Bộ Y tế cảnh báo nguy cơ bùng phát dịch tay chân miệng và sốt xuất huyết

VHO - Trong bối cảnh giao mùa, Bộ Y tế cảnh báo số ca mắc sốt xuất huyết và tay chân miệng đang gia tăng đột biến so với cùng kì năm trước, đồng thời yêu cầu các địa phương triển khai quyết liệt các biện pháp phòng chống trước nguy cơ dịch bệnh lan rộng.

Trong bối cảnh giao mùa, Bộ Y tế cảnh báo số ca mắc sốt xuất huyết và tay chân miệng đang gia tăng đột biến so với cùng kì năm trước, đồng thời yêu cầu các địa phương triển khai quyết liệt các biện pháp phòng chống trước nguy cơ dịch bệnh lan rộng.

Theo Bộ Y tế, sốt xuất huyết và tay chân miệng tiếp tục là hai bệnh truyền nhiễm lưu hành thường xuyên tại Việt Nam với số ca mắc cao và nguy cơ chuyển nặng nhanh. Đáng chú ý, trong gần 3 tháng đầu năm 2026, tình hình dịch bệnh có xu hướng gia tăng mạnh trở lại.

Cụ thể, cả nước ghi nhận 31.927 ca mắc sốt xuất huyết, trong đó có 4 trường hợp tử vong. So với cùng kỳ năm 2025, số ca mắc đã tăng 2,2 lần, trong khi số ca tử vong tương đương.

Nhiều địa phương ghi nhận số ca mắc sốt xuất huyết ở mức cao, điển hình là TP.HCM với 13.730 ca, tiếp đến là Tây Ninh (3.331 ca), Đồng Nai (2.172 ca), Đồng Tháp (1.900 ca), An Giang (1.890 ca), Cần Thơ (1.815 ca) và Vĩnh Long (1.711 ca).

Xu hướng này nối tiếp đà gia tăng của năm 2025 khi cả nước ghi nhận hơn 190.000 ca mắc (tăng gần 30% so với năm 2024).

Đối với bệnh tay chân miệng, tính đến tuần thứ 11 năm 2026, cả nước ghi nhận gần 25.094 ca mắc và 4 ca tử vong, tăng hơn 5 lần so với cùng kì năm ngoái. Riêng khu vực phía Nam chiếm tới 71,9% tổng số ca với 18.031 trường hợp.

Đáng chú ý, trẻ dưới 10 tuổi chiếm tới 99,3% số ca mắc, trong đó nhóm từ 1-5 tuổi chiếm tỉ lệ cao nhất là 92,7%, phản ánh rõ nguy cơ lây lan trong môi trường sinh hoạt và học tập của trẻ nhỏ.

Theo ông Võ Hải Sơn, Phó Cục trưởng Cục Phòng bệnh (Bộ Y tế), số ca mắc được dự báo sẽ tiếp tục gia tăng trong giai đoạn cao điểm từ tháng 5 đến tháng 11 đối với sốt xuất huyết, và các đợt tăng theo chu kỳ tháng 3-5, 9-10 đối với tay chân miệng.

Tại TP.HCM, tính đến tuần 11 năm 2026, thành phố đã ghi nhận 7.294 ca mắc tay chân miệng, tăng 241,3% so với cùng kì. Kết quả giám sát cho thấy chủng EV71 - tác nhân gây bệnh nặng, chiếm tới 56% số mẫu bệnh phẩm.

Các chuyên gia cảnh báo sự xuất hiện của biến thể C1 với độc lực cao và khả năng “né” miễn dịch khiến nguy cơ tái nhiễm gia tăng, kể cả với những trẻ đã từng mắc bệnh. Nguy hiểm hơn, chủng EV71 thường dễ bị bỏ sót do triệu chứng không điển hình, nhiều trường hợp không nổi ban rõ rệt nhưng lại diễn tiến nhanh, gây suy hô hấp, sốc tim.

Virus này có thể tấn công trực tiếp vào hệ thần kinh trung ương, gây tổn thương não cấp tính mà không qua biểu hiện ngoài da, dẫn đến suy đa cơ quan và tử vong chỉ trong vòng 12-24 giờ.

Nguyên nhân gia tăng dịch bệnh được xác định do biến đổi thời tiết, quá trình đô thị hóa nhanh tạo điều kiện cho ổ lăng quăng phát triển, cùng với điều kiện vệ sinh môi trường và ý thức phòng bệnh của cộng đồng còn hạn chế.

Bộ Y tế yêu cầu các địa phương chủ động triển khai quyết liệt các biện pháp phòng, chống, đặc biệt trong các tháng cao điểm.

Với sốt xuất huyết, người dân cần loại bỏ nơi sinh sản của muỗi bằng cách đậy kín dụng cụ chứa nước, diệt lăng quăng hằng tuần, vệ sinh môi trường sống và ngủ màn, mặc quần áo dài để tránh muỗi đốt. Đối với tay chân miệng, thực hiện theo nguyên tắc “3 sạch”: ăn sạch, ở sạch, tay sạch.

Ngành y tế khuyến cáo khi trẻ có dấu hiệu sốt kèm nổi bóng nước ở tay, chân hoặc miệng, cần đưa đến cơ sở y tế kịp thời. Trẻ mắc bệnh nên nghỉ học, hạn chế tiếp xúc và tuyệt đối không tự ý điều trị tại nhà để tránh những biến chứng nguy hiểm.