VETC, ePass dự kiến thu 6.600 đồng/tháng: Người ít đi cao tốc có phải trả?

VHO - Kế hoạch thu 6.600 đồng/tháng đối với khách hàng cá nhân sử dụng ví điện tử liên kết tài khoản giao thông của VETC và ePass đã tạm dừng để rà soát sau phản ứng của dư luận. Người ít đi cao tốc hiện chưa phải trả khoản phí dự kiến này và vẫn có quyền lựa chọn phương thức thanh toán khác.

Phí ví điện tử không phải phí duy trì tài khoản giao thông

Theo mức phí được đề xuất, khách hàng cá nhân sử dụng ví điện tử liên kết với tài khoản giao thông có thể phải trả 6.600 đồng/tháng; mức phí dự kiến đối với tổ chức, doanh nghiệp là 66.000 đồng/tháng.

Đây là phí dịch vụ phương tiện thanh toán theo quy định của ngành ngân hàng, không phải phí sử dụng đường bộ hay phí duy trì tài khoản giao thông. Tài khoản giao thông được sử dụng để quản lý thông tin phương tiện và phục vụ thanh toán phí giao thông, không trực tiếp chứa tiền như ví điện tử. Vì vậy, việc đăng ký tài khoản giao thông không đồng nghĩa với nghĩa vụ trả phí duy trì ví điện tử liên kết.

Trước phản ứng của dư luận và yêu cầu rà soát từ cơ quan chức năng, cả VETC và ePass (Viettel Money) đã tạm dừng kế hoạch thu phí. Ở thời điểm hiện tại, người dùng chưa phải trả khoản phí 6.600 đồng/tháng theo phương án này. Chính sách cụ thể sau rà soát cần được theo dõi qua thông báo chính thức của doanh nghiệp và cơ quan quản lý.

Vì sao khoản phí dăm nghìn đồng mỗi tháng gây tranh cãi?

Xét riêng số tiền, 6.600 đồng/tháng không lớn đối với nhiều chủ phương tiện. Tuy nhiên, tranh cãi chủ yếu nằm ở cách tính phí và sự tương xứng giữa khoản tiền phải trả với tần suất sử dụng dịch vụ.

Một chiếc ô tô thường xuyên đi cao tốc có thể phát sinh nhiều giao dịch qua hệ thống thu phí không dừng (ETC). Trong khi đó, có những phương tiện chủ yếu di chuyển trong nội đô, chỉ đi cao tốc vài lần mỗi năm, thậm chí nhiều tháng không qua trạm thu phí. Nếu phải trả phí cố định hàng tháng để sử dụng ví điện tử liên kết, nhóm khách hàng này cho rằng chi phí chưa tương xứng với nhu cầu thực tế.

Với cách tính phí theo tháng, người đi cao tốc thường xuyên và người chỉ sử dụng dịch vụ vài lần có thể cùng chịu một mức phí nếu thuộc diện áp dụng. Vì vậy, nhiều chủ xe đề nghị xem xét cách thu linh hoạt hơn, phù hợp với tần suất giao dịch.

Một số ý kiến cũng mong muốn được kết nối tài khoản giao thông trực tiếp với tài khoản ngân hàng hoặc thẻ tín dụng, thay vì phải thông qua ví điện tử trung gian có thu phí. Bên cạnh đó, có đề xuất xem xét trách nhiệm chi trả của các chủ đầu tư BOT, bởi hệ thống ETC giúp giảm nhu cầu bố trí nhân lực tại trạm.

Tuy nhiên, việc phân bổ chi phí cần được đánh giá trên cơ sở chi phí vận hành thực tế, mô hình kinh doanh và quy định pháp luật; không thể mặc nhiên kết luận toàn bộ chi phí phải do chủ đầu tư BOT chi trả.

Đề xuất miễn phí cho xe ít sử dụng dịch vụ ETC

Một trong những hướng xử lý được Bộ Xây dựng đề xuất là yêu cầu doanh nghiệp nghiên cứu chính sách giá linh hoạt, trong đó xem xét miễn phí đối với phương tiện ít sử dụng dịch vụ ETC. Các doanh nghiệp cũng có thể nghiên cứu phương án tính phí theo lượt giao dịch hoặc theo tỷ lệ giá trị giao dịch.

Nếu được thiết kế phù hợp, những phương án này có thể giúp mức phí phản ánh sát hơn nhu cầu thực tế, tránh việc chủ xe ít qua trạm vẫn phải chịu khoản chi cố định kéo dài cả năm. Tuy nhiên, đây mới là những hướng nghiên cứu, đề xuất, chưa thể xem là chính sách miễn phí đã được áp dụng chính thức.

Về phía doanh nghiệp, lý do đưa ra khi đề xuất thu phí là nhằm bù đắp chi phí vận hành, nâng cấp hạ tầng công nghệ, xác thực khách hàng, đối soát giao dịch theo thời gian thực và bảo đảm an toàn, bảo mật hệ thống. Đây đều là những hoạt động cần thiết đối với nền tảng thanh toán điện tử, nhưng doanh nghiệp cần giải thích rõ khoản thu áp dụng cho dịch vụ nào, cách tính ra sao và nhóm khách hàng nào phải trả.

Bộ Xây dựng nhận định công tác truyền thông của các doanh nghiệp chưa rõ ràng, khiến một bộ phận người dân hiểu rằng đây là khoản tiền bắt buộc để mở hoặc duy trì dịch vụ thu phí không dừng. Vì vậy, việc công khai chính sách giá, phạm vi áp dụng và quyền lựa chọn phương thức thanh toán cần được thực hiện rõ ràng trước khi triển khai.

Mở rộng lựa chọn thanh toán cho người dân

Nếu một ví điện tử liên kết áp dụng phí dịch vụ, chủ xe có quyền lựa chọn hủy liên kết ví đó để chuyển sang phương thức thanh toán khác, chẳng hạn tài khoản ngân hàng hoặc thẻ tín dụng, tùy theo các phương thức hệ thống hỗ trợ. Việc hủy liên kết ví không đồng nghĩa với chấm dứt hay làm mất tài khoản giao thông.

Về lâu dài, Bộ Xây dựng kiến nghị mở rộng kết nối tài khoản giao thông với nhiều ngân hàng và tổ chức trung gian thanh toán khác, giúp người dân có thêm lựa chọn, đồng thời thúc đẩy cạnh tranh lành mạnh. Khi có nhiều đơn vị cung cấp dịch vụ, người dùng sẽ có điều kiện so sánh mức phí, tiện ích và chất lượng phục vụ.

Ở thời điểm hiện tại, người ít đi cao tốc chưa phải trả khoản phí 6.600 đồng/tháng theo kế hoạch đã tạm dừng của VETC và ePass. Chủ phương tiện cũng không bắt buộc phải trả phí chỉ để duy trì tài khoản giao thông. Điều cần theo dõi tiếp theo là phương án chính thức sau rà soát, đặc biệt về nhóm khách hàng áp dụng, cách tính phí và các lựa chọn thanh toán thay thế.