Dân số Trung Quốc già đi nhanh chóng, áp lực an sinh gia tăng

VHO - Lần đầu tiên trong lịch sử thống kê kể từ năm 1949, Trung Quốc hiện đang đối mặt với bước ngoặt nhân khẩu học chưa từng có khi số người từ 65 tuổi trở lên nhiều hơn số trẻ em dưới 14 tuổi cho thấy áp lực dân số ngày càng gia tăng ở nước này.

Dữ liệu chính thức mới nhất từ cuộc khảo sát dân số toàn quốc cho thấy áp lực già hóa dân số đang ngày càng đè nặng lên nền kinh tế, hệ thống an sinh xã hội và cấu trúc gia đình truyền thống của nước này.

Theo kết quả cuộc “điều tra dân số nhỏ” do Cục Thống kê Quốc gia Trung Quốc (NBS) công bố, tính đến tháng 11 năm ngoái, nhóm người từ 65 tuổi trở lên chiếm 15,87% tổng dân số khoảng 1,4 tỷ người của Trung Quốc. Trong khi đó, nhóm trẻ em từ 0 đến 14 tuổi chỉ chiếm 15,25%.

Cuộc khảo sát được thực hiện trên hơn 20 triệu người, nhằm cập nhật tình hình nhân khẩu học giữa hai kỳ tổng điều tra dân số kéo dài 10 năm một lần.

Các chuyên gia cho rằng đây là dấu hiệu cho thấy mô hình chăm sóc người cao tuổi dựa vào gia đình, vốn là nền tảng truyền thống của xã hội Trung Quốc đang chịu sức ép ngày càng lớn.

Nhà nhân khẩu học độc lập He Yafu nhận định, việc số người cao tuổi vượt số trẻ em sẽ tạo thêm gánh nặng lên quỹ lương hưu và hệ thống an sinh xã hội.

Theo ông He Yafu, dân số già ngày càng tăng đồng nghĩa với việc chi phí cho chăm sóc sức khỏe, trợ cấp hưu trí và các dịch vụ dành cho người cao tuổi sẽ tiếp tục leo thang.

Không chỉ vậy, lực lượng lao động, nhóm được kỳ vọng gánh vác trách nhiệm chăm sóc người già và duy trì tăng trưởng kinh tế cũng đang thu hẹp đáng kể.

Nhóm dân số từ 15 đến 59 tuổi hiện chỉ còn chiếm 61,89% tổng dân số, giảm mạnh so với mức 67,33% cách đây một thập kỷ.

Xu hướng quy mô hộ gia đình ngày càng nhỏ cũng làm gia tăng áp lực xã hội. Dữ liệu khảo sát cho thấy trung bình mỗi hộ gia đình tại Trung Quốc hiện chỉ có 2,52 người, giảm từ mức 3,10 người vào 10 năm trước.

Theo các chuyên gia, điều này phản ánh sự gia tăng nhanh chóng của các hộ độc thân và hộ chỉ gồm hai người, đồng thời cho thấy xu hướng kết hôn muộn, không kết hôn và không sinh con đang ngày càng phổ biến trong giới trẻ Trung Quốc.

Dù “lợi thế dân số vàng” của Trung Quốc được cho là đã kết thúc, Bắc Kinh vẫn khẳng định nước này còn nhiều tiềm năng về nguồn nhân lực.

Trong thông cáo sau cuộc họp của Hội đồng Nhà nước mới đây, chính phủ Trung Quốc nhấn mạnh sẽ tập trung nâng cao chất lượng dân số và tiếp tục khai thác tối đa tiềm năng nguồn nhân lực nhằm hỗ trợ phát triển kinh tế.

Chính quyền Trung Quốc đồng thời đặt mục tiêu duy trì mức sinh và quy mô dân số ở mức hợp lý trong bối cảnh tỷ lệ sinh liên tục suy giảm những năm gần đây.

Bắc Kinh cũng xem nhóm “người cao tuổi trẻ” trong độ tuổi từ 60 đến 64 là nguồn lực quan trọng cho nền kinh tế. Theo nội dung trên trang web của Cục Thống kê Quốc gia vào cuối năm ngoái, nhiều người trong nhóm tuổi này vẫn có sức khỏe tốt, mong muốn tiếp tục tham gia lao động và đóng góp cho xã hội.

Để đối phó với tình trạng tỷ lệ sinh giảm mạnh, đầu tháng này, Ủy ban Y tế Quốc gia Trung Quốc đã kêu gọi các chính quyền địa phương giảm bớt gánh nặng tài chính cho các gia đình trong việc sinh con, nuôi dạy và giáo dục trẻ em.

Cơ quan này cũng khuyến khích các doanh nghiệp tạo điều kiện để người lao động cân bằng giữa công việc và trách nhiệm gia đình.

Chính phủ Trung Quốc hiện đang triển khai chiến dịch lựa chọn 40 thành phố và 200 nơi làm việc thân thiện với việc sinh con trong mỗi chu kỳ ba năm.

Đây là một phần trong loạt biện pháp hỗ trợ sinh đẻ mà Bắc Kinh thúc đẩy gần đây, bao gồm cả trợ cấp tiền mặt cho trẻ sơ sinh, nhằm xây dựng một xã hội thân thiện hơn với việc lập gia đình và sinh con trong bối cảnh khủng hoảng nhân khẩu học ngày càng rõ rệt.