Đối thoại Quy Nhơn: Mở hướng thúc đẩy các sáng kiến ứng phó với biến đổi khí hậu

VHO - Sau 2 ngày diễn ra, Đối thoại Quy Nhơn về Khí hậu và Chuyển đổi (Đối thoại Quy Nhơn) lần thứ nhất chính thức bế mạc vào chiều 11.10. Sự kiện do Hội Gặp gỡ Việt Nam phối hợp với Trung tâm Quốc tế Khoa học và Giáo dục liên ngành (ICISE) tổ chức, hướng tới tăng cường kết nối giữa khoa học, chính sách và nguồn lực, thúc đẩy các sáng kiến ứng phó với biến đổi khí hậu.

Đối thoại Quy Nhơn năm 2026 là phiên bản thử nghiệm đầu tiên (Zero Version), nhằm thử nghiệm mô hình đối thoại và rút kinh nghiệm về nội dung cũng như công tác tổ chức, làm cơ sở chuẩn bị cho các kỳ đối thoại thường niên bắt đầu từ năm 2027.

Đối thoại Quy Nhơn đã diễn ra với 4 phiên toàn thể gồm khoa học khí hậu trước các thách thức địa kinh tế; những chuyển dịch trong tài chính cho quá trình chuyển đổi; an ninh năng lượng, chuỗi giá trị và khử carbon toàn cầu; rủi ro khí hậu cực đoan và thách thức về khả năng chống chịu. Ngoài ra, Đối thoại Quy Nhơn còn diễn ra 4 phiên song song và 4 hội thảo song song.

Phát biểu bế mạc, GS. Trần Thanh Vân, Chủ tịch Hội Gặp gỡ Việt Nam, Giám đốc Trung tâm Quốc tế Khoa học và Giáo dục liên ngành (ICISE) khẳng định, Đối thoại Quy Nhơn cần được duy trì trong những năm tiếp theo. Bởi lẽ, ứng phó với biến đổi khí hậu không thể chỉ dựa vào nỗ lực của các nhà chính trị mà còn cần có sự tham gia của giới khoa học, cộng đồng và những dự án cụ thể nhằm cải thiện đời sống người dân.

Theo GS. Trần Thanh Vân, những ý tưởng được đưa ra tại Đối thoại Quy Nhơn cần tiếp tục được phát triển trong các bước tiếp theo, hướng tới xây dựng một cấu trúc tài chính thống nhất phục vụ ứng phó với biến đổi khí hậu.

Ông nhận định năm 2027 sẽ có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với Việt Nam. Dưới sự lãnh đạo của Tổng Bí thư và Chủ tịch nước, Việt Nam sẽ bước vào một kỷ nguyên mới, không chỉ theo kịp các xu hướng của thời đại mà còn chủ động đóng góp vào việc định hình những xu hướng đó.

“Tôi xin đưa ra cam kết rõ ràng: Hội Gặp gỡ Việt Nam và Trung tâm Quốc tế Khoa học và Giáo dục liên ngành (ICISE) sẽ chuẩn bị cho phiên bản tiếp theo vào năm 2027”, Chủ tịch Hội Gặp gỡ Việt Nam nhấn mạnh. Ông cho biết chương trình sẽ được triển khai với sự hỗ trợ của Chính phủ Việt Nam, tỉnh Gia Lai, đồng thời tiếp tục thúc đẩy hợp tác với Cơ quan Phát triển Pháp (AFD) và các đối tác, tổ chức đã đồng hành trong thời gian qua.

ICISE sẽ tạo ra một không gian cởi mở, nơi những người đến từ nhiều quốc gia, thuộc các lĩnh vực khác nhau có thể gặp gỡ và lắng nghe lẫn nhau. “Hội Gặp gỡ Việt Nam và ICISE sẽ lựa chọn các nhà khoa học Việt Nam để phối hợp chặt chẽ với chính quyền, doanh nghiệp và các tổ chức, qua đó hình thành chuỗi đối thoại, xây dựng mạng lưới và chuẩn bị cho Đối thoại Quy Nhơn 2027, hướng tới những kết quả thiết thực, cụ thể”, ông Vân khẳng định. 

Theo GS. Trần Thanh Vân, Đối thoại Quy Nhơn lần thứ nhất mới chỉ là bước khởi đầu. Những hạt mầm đầu tiên đã được gieo xuống tại Quy Nhơn và với quyết tâm chuyển đổi, hợp tác, những hạt mầm này sẽ tiếp tục phát triển. “Khát vọng của chúng tôi rất đơn giản: Quy Nhơn sẽ trở thành nơi gặp gỡ, trao đổi của Đông Nam Á và thế giới”, ông Vân nói.

Trước đó, chia sẻ tại phiên đối thoại, ông Moussa Faki, Đặc phái viên của Hiệp ước vì Thịnh vượng, Con người và Hành tinh (4P), nguyên Thủ tướng Cộng hòa Chad nhận định Đối thoại Quy Nhơn diễn ra vào thời điểm phù hợp, ngay sau Hội nghị Thượng đỉnh về Biến đổi khí hậu của Liên Hợp Quốc lần thứ 30 (COP30). Theo ông, đây là một phần trong nỗ lực đã được triển khai hơn 10 năm qua nhằm hiện thực hóa các nội dung của Hội nghị Thượng đỉnh Paris năm 2015.

Ông Moussa Faki nhấn mạnh, các cam kết tại Đối thoại Quy Nhơn sẽ tạo cơ hội để các bên tăng cường hợp tác, tiến tới những hoạt động cụ thể thay vì chỉ dừng lại ở cam kết. Trong đó, hỗ trợ tài chính cho các nỗ lực ứng phó với biến đổi khí hậu là một trong những vấn đề quan trọng cần được quan tâm.

Theo ông Moussa Faki, cần tăng cường các giải pháp hỗ trợ tài chính trên nhiều phương diện, đặc biệt là giảm chi phí vay vốn và thúc đẩy đầu tư hạ tầng tại các nước đang phát triển. Do còn gặp nhiều khó khăn về nguồn vốn, các quốc gia này cần được hỗ trợ thông qua những chính sách tài chính phù hợp.

Ông cho biết, tại diễn đàn sắp tới ở Paris, các chuyên gia sẽ thảo luận về huy động vốn, tài chính và những vấn đề cực đoan – cũng là các nội dung trọng tâm của Đối thoại Quy Nhơn lần này. Ông đồng thời nhấn mạnh vai trò đồng hành giữa đối thoại khoa học và tiến trình chính trị.

Trong khi đó, ông Didier Le Bret, Đại sứ đặc mệnh toàn quyền Cộng hòa Pháp tại Việt Nam nhận định, Đông Nam Á là khu vực có tốc độ phát triển năng động nhưng cũng chịu nhiều tác động của biến đổi khí hậu.

Theo ông, yêu cầu bảo đảm tăng trưởng kinh tế, an ninh năng lượng và khả năng chống chịu trước các rủi ro khí hậu cần được xem xét trong mối quan hệ chặt chẽ với nhau. Điều này cũng đặt ra yêu cầu đổi mới phương thức hợp tác quốc tế nhằm ứng phó hiệu quả hơn với những thách thức chung.

Ông Didier Le Bret nhấn mạnh, việc tổ chức Đối thoại Quy Nhơn còn thể hiện mối quan hệ hữu nghị và hợp tác khoa học lâu dài giữa Việt Nam và Pháp. Quan hệ này tiếp tục được củng cố khi hai nước nâng cấp lên Đối tác chiến lược toàn diện vào tháng 10.2024.