Hiểu thế nào cho đúng về số lượng người được phép chở trên xe?

VHO - Nhiều người điều khiển phương tiện vẫn còn lúng túng khi xác định số lượng người được phép chở trên xe. Những nhầm lẫn tưởng chừng nhỏ này không chỉ dễ dẫn tới vi phạm giao thông mà còn tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn trong quá trình lưu thông.

Hiểu thế nào cho đúng về số lượng người được phép chở trên xe

 

Trên thực tế, chở quá số người quy định là một trong những hành vi vi phạm giao thông khá phổ biến, đặc biệt vào các dịp lễ, Tết khi nhu cầu đi lại tăng cao. Tuy nhiên, không ít trường hợp vi phạm xuất phát từ việc người điều khiển phương tiện chưa hiểu đúng khái niệm “quá tải” cũng như số lượng người được phép chở trên từng loại xe.

Theo Khoản 2 Điều 52 Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ năm 2024, xe quá tải trọng được hiểu là xe cơ giới hoặc xe máy chuyên dùng có khối lượng toàn bộ vượt quá khối lượng cho phép của xe hoặc vượt quá tải trọng cho phép của đường bộ.

Trường hợp khối lượng toàn bộ phân bổ lên trục xe hoặc cụm trục xe vượt quá tải trọng cho phép của trục xe, cụm trục xe hoặc của đường bộ cũng được xác định là xe quá tải.

Hiểu thế nào cho đúng về số lượng người được phép chở trên xe? - ảnh 1
Trong dịp Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026, một số tài xế đã bị phạt vì chở xe quá số người quy định. Ảnh minh hoạ. Ảnh: Cục CSGT

Đối với việc chở người, quy định hiện hành xác định số người được phép chở trên xe căn cứ vào thiết kế của nhà sản xuất và thông tin ghi trong giấy đăng ký xe. Với ô tô, số chỗ ngồi đã bao gồm cả người lái xe. Việc chở thêm người vượt quá con số này, dù chỉ một người, đều được xem là hành vi vi phạm.

Trong khi đó, xe mô tô, xe gắn máy chỉ được chở tối đa một người, trừ một số trường hợp đặc biệt như chở người bệnh đi cấp cứu, trẻ em dưới độ tuổi quy định hoặc áp giải người vi phạm pháp luật.

Về xử phạt, hành vi chở quá số người quy định sẽ bị xử lý tùy theo mức độ vi phạm và loại phương tiện. Đối với ô tô, mức phạt được tính theo số người chở vượt, số người vượt càng nhiều thì mức phạt càng tăng, đồng thời có thể kèm theo hình thức xử phạt bổ sung như tước quyền sử dụng giấy phép lái xe trong một thời hạn nhất định.

Với xe mô tô, xe gắn máy, mức phạt thấp hơn nhưng vẫn mang tính răn đe, nhất là trong bối cảnh tai nạn giao thông liên quan đến xe hai bánh chiếm tỷ lệ cao.

Đáng chú ý, nhiều người vẫn cho rằng chỉ khi chở vượt quá “nhiều người” mới bị xử phạt, hoặc nhầm lẫn rằng trẻ em không được tính vào số người chở. Trên thực tế, mọi hành khách trên xe, không phân biệt độ tuổi, đều được tính vào tổng số người theo quy định, trừ các trường hợp pháp luật cho phép riêng đối với xe mô tô, xe gắn máy.

 

Mức phạt chở quá tải

 

Không chỉ dừng lại ở chở quá số người, các hành vi liên quan đến xe quá tải trọng, quá khổ cũng bị xử phạt nghiêm khắc theo Điều 34 Nghị định 168. Theo đó, người điều khiển phương tiện lưu hành xe quá khổ, quá tải hoặc xe bánh xích trên đường bộ nhưng không thực hiện đúng nội dung ghi trong giấy phép lưu hành sẽ bị phạt tiền từ 3 đến 5 triệu đồng.

Trường hợp xe chở vượt tải trọng cho phép của đường bộ từ trên 10% đến 20% mà không có giấy phép lưu hành còn hiệu lực, người điều khiển phương tiện sẽ bị phạt từ 4 đến 6 triệu đồng, áp dụng cho cả xe ô tô chở hàng và xe ô tô chở hành khách.

Với các hành vi vi phạm nghiêm trọng hơn như chở hàng vượt khổ giới hạn, điều khiển xe bánh xích tham gia giao thông không có giấy phép hoặc giấy phép đã hết hiệu lực, hay xe và hàng hóa vượt kích thước cho phép khi không có giấy phép lưu hành hợp lệ, mức phạt được nâng lên từ 8 đến 10 triệu đồng.

Nếu xe chở quá tải từ trên 20% đến 50%, hoặc có giấy phép lưu hành nhưng lại vượt quá tải trọng ghi trong giấy phép, hay lưu thông không đúng tuyến đường được phép, người điều khiển phương tiện sẽ bị xử phạt từ 13 đến 15 triệu đồng.

Mức xử phạt cao nhất, từ 40 đến 50 triệu đồng, được áp dụng đối với các trường hợp xe chở quá tải trên 50% so với quy định, hoặc cố tình không chấp hành yêu cầu kiểm tra tải trọng, khổ giới hạn của lực lượng chức năng, thậm chí có hành vi chuyển tải, che giấu nhằm trốn tránh việc phát hiện vi phạm.

Đặc biệt, nếu chở vượt quá 100% số ghế, lái xe bị trừ 10 điểm GPLX; chủ xe (cá nhân/tổ chức) có thể bị phạt lên tới 75 - 150 triệu đồng.

Ngoài tiền phạt, nếu hành vi vi phạm gây hư hại cầu, đường, người điều khiển phương tiện còn buộc phải khôi phục lại tình trạng ban đầu của công trình giao thông bị hư hỏng. Đồng thời, tùy mức độ vi phạm, tài xế còn bị trừ điểm giấy phép lái xe, với mức thấp nhất là 2 điểm và cao nhất lên tới 10 điểm.

Riêng trường hợp điều khiển xe vượt quá tải trọng cho phép của đường bộ nhưng có giấy phép lưu hành còn giá trị sử dụng thì không bị xử phạt.

Vì vậy, để tránh vi phạm và bảo đảm an toàn, người tham gia giao thông cần chủ động kiểm tra thông tin về số chỗ ngồi của phương tiện, tuân thủ đúng quy định khi chở người, không vì sự tiện lợi nhất thời mà đánh đổi an toàn của bản thân và những người cùng tham gia giao thông.