Người cao tuổi Nhật Bản chống chọi với mùa đông bão tuyết khắc nghiệt

VHO - Nhiều người dân Nhật Bản đang phải đối mặt với không ít khó khăn khi thời tiết khắc nghiệt gây ra những trận tuyết dày phủ kín lối đi và nhà cửa, ảnh hưởng nghiêm trọng đến sinh hoạt hàng ngày, đặc biệt đối với người cao tuổi.

Người cao tuổi Nhật Bản đối mặt với khó khăn vì tuyết rơi dày

Bà Yoko Toshima (76 tuổi) cho rằng mùa đông những năm gần đây đang trở nên khắc nghiệt hơn ở Nhật Bản.

Vào những tháng ấm áp, quê hương nhỏ của người phụ nữ 76 tuổi ở miền Bắc Nhật Bản là một nơi lý tưởng để sinh sống, với những công viên xanh mát và các ngôi đền cổ kính.

Nhưng khi mùa đông đến gần đây, mọi thứ trở nên khác biệt.

“Sống một mình vào mùa hè thì không sao, nhưng mùa đông thực sự rất khó khăn vì tuyết,” bà Toshima cho biết.

Trong vài tháng qua, giữa nhiệt độ đóng băng, có những lúc tuyết chất đống “như núi” ngay trước cửa nhà bà. Dù cố gắng dọn dẹp thế nào, tuyết vẫn liên tục đổ xuống hàng ngày.

“Có những ngày tôi không thể làm gì trong một hoặc hai ngày, và cuối cùng bị tuyết vùi lấp. Tôi đã cảm thấy lo lắng cho sự an toàn của chính mình. Gần đây, tôi bắt đầu có cảm giác rằng không thể biết trước điều gì có thể xảy ra nếu thời tiết cứ diễn biến như vậy”, bà Yoko Toshima nói. 

Ít nhất 68 người đã thiệt mạng trong mùa đông này, trong đó chỉ có 10 người dưới 65 tuổi khi những đợt tuyết kỷ lục trút xuống khu vực phía Bắc Nhật Bản, bao gồm cả tỉnh Akita – nơi bà Toshima sinh sống. Theo Cơ quan Quản lý Hỏa hoạn và Thiên tai, hầu hết các trường hợp tử vong xảy ra khi đang dọn tuyết.

Tại tỉnh lân cận Aomori, nằm ở cực Bắc đảo chính Honshu, tuyết đã tích tụ dày tới 1,7 m vào tháng 2 - mức cao nhất trong 40 năm, theo Cơ quan Khí tượng Nhật Bản.

Tình trạng dân số già hóa tại Nhật Bản là một vấn đề kéo dài nhiều năm. Và chính những thay đổi về nhân khẩu học đang khiến nhiều người cao tuổi sống cô lập phải một mình đối mặt với những trận bão tuyết đe dọa tính mạng.

Đúng như bà Toshima lo ngại, các cơn bão tuyết ngày càng khắc nghiệt hơn, bị “tăng cường” bởi biến đổi khí hậu.

Trong khi đó, bà Satoko Minatoya, 66 tuổi, sống một mình tại Aomori, cho biết trong mùa đông bà đã cố gắng liên hệ với dịch vụ hỗ trợ người cao tuổi dọn tuyết. Tuy nhiên, lực lượng này dường như cũng quá tải.

“Đường dây hỗ trợ chắc hẳn luôn trong tình trạng bận vì tôi gọi mà không ai trả lời, và cuối cùng tôi đành bỏ cuộc,” bà nói.

Thời tiết ngày càng khắc nghiệt

Trong nhiều thập kỷ, người cao tuổi có xu hướng ở lại các vùng địa phương tại Nhật Bản, trong khi con cái di chuyển đến các thành phố lớn để tìm kiếm cơ hội việc làm tốt hơn.

Theo điều tra dân số năm 2020, các tỉnh phía Bắc thường xuyên có tuyết rơi khắc nghiệt.

Mối nguy từ tuyết không chỉ dừng lại trong phạm vi gia đình. Bà Satoko Minatoya cũng gặp khó khăn trên đường khi chiếc xe của bà bị tuyết phủ kín. Dù đã mất hơn một giờ để dọn tuyết, vẫn còn một lớp tuyết trên nóc xe mà bà không thể với tới.

“Trông giống như quả bom tuyết,” ông Yoshihiro Tachibana, Giáo sư khí hậu tại Đại học Mie ở miền Nam Nhật Bản, nhận định, ví lượng tuyết rơi năm nay như một vụ nổ.

Ông cho biết các tảng băng trôi tách ra từ Bắc Cực do nhiệt độ ấm lên đang di chuyển về phía bờ biển phía Bắc Nhật Bản, mang theo những luồng sương lạnh.

Trong khi đó, ở bờ biển phía Tây, Nhật Bản cũng hứng chịu các luồng gió lạnh theo chu kỳ từ Siberia khi hướng gió thay đổi.

Tuy nhiên, chỉ thời tiết lạnh thôi chưa đủ để tạo ra lượng tuyết dày. Yếu tố hoàn chỉnh vòng tròn này là đại dương đang ấm lên của Nhật Bản - một phần do mùa hè ngày càng nóng - mang theo lượng hơi ẩm lớn vào khu vực, từ đó gây ra những trận tuyết rơi dày đặc.

Diễn biến thơi tiết khắc nghiệt cũng khiến người đàn ông cao tuổi vô cùng lo lắng, đến mức trong vài tháng qua ông đã nhiều lần gọi cho con gái lớn – hiện đang làm việc tại Tokyo – để bàn bạc. Cuối cùng, họ quyết định thuê một công ty đến dọn tuyết.

Tuy nhiên, ngay cả khi chính quyền hỗ trợ một phần chi phí, mức phí này vẫn quá đắt đỏ đối với một số người sống bằng lương hưu.

Hơn 1/3 số người từ 65 tuổi trở lên đang sống một mình tại các tỉnh phía Bắc này, theo nhà nghiên cứu Rikiya Matsukura thuộc Khoa Kinh tế, Đại học Nihon.

“Ở những khu vực có tỷ lệ dân số già cao, cùng một mức độ thời tiết cực đoan – dù là tuyết rơi dày hay nắng nóng gay gắt vào mùa hè – có thể chuyển từ sự bất tiện thành mối đe dọa đối với người dân sinh sống tại đó,” ông nói.

Ông cũng cho rằng những đột phá công nghệ, như hệ thống dọn tuyết tự động hay dịch vụ chăm sóc sức khỏe trực tuyến, có thể giúp cải thiện cuộc sống của người dân.

Trong một cuộc họp nội các vào tháng trước, Thủ tướng Nhật Bản Sanae Takaichi thừa nhận tình trạng tuyết rơi ngày càng khắc nghiệt đang gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến các cộng đồng già hóa và vùng xa xôi. 

“Chúng tôi sẽ triển khai các biện pháp chủ động, mang tính dài hạn để giúp tất cả người dân đang phải gánh chịu gánh nặng từ tuyết rơi dày có thể sớm trở lại cuộc sống bình thường,” Thủ tướng  Sanae Takaichi nhấn mạnh.