chỉ định thuốc của y bác sĩ

Nói về vai trò của ngành y tế, TS. Jennifer Houston - Phó trưởng đại diện WHO tại Việt Nam khẳng định, tư vấn và chỉ định thuốc hỗ trợ có thể tăng gấp đôi cơ hội cai thuốc lá thành công của người sử dụng. Có bằng chứng cho thấy nhân viên y tế có tiềm năng lớn nhất so với bất kỳ nhóm nào trong xã hội để hỗ trợ người dân bỏ thuốc lá.

“Lời khuyên ngắn gọn từ các chuyên gia y tế có thể làm tăng tỉ lệ cai thuốc thành công lên đến 30%, trong khi lời khuyên chuyên sâu làm tăng cơ hội bỏ thuốc lá lên 84%. Đa số những người hút thuốc nhận thức được sự nguy hiểm của thuốc lá đều muốn bỏ thuốc”, TS. Jennifer Houston nhận định.

Về vai trò của y bác sĩ, PGS.TS. Phan Thu Phương - Giám đốc Trung tâm Hô hấp (Bệnh viện Bạch Mai) cho biết, kết quả các nghiên cứu cho thấy, khi có sự tư vấn của nhân viên y tế, tỉ lệ cai thuốc lá thành công khá cao.

Thậm chí, các y bác sĩ nói một vài câu tư vấn ngắn cũng làm tăng tỉ lệ bỏ thuốc thành công thêm 5 -10%. Nếu thời gian tư vấn càng dài, lời khuyên nhiều lần càng làm tăng hiệu quả cai thuốc lá.

Như vậy, các bác sĩ có thể giúp bệnh nhân bỏ thuốc bằng cách: Khuyên họ bỏ thuốc lá, tư vấn ngắn gọn, kê đơn thuốc cai nghiện, cung cấp thêm dịch vụ giúp cai thuốc như tổng đài tư vấn, theo dõi và hỗ trợ liên tục để giúp tránh tái nghiện... Mọi thành viên của nhóm chăm sóc đều có thể giúp đỡ giúp nâng cao hiệu quả và hỗ trợ phối hợp...

Năm 2024, 7.443 lượt bệnh nhân trong số bệnh nhân có hút thuốc đến khám, điều trị tại Bệnh viện Bạch Mai được tư vấn ngắn về cai nghiện thuốc lá. Trong đó, có 1.816 bệnh nhân được Tư vấn chuyên sâu sau khi tư vấn ngắn.

Trong nghiên cứu với 300 người hút thuốc, ở thời điểm đánh giá, sau khi nhận tư vấn trực tiếp của bác sĩ, có 48,4% đối tượng đã bỏ thuốc, trong đó số người bỏ thuốc từ 12 tháng trở lên là 20,7%, bỏ thuốc từ 6-dưới 12 tháng là 15%, từ 1-dưới 6 tháng là 11% và 1,7% người bỏ thuốc dưới 1 tháng.