Livestream tạo hàng triệu việc làm mới cho giới trẻ Trung Quốc

VHO - Ngày càng nhiều người trẻ Trung Quốc lựa chọn livestream để khởi nghiệp và xây dựng sự nghiệp, góp phần hình thành một hệ sinh thái việc làm mới. Tuy nhiên, cùng với cơ hội là những lo ngại về tính bền vững của nghề trong kỷ nguyên AI và kinh tế nền tảng.

Livestream mở ra nghề mới cho giới trẻ

Khi người xem hỏi sản phẩm nào phù hợp với nhu cầu, Ge Xinrui không chỉ giới thiệu hàng hóa mà còn phải chuyển những thông số kỹ thuật khô khan thành ngôn ngữ dễ hiểu, dễ thuyết phục.

Nhưng công việc của cô gái 27 tuổi không kết thúc khi buổi livestream khép lại. Cô tiếp tục phân tích dữ liệu lượt xem, nghiên cứu hành vi người dùng và đánh giá từng phân đoạn để xác định đâu là yếu tố giữ chân khán giả hoặc thúc đẩy họ đặt mua sản phẩm.

Công việc của Ge phản ánh sự thay đổi lớn của ngành livestream tại Trung Quốc. Nếu trước đây lĩnh vực này chủ yếu gắn với những người nổi tiếng trước ống kính, thì nay đã hình thành cả một hệ sinh thái nghề nghiệp chuyên môn hóa phía sau màn hình.

Song, cùng với làn sóng người trẻ đổ vào ngành, một câu hỏi ngày càng được đặt ra: Liệu những công việc phụ thuộc vào lưu lượng truy cập và các nền tảng số có thể trở thành nghề nghiệp lâu dài với thu nhập ổn định, cơ hội thăng tiến và chế độ an sinh đầy đủ hay không?

Đây cũng là bài toán mà nhiều quốc gia đang đối mặt, khi thị trường lao động ngày càng chịu tác động của kinh tế nền tảng, trí tuệ nhân tạo (AI) và tự động hóa.

Nhiều việc làm hơn, nhưng đã là nghề nghiệp bền vững?

Hàng Châu, trung tâm thương mại điện tử hàng đầu Trung Quốc được xem là nơi phản ánh rõ nhất sự chuyển mình của ngành livestream.

Theo báo cáo do chính quyền thành phố công bố đầu năm nay, Hàng Châu hiện có 32 công ty quản lý nhà sáng tạo nội dung lớn cùng hơn 10.000 doanh nghiệp liên quan đến livestream, tạo việc làm cho hơn 1,2 triệu người.

Quy mô giao dịch thương mại điện tử qua livestream tại đây cũng tăng từ dưới 10 tỉ NDT năm 2016 lên khoảng 400 tỉ NDT (khoảng 59 tỉ USD) vào năm 2025.

Đằng sau tốc độ tăng trưởng đó là sự xuất hiện của hàng loạt nghề nghiệp mới.

"Nếu vẫn nghĩ livestream chỉ là một người nói trước máy quay thì đó không còn là thực tế của ngành này nữa", ông Xiong Weilin, Tổng giám đốc Công ty Doanh nhân mạng toàn cầu Chiết Giang nhận định.

Một phiên livestream hiện có thể cần đạo diễn điều phối nội dung, nhóm xây dựng chiến lược truyền thông, quay phim, chuyên viên quảng cáo, chuyên gia phân tích dữ liệu và đội ngũ vận hành.

Theo ông Xiong, ngành livestream đang chuyển từ giai đoạn mở rộng nhanh sang chuyên môn hóa, với quy trình sản xuất ngày càng giống ngành điện ảnh và giải trí.

Các nền tảng cũng ghi nhận sự mở rộng nhanh chóng của mạng lưới việc làm. Kuaishou cho biết đến cuối năm 2025, nền tảng này đã tạo ra 48,6 triệu cơ hội việc làm và thúc đẩy sự xuất hiện của 189 nghề mới.

Ngoài người dẫn livestream, ngành còn cần chuyên viên lựa chọn sản phẩm, kiểm định hàng hóa, phân tích dữ liệu và tối ưu tỷ lệ chuyển đổi. Theo Douyin, trung bình mỗi nhà sáng tạo nội dung chuyên nghiệp có ít nhất 1,5 nhân sự hỗ trợ trong các khâu vận hành, quay dựng và quảng cáo.

Tuy nhiên, sự bùng nổ của ngành cũng kéo theo những băn khoăn mới.

Khảo sát tại Hàng Châu cho thấy thu nhập, bảo hiểm xã hội và việc công nhận quan hệ lao động là ba vấn đề được người làm livestream quan tâm nhất. Cường độ làm việc cao cùng nguy cơ AI thay thế một số vị trí truyền thống cũng khiến nhiều người lo ngại về triển vọng lâu dài.

Đây cũng là vấn đề được nhiều quốc gia quan tâm. Theo Tổ chức Lao động Quốc tế (ILO), tỷ lệ thất nghiệp thanh niên toàn cầu đạt 12,4% trong năm 2025, trong khi AI và tự động hóa được dự báo sẽ tiếp tục làm thay đổi thị trường lao động.