Chính sách nhân văn cho người hoàn lương

VHO - Sau khi chấp hành xong án phạt tù, nhiều người trở về địa phương với mặc cảm và nỗi lo mưu sinh. Tuy nhiên, từ những chính sách tín dụng nhân văn cùng sự đồng hành của chính quyền, lực lượng chức năng và cộng đồng, nhiều người đã đứng vững, làm lại cuộc đời và tái hòa nhập bền vững.

 Sau khi chấp hành xong án phạt và trở về địa phương, nhiều người vẫn phải đối mặt với không ít rào cản như thiếu việc làm, thiếu vốn, mặc cảm cá nhân và sự dè dặt từ cộng đồng. Những khó khăn ấy khiến hành trình hoàn lương thêm gian nan, tiềm ẩn nguy cơ tái phạm nếu không được hỗ trợ kịp thời.

Trao cơ hội làm lại

Xuất phát từ thực tế đó, Đảng và Nhà nước đã ban hành nhiều chính sách hỗ trợ tái hòa nhập cộng đồng, trong đó có Quyết định số 22/2023/ QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ về tín dụng cho người chấp hành xong án phạt tù, mở ra cơ hội sinh kế và thể hiện rõ tính nhân văn của pháp luật.

Tại xã Con Cuông (Nghệ An), chính sách này đang từng bước đi vào cuộc sống, mang lại những đổi thay rõ nét cho nhiều gia đình.

Anh N.V.T, trú tại xã Con Cuông, từng trải qua những ngày tháng đầy hoang mang khi vừa trở về địa phương. “Điều khiến tôi lo sợ nhất không phải là thiếu tiền, mà là không ai tin mình, không ai dám giao việc”, anh T. chia sẻ.

Bước ngoặt đến với anh khi anh được Công an xã và chính quyền địa phương trực tiếp tuyên truyền, hướng dẫn tiếp cận nguồn vốn vay ưu đãi theo Quyết định 22. Có trong tay khoản vay 100 triệu đồng, anh mạnh dạn mở xưởng nhôm, kính, nghề từng gắn bó khi còn đi làm thuê trước đây.

Từ một cơ sở nhỏ, đến nay xưởng nhôm, kính của anh hoạt động ổn định, tạo việc làm cho một số lao động tại địa phương, thu nhập dần khấm khá. Điều quý giá hơn cả là anh đã lấy lại được niềm tin và vị thế của mình trong cộng đồng. “Có vốn, có người đồng hành, tôi mới đủ tự tin bắt đầu lại”, anh T. nói.

Không chỉ riêng anh T., trên địa bàn xã Con Cuông, ngày càng nhiều người chấp hành xong án phạt tù được tiếp cận nguồn vốn ưu đãi, từng bước xây dựng cuộc sống mới. Anh T.M.Th. là một trường hợp khác.

Trở về địa phương gần như tay trắng, không nghề nghiệp ổn định, cuộc sống gia đình gặp nhiều khó khăn. Nhờ được vay vốn theo chính sách hỗ trợ người hoàn lương, anh đầu tư mở cơ sở rửa xe. Những ngày đầu vắng khách, thu nhập bấp bênh, nhưng bằng sự bền bỉ, cơ sở của anh dần có khách quen, cuộc sống ổn định hơn từng ngày. “Quan trọng nhất là mình không còn cảm giác bị bỏ rơi”, anh Th. bộc bạch.

Đồng hành để phòng ngừa tái phạm

Theo đánh giá của chính quyền địa phương, các mô hình kinh tế do người chấp hành xong án phạt tù làm chủ không chỉ mang lại thu nhập cho bản thân họ, mà còn tạo hiệu ứng tích cực trong cộng đồng. Khi người từng lầm lỗi sống lương thiện, làm ăn chân chính, chính họ trở thành minh chứng sinh động cho hiệu quả của chính sách tái hòa nhập.

