Cà Mau xây dựng 3 kịch bản ứng phó hạn hán, xâm nhập mặn

HUỲNH LỢI

VHO - Theo nhận định của cơ quan chuyên môn, nguy cơ hạn hán, thiếu nước, xâm nhập mặn ở Cà Mau có thể bắt đầu từ tháng 11.2026 và kéo dài đến khoảng tháng 5.2027.

Ngày 30.10, UBND tỉnh Cà Mau đã ban hành Kế hoạch ứng phó hạn hán, thiếu nước, xâm nhập mặn do ảnh hưởng của El Nino giai đoạn 2026 - 2027 trên địa bàn tỉnh. Mục tiêu nhằm bảo đảm nước sinh hoạt cho người dân; chủ động sản xuất và phòng, chống cháy rừng.

Cà Mau xây dựng 3 kịch bản ứng phó hạn hán, xâm nhập mặn - ảnh 1
UBND tỉnh Cà Mau yêu cầu các địa phương chủ động hệ thống cấp nước ngọt sinh hoạt cho người dân nông thôn ở những vùng khó khăn

Theo nhận định của cơ quan chuyên môn nguy cơ hạn hán, thiếu nước, xâm nhập mặn trên diện rộng tại tỉnh Cà Mau có thể bắt đầu từ đầu tháng 11.2026 và kéo dài đến khoảng tháng 5.2027.

Trước tình hình trên, UBND tỉnh Cà Mau yêu cầu các ngành chức năng và các xã, phường cần chủ động phòng ngừa từ sớm, bảo đảm nước sinh hoạt cho người dân là ưu tiên cao nhất. Bên cạnh đó, hạn chế thiệt hại về sản xuất, cháy rừng, sụt lún đất, mất an toàn các công trình.

Cần tập trung nguồn lực vào các địa bàn có nguy cơ cao nhằm hạn chế thấp nhất thiệt hại do thiên tai. Các địa phương thực hiện ngay nhiệm vụ, giải pháp của giai đoạn hiện tại, không để bị động hay gián đoạn, chậm trễ.

Cà Mau xây dựng 3 kịch bản ứng phó hạn hán, xâm nhập mặn - ảnh 2
Ngành chức năng đưa sà lan chở nước ngọt hỗ trợ người dân xã Biển Bạch. Đây là xã thường gặp khó khăn về nước ngọt sinh hoạt mỗi khi đến mùa hạn hán, xâm nhập mặn

Cụ thể, kế hoạch ứng phó được triển khai trên phạm vi toàn tỉnh.

Trong đó, về nước sinh hoạt ưu tiên tập trung các xã Biển Bạch, Khánh Lâm, Khánh An, Nguyễn Phích và các địa bàn, điểm dân cư thường xảy ra thiếu nước sinh hoạt trong mùa khô.

Về sản xuất nông nghiệp, chú trọng bảo vệ vùng sản xuất lúa ngọt hóa phía Tây kênh Vĩnh Phong; vùng dọc tuyến Quốc lộ 1A; vùng chuyển đổi sản xuất lúa - tôm ở cuối nguồn nước chưa có hệ thống đê bao khép kín, nguy cơ nhiễm mặn cao.

Về phòng, chống thiên tai lưu ý vùng có nguy cơ sụt lún đất ở khu vực Bắc Cà Mau; khu vực phòng, chống cháy rừng tại U Minh Hạ; cụm đảo Hòn Khoai…

Cà Mau xây dựng 3 kịch bản ứng phó hạn hán, xâm nhập mặn - ảnh 3
UBND tỉnh Cà Mau yêu cầu lực lượng Kiểm lâm tăng cường các phương án phòng, chống cháy rừng mùa khô năm 2026-2027

Phó Chủ tịch UBND tỉnh Cà Mau Lê Văn Sử cho hay, căn cứ ranh giới độ mặn 4‰, chiều sâu xâm nhập mặn tính từ cửa sông vào nội đồng và mức độ thiếu hụt nguồn nước ngọt so với trung bình nhiều năm, tỉnh chủ động 3 kịch bản ứng phó.

Kịch bản 1 ở mức rủi ro thấp, khi độ mặn 4‰ xâm nhập vào nội đồng dưới 25km; nguồn nước ngọt cơ bản đáp ứng nhu cầu sản xuất và sinh hoạt, chỉ thiếu nước cục bộ tại các khu vực cuối nguồn. Tỉnh sẽ theo dõi, cảnh báo và sử dụng tiết kiệm nguồn nước, phòng ngừa nguy cơ thiếu nước, xâm nhập mặn.

Kịch bản 2 ở mức rủi ro trung bình, khi độ mặn 4‰ xâm nhập vào nội đồng trên 25-50 km; nguồn nước ngọt thiếu hụt từ 30-50% so với trung bình nhiều năm. Tỉnh sẽ tăng cường điều tiết, phân phối nguồn nước; trữ nước ngọt, kiểm soát xâm nhập mặn, ưu tiên cấp nước cho sinh hoạt, cùng các vùng sản xuất trọng điểm.

Kịch bản 3 là mức rủi ro cao, khi độ mặn 4‰ xâm nhập vào nội đồng từ 50 - 90km; nguồn nước ngọt thiếu hụt trên 50% so trung bình nhiều năm. Tỉnh triển khai các giải pháp khẩn cấp để bảo đảm nước sinh hoạt, tổ chức đắp đập trữ nước ngọt; khoanh vùng bảo vệ sản xuất có nguy cơ thiệt hại cao, tăng cường khai thác nước ngầm…

Cà Mau xây dựng 3 kịch bản ứng phó hạn hán, xâm nhập mặn - ảnh 4
Cần chủ động sớm phương án vận hành công trình thủy lợi, kiểm soát xâm nhập mặn trong suốt mùa khô

UBND tỉnh Cà Mau giao cho Sở Nông nghiệp và Môi trường tổ chức triển khai, theo dõi, đánh giá và đề xuất kích hoạt các kịch bản ứng phó phù hợp thực tế.

Chủ động phương án vận hành công trình thủy lợi, kiểm soát xâm nhập mặn và phân phối nguồn nước theo từng tiểu vùng. Xác định vị trí, điều kiện đắp đập tạm, bơm chuyển, trữ nước ngọt.

Rà soát diện tích sản xuất có nguy cơ thiếu nước, nhiễm mặn; có giải pháp bảo vệ lúa đông xuân, vùng lúa - tôm… tránh bị ảnh hưởng của hạn hán và xâm nhập mặn tấn công. Đồng thời, chuẩn bị phương án điều chỉnh lịch thời vụ, cơ cấu sản xuất hợp lý.

UBND tỉnh chỉ đạo các xã, phường khẩn trương rà soát, lập danh sách các hộ dân có nguy cơ thiếu nước sinh hoạt, ưu tiên hộ chính sách, hộ có hoàn cảnh khó khăn và các đối tượng yếu thế.