Lo ngại về tính bền vững

VHO - Hàn Quốc từ lâu đã được xem là một trong những quốc gia già hóa nhanh nhất thế giới và giờ đây, những biến động trong hệ thống lương hưu đang phản ánh rõ nét áp lực của xu hướng này.

Số liệu mới nhất từ Cơ quan Bảo hiểm Hưu trí Quốc gia cho thấy, gần 120.000 người đang nhận mức lương hưu hằng tháng trên 2 triệu won (khoảng 1.360 USD). Con số này có thể được xem là dấu hiệu tích cực về việc cải thiện an sinh cho người cao tuổi. Song cũng đặt ra nhiều lo ngại về tính bền vững của quỹ hưu trí quốc gia.

Chỉ trong vòng vài năm, số người nhận mức lương hưu cao đã tăng với tốc độ gần như bùng nổ. Từ vỏn vẹn 10 người vào năm 2018, con số này tăng lên 437 vào năm 2020 và chạm mốc hơn 93.000 vào năm 2025, trước khi tiến sát 120.000 như hiện nay.

Đây không đơn thuần là tăng trưởng tự nhiên, mà phản ánh sự tích tụ của nhiều yếu tố, tuổi thọ tăng, số năm đóng bảo hiểm dài hơn và chính sách điều chỉnh lương hưu theo lạm phát.

Theo khảo sát của Viện Nghiên cứu Lương hưu Quốc gia năm 2024, mức trên 2 triệu won mỗi tháng được coi là ngưỡng tối thiểu để một người nghỉ hưu duy trì cuộc sống ổn định mà không cần thêm thu nhập.

Điều đó có nghĩa là việc ngày càng nhiều người đạt ngưỡng này là một tiến bộ về mặt phúc lợi xã hội. Tuy nhiên, nghịch lý nằm ở chỗ, khi nhiều người được hưởng mức cao hơn, gánh nặng tài chính lên quỹ hưu trí cũng tăng theo cấp số nhân.

Trong khi đó, mức lương hưu trung bình của người cao tuổi Hàn Quốc chỉ khoảng 700.427 won mỗi tháng, một khoảng cách rất lớn so với nhóm nhận trên 2 triệu won. Sự chênh lệch này cho thấy hệ thống hiện tại vẫn mang tính phân hóa sâu sắc, phụ thuộc nhiều vào lịch sử việc làm và khả năng đóng góp dài hạn. Những người có sự nghiệp ổn định, thu nhập cao và thời gian tham gia bảo hiểm dài sẽ được hưởng lợi rõ rệt, trong khi các nhóm lao động yếu thế vẫn đứng ngoài.

Đáng chú ý hơn là sự bất bình đẳng giới trong hệ thống lương hưu. Chỉ khoảng 2,2% người nhận mức lương hưu cao là phụ nữ. Nguyên nhân nằm ở việc họ thường làm công việc thu nhập thấp hoặc gián đoạn sự nghiệp vì gia đình, khiến mức hưởng khi về già thấp hơn rõ rệt và rủi ro tài chính cao hơn.

Những yếu tố này diễn ra trong bối cảnh Hàn Quốc già hóa nhanh, tỷ lệ sinh xuống mức thấp kỷ lục, khiến số người đóng vào quỹ hưu trí giảm, trong khi số người hưởng lại tăng mạnh. Sự mất cân đối này trực tiếp đe dọa tính bền vững của hệ thống lương hưu.

Vì vậy, sự gia tăng người nhận lương hưu cao không chỉ phản ánh cải thiện mức sống, mà còn là hồi chuông cảnh báo cho hệ thống an sinh. Nếu không sớm cải cách, Hàn Quốc sẽ phải đối mặt với áp lực tài chính ngày càng lớn.