Gần 77% lao động Việt sẵn sàng đổi lương để có môi trường làm việc lành mạnh

VHO - Kết quả khảo sát mới đây cho thấy, phần lớn người lao động Việt Nam sẵn sàng đánh đổi một phần thu nhập để được làm việc trong môi trường lành mạnh, an toàn về tinh thần.

Môi trường làm việc trở thành ưu tiên hàng đầu

Báo cáo Thị trường việc làm Việt Nam trong bối cảnh mới do Cốc Cốc Research phối hợp Việc làm 24h thực hiện cho thấy, 76,9% người lao động sẵn sàng đánh đổi thu nhập để có môi trường làm việc lành mạnh hơn. Trong đó, 56% chấp nhận giảm từ 1-10% lương, coi đây là mức đánh đổi “vừa phải” để đổi lấy sự tôn trọng, an toàn tâm lí và sự cân bằng trong công việc và cuộc sống.

Đáng chú ý, khoảng 25% người lao động sẵn sàng giảm thu nhập ở mức cao hơn, phản ánh nhóm đang chịu áp lực lớn từ môi trường làm việc tiêu cực hoặc đặc biệt coi trọng sức khỏe tinh thần. Ngược lại, gần 1/4 còn lại cho biết ưu tiên tài chính hoặc hài lòng với môi trường hiện tại.

Xu hướng này thể hiện rõ sự dịch chuyển trong hệ giá trị nghề nghiệp. Nếu trước đây, mức lương cao là yếu tố quyết định hàng đầu, thì nay môi trường, văn hóa doanh nghiệp và trạng thái tinh thần đang trở thành tiêu chí then chốt trong lựa chọn và gắn bó nghề nghiệp, đặc biệt với lao động trẻ.

Với thế hệ Gen Z, xu hướng này càng rõ nét hơn khi 60,8% sẵn sàng chấp nhận giảm từ 1-10% thu nhập để làm việc trong môi trường phù hợp. Điều này cho thấy thế hệ trẻ không chỉ tìm kiếm công việc, mà tìm kiếm một không gian làm việc giúp họ phát triển bền vững và không bị bào mòn năng lượng tinh thần.

“Ổn định” không còn chỉ ở thu nhập

Khảo sát cho thấy, 40% người lao động vẫn coi thu nhập ổn định, bao gồm lương, thưởng và bảo hiểm được chi trả đầy đủ, đúng hạn là nền tảng quan trọng nhất của một công việc ổn định. Trong bối cảnh kinh tế còn nhiều bất định, thu nhập vẫn là “điểm tựa” giúp người lao động yên tâm gắn bó.

Tuy nhiên, khái niệm ổn định đang được mở rộng. Hơn 20% người lao động cho rằng môi trường làm việc không độc hại, có sự tôn trọng và cân bằng giữa công việc và cuộc sống mới là yếu tố then chốt để duy trì gắn bó lâu dài.

Bên cạnh đó, 16,1% nhấn mạnh vai trò của đào tạo và nâng cấp kĩ năng, giúp người lao động không bị tụt lại trong bối cảnh công nghệ thay đổi nhanh.

Điều này cho thấy, ổn định không còn đồng nghĩa với “làm một chỗ thật lâu”, mà là có thu nhập bền vững, tâm lí an toàn và khả năng phát triển năng lực liên tục. Người lao động sẵn sàng gắn bó nếu cảm thấy mình đang tiến về phía trước, thay vì chỉ “ở yên” trong một vùng an toàn nghề nghiệp.

Thực tế thị trường năm 2025 phản ánh trạng thái vừa ổn định, vừa tiềm ẩn dịch chuyển. 53,8% người lao động vẫn làm việc tại công ty và vị trí cũ, trong khi 16,4% đã chuyển sang vị trí hoặc phòng ban khác trong nội bộ doanh nghiệp, cho thấy xu hướng tái cơ cấu, luân chuyển nhân sự thay vì tuyển mới ồ ạt.

Trong nhóm từng nghỉ việc hoặc bị cho thôi việc, 47,7% đã tìm được công việc mới, chủ yếu trong cùng lĩnh vực. Tuy nhiên, 36% vẫn chưa tìm được việc và 16,3% chưa bắt đầu tìm kiếm.

Dịch chuyển có chọn lọc và bài toán niềm tin

Khảo sát ghi nhận 77% người lao động đang ở trạng thái “open to work”, song chỉ 28,1% sẵn sàng chuyển việc ngay, trong khi 48,7% chỉ dịch chuyển nếu xuất hiện cơ hội thực sự tốt. Điều này cho thấy tâm lí thận trọng đang chi phối quyết định nghề nghiệp, thay cho xu hướng “nhảy việc” ồ ạt như giai đoạn trước.

Lí do thúc đẩy chuyển việc hàng đầu vẫn là lương, thưởng và phúc lợi không còn cạnh tranh (44,1%), tiếp đến là thiếu cơ hội học hỏi, thăng tiến (33,7%), tình trạng quá tải công việc, mất cân bằng cuộc sống hoặc môi trường làm việc độc hại.

Ở chiều ngược lại, với nhóm chưa có ý định chuyển việc, sự ổn định và an toàn của công việc (46,8%) cùng môi trường, văn hóa và đồng nghiệp (45,7%) là những yếu tố được đánh giá cao nhất, thậm chí vượt lên trên thu nhập.

Bên cạnh đó, trải nghiệm tuyển dụng cũng ảnh hưởng mạnh đến quyết định gắn bó. Hơn 54% ứng viên cho biết họ cảm thấy an toàn và được trân trọng nhất khi doanh nghiệp minh bạch về mức lương, chế độ và văn hóa ngay từ tin tuyển dụng. Một mô tả công việc mập mờ, quy trình tuyển dụng thiếu rõ ràng hoặc các đánh giá tiêu cực về văn hóa doanh nghiệp có thể khiến ứng viên từ chối lời mời làm việc, dù mức lương hấp dẫn.

Trong khi người lao động thận trọng hơn, 77% doanh nghiệp cho biết có kế hoạch tuyển thêm nhân sự trong 12 tháng tới, chủ yếu ở mức tăng từ 20% đến dưới 40%. Sự lệch pha giữa nhu cầu tuyển dụng và mức độ sẵn sàng dịch chuyển đang tạo nên một thị trường việc làm “ổn định ở bề mặt nhưng trì hoãn ở tầng sâu”.

Bài toán nhân sự năm 2026 vì vậy không chỉ là tuyển đủ người, mà là xây dựng niềm tin thông qua môi trường làm việc lành mạnh, minh bạch và cơ hội phát triển dài hạn để người lao động sẵn sàng ở lại và gắn bó.