Cao tốc, sân bay, đường sắt tăng tốc mở đường cho du lịch bứt phá

VHO - Bộ Xây dựng cho biết, trong 4 tháng đầu năm 2026 đã đưa vào khai thác thêm 254km cao tốc, đẩy mạnh quy hoạch sân bay, thúc tiến các dự án đường sắt lớn và ghi nhận lượng vận tải hành khách tăng mạnh. Loạt động thái được xem là cú hích mới cho hạ tầng du lịch và kết nối vùng.

Thông tin tại Hội nghị giao ban công tác tháng 4 và triển khai nhiệm vụ trọng tâm tháng 5 của Bộ Xây dựng sáng nay (8.5), Bộ Xây dựng cho biết, lĩnh vực hạ tầng giao thông - du lịch tiếp tục là điểm nhấn lớn nhất. Bộ cho biết đã đưa vào vận hành thêm 254km đường bộ cao tốc mới, khôi phục hơn 73km tuyến Hậu Giang - Cà Mau và khởi công cầu Ninh Cường. Đây được xem là cú hích lớn cho kết nối liên vùng, đặc biệt với các trung tâm du lịch phía Bắc, miền Trung và đồng bằng sông Cửu Long.

Đáng chú ý, việc thu phí 5 tuyến cao tốc Nhà nước đầu tư từ tháng 3.2026 đã thu hơn 240 tỷ đồng chỉ sau một tháng, cho thấy lưu lượng phương tiện tăng mạnh trong bối cảnh nhu cầu du lịch và vận tải phục hồi nhanh.

Ở lĩnh vực hàng không, Bộ Xây dựng đang triển khai cùng lúc 20 đề án quy hoạch cảng hàng không, trong đó có 6 đề án dùng vốn ngân sách và 14 đề án theo hình thức tài trợ sản phẩm quy hoạch. Đồng thời, quy hoạch hệ thống cảng hàng không toàn quốc đến năm 2050 cũng vừa được điều chỉnh.

Đây là động thái đáng chú ý khi nhiều địa phương đang chạy đua mở rộng “cửa ngõ” hàng không để hút khách du lịch, đón làn sóng đầu tư nghỉ dưỡng và logistics. Hàng không hiện vẫn là lĩnh vực phục hồi mạnh, với hơn 20,6 triệu lượt khách trong 4 tháng đầu năm, tăng 11,3% so với cùng kỳ.

Trong khi đó, các dự án đường sắt chiến lược tiếp tục được thúc đẩy. Dự án đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng đã hoàn tất thẩm định báo cáo nghiên cứu khả thi, còn dự án đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam đang chuẩn bị lựa chọn tư vấn lập báo cáo nghiên cứu khả thi.

Nếu được đẩy nhanh đúng tiến độ, đây sẽ là “cú xoay trục” lớn cho ngành du lịch Việt Nam trong thập niên tới, khi khoảng cách giữa các trung tâm du lịch được rút ngắn đáng kể, giảm phụ thuộc vào hàng không và đường bộ.

Tuy nhiên, báo cáo cũng hé lộ mặt trái đáng lo: hàng loạt dự án giao thông đang chậm tiến độ vì giải phóng mặt bằng, thiếu vật liệu và giá xăng dầu leo thang.

Nhiều dự án có vai trò kết nối du lịch vùng như QL14B ở Đà Nẵng, QL14E ở Quảng Nam, cao tốc Cam Lộ - La Sơn hay tuyến Rạch Sỏi - Bến Nhất đều bị chậm từ 3-21% tiến độ. Một số nhà thầu bị đánh giá yếu năng lực tài chính, thi công cầm chừng vì biến động giá vật liệu.

Đặc biệt, Bộ Xây dựng thừa nhận tiến độ giải ngân đầu tư công còn thấp. Tính đến hết tháng 4, Bộ mới giải ngân khoảng 11,23% kế hoạch vốn sau điều chỉnh. Nguồn vốn lớn dồn cho các dự án đường sắt nhưng chủ yếu phục vụ giải phóng mặt bằng nên chưa thể “ra tiền” ngay.

Trong bối cảnh du lịch hè đang tới gần, áp lực đặt lên hạ tầng giao thông là rất lớn. Con số hơn 2,1 tỷ lượt khách vận chuyển trong 4 tháng đầu năm - tăng 15% so với cùng kỳ - cho thấy nhu cầu đi lại đang bùng nổ trở lại.

Điều đó đồng nghĩa, nếu các dự án tiếp tục chậm trễ, du lịch không chỉ mất cơ hội tăng trưởng mà còn phải đối mặt nguy cơ quá tải, ùn tắc và chi phí logistics leo thang.

Bởi với ngành du lịch hiện nay, câu chuyện không còn nằm ở việc “có điểm đến hay không”, mà là đi đến đó có nhanh hơn, rẻ hơn và thuận tiện hơn hay không.