Để chính sách phát huy hiệu quả thực chất, lực lượng Công an xã đóng vai trò nòng cốt trong quản lý, hỗ trợ người hoàn lương. Thiếu tá Nguyễn Nam Anh, Phó Trưởng Công an xã Con Cuông cho biết, ngay khi người chấp hành xong án trở về địa phương, Công an xã chủ động tiếp cận, nắm bắt hoàn cảnh, tâm tư và nhu cầu cụ thể của từng trường hợp.

Từ đó, đơn vị tham mưu cho cấp ủy, chính quyền xây dựng phương án hỗ trợ phù hợp, gắn công tác quản lý với tạo sinh kế và phòng ngừa tái phạm. “Quản lý không chỉ là giám sát, mà là đồng hành. Khi họ có việc làm, có thu nhập ổn định, nguy cơ tái phạm sẽ giảm rõ rệt”, thiếu tá Nam Anh nhấn mạnh.

Tại Con Cuông, công tác hỗ trợ tái hòa nhập cộng đồng được triển khai đồng bộ với sự phối hợp giữa Công an, chính quyền, Ngân hàng Chính sách xã hội và các tổ chức đoàn thể. Nhiều trường hợp đã được giải ngân vốn vay ưu đãi với tổng số tiền lên tới hàng tỉ đồng. Các mô hình sản xuất, kinh doanh sử dụng vốn đúng mục đích, trả nợ đúng hạn, đời sống từng bước ổn định.

Ông Phan Trọng Trung, Phó Chủ tịch UBND xã Con Cuông khẳng định, chính sách tín dụng dành cho người chấp hành xong án phạt tù không chỉ mang ý nghĩa an sinh xã hội, mà còn là giải pháp căn cơ trong phòng ngừa tái phạm, góp phần giữ vững an ninh trật tự tại địa phương. Không chỉ ở Con Cuông, tại xã Tiền Phong (Nghệ An), công tác hỗ trợ người hoàn lương cũng được triển khai kiên trì, sát thực. Những buổi gặp gỡ giản dị của Công an xã với người chấp hành xong án phạt tù đôi khi là trước sân nhà, khi là ngoài đồng ruộng đã giúp họ dần cởi bỏ mặc cảm, mạnh dạn tìm hướng đi mới.

Ở xã Châu Tiến, nơi có gần 90 người chấp hành xong án phạt tù trở về địa phương, việc tạo sinh kế được xem là nhiệm vụ trọng tâm. Chủ tịch UBND xã Nguyễn Tiến Hùng cho rằng, muốn người hoàn lương sống tốt thì trước hết phải trao cho họ niềm tin. “Quản lý là để đồng hành, không phải để ràng buộc”, ông Hùng nói.

Từ miền núi đến miền biển Nghệ An, ngày càng nhiều người từng lầm lỡ tìm được chỗ đứng trong cuộc sống. Có người gắn bó với nghề biển, có người mở xưởng, làm dịch vụ, sản xuất nông nghiệp… Mỗi mô hình sinh kế thành công là thêm một “hàng rào mềm” nhưng bền vững trong phòng ngừa tái phạm. Thực tế cho thấy, mỗi năm Nghệ An có hàng nghìn người chấp hành xong án phạt tù trở về địa phương. Việc hỗ trợ họ có việc làm, sinh kế ổn định không chỉ giúp từng cá nhân làm lại cuộc đời, mà còn góp phần giữ gìn trật tự, an toàn xã hội từ gốc.

Tái hòa nhập cộng đồng vì thế không phải là khẩu hiệu, mà là một hành trình dài, đòi hỏi sự chung tay của cả hệ thống chính trị và toàn xã hội. Khi pháp luật được thực thi bằng sự nghiêm minh đi cùng lòng nhân ái, những người từng lỡ bước sẽ có cơ hội đứng vững, hướng tới tương lai lương thiện và bền vững hơn.