Quảng Trị: Đưa bình đẳng giới vào đời sống bản làng

VHO - Bằng tiểu phẩm, phim ngắn và những câu chuyện được chuyển tải bằng tiếng Bru - Vân Kiều, hoạt động truyền thông tại Quảng Trị giúp người dân nhận diện định kiến giới, thay đổi cách ứng xử, từng bước xây dựng môi trường sống an toàn hơn cho phụ nữ và trẻ em.

Khi chuyện khó nói được đưa lên sân khấu

Bạo lực gia đình, tảo hôn, xâm hại trẻ em hay quan niệm con trai cần được học hành nhiều hơn con gái từng là những chuyện không dễ nói công khai tại nhiều bản làng. Không ít phụ nữ biết mình chịu thiệt thòi nhưng vẫn im lặng vì tâm lý e ngại, phụ thuộc hoặc xem đó là chuyện riêng của mỗi gia đình.

Để những vấn đề ấy được nhìn nhận thẳng thắn hơn, Hội Liên hiệp Phụ nữ tỉnh Quảng Trị đã lựa chọn cách truyền thông bằng tiểu phẩm, phim ngắn, văn nghệ và những tình huống quen thuộc trong đời sống. Thay vì diễn giải bằng các khái niệm khô cứng, mỗi câu chuyện đặt người xem trước những cách ứng xử cụ thể giữa vợ với chồng, cha mẹ với con cái, phụ nữ với cộng đồng.

Tại xã Bến Quan, những tình huống về bạo lực gia đình và quyền của phụ nữ được chuyển thành câu chuyện sân khấu để người dân cùng theo dõi, trao đổi. Bà Hồ Thị Chứng, Chi hội trưởng Chi hội Phụ nữ thôn Khe Hó Trù cho biết, bình đẳng giới trước đây còn là khái niệm xa lạ, nhiều người ngại nhắc đến. Khi được diễn đạt bằng những câu chuyện gần gũi, chị em dễ hiểu, dễ chia sẻ rồi tiếp tục truyền đạt cho người thân, hàng xóm.

Điểm đáng chú ý trong cách làm tại xã Kim Ngân là một số tiểu phẩm, câu chuyện được thể hiện bằng tiếng Bru - Vân Kiều. Ngôn ngữ của đồng bào giúp thông điệp gần gũi hơn với người nghe, để người dân nhận ra vấn đề được nói tới đang hiện diện ngay trong gia đình, cộng đồng mình.

Theo bà Hồ Thị Nhan, Chủ tịch Hội Liên hiệp Phụ nữ xã Kim Ngân, những quan niệm như “con trai mới cần học nhiều” hay “phụ nữ không cần tham gia họp thôn” đang dần trở thành chuyện cũ. Nhiều phụ nữ từ chỗ chỉ ngồi nghe đã mạnh dạn đặt câu hỏi, trình bày quan điểm, thậm chí trở thành người tuyên truyền trong cộng đồng.

Chuyển biến ấy không chỉ nằm ở số người tham gia một buổi truyền thông. Điều đáng ghi nhận là phụ nữ bắt đầu hiểu rõ hơn về quyền được học tập, tham gia công việc chung và lên tiếng khi bản thân hoặc con em có nguy cơ bị tổn thương.

Gây dựng nếp sống từ mỗi gia đình

Chiến dịch truyền thông xóa bỏ định kiến, khuôn mẫu giới và xây dựng môi trường sống an toàn cho phụ nữ, trẻ em được triển khai tại các xã Trường Sơn, Kim Ngân, Tân Thành, Cồn Tiên, Ba Lòng, Hướng Hiệp và Bến Quan. Đây là một nội dung của Dự án 8 thuộc Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi.

Từ sân khấu, thông điệp bình đẳng giới tiếp tục được đưa vào đời sống thông qua hoạt động của các Tổ truyền thông cộng đồng. Theo số liệu được công bố, các cấp Hội Liên hiệp Phụ nữ tại Quảng Trị đã thành lập 171 tổ với 1.560 thành viên, tạo thành mạng lưới tuyên truyền, nắm bắt tình hình và hỗ trợ phụ nữ, trẻ em ngay tại khu dân cư.

Bà Nguyễn Thị Bích Thủy, Chủ tịch Hội Liên hiệp Phụ nữ tỉnh Quảng Trị cho biết, truyền thông giữ vai trò nòng cốt trong quá trình thực hiện Dự án 8. Các cấp Hội đã đổi mới cách chuyển tải, đồng thời số hóa sản phẩm truyền thông để nội dung về bình đẳng giới dễ hiểu, dễ nhớ và phù hợp hơn với đồng bào vùng sâu, vùng xa.

Tuy nhiên, thay đổi nhận thức của phụ nữ mới chỉ là một phía. Bình đẳng giới khó đi vào thực chất nếu nam giới, người có uy tín và những người giữ vai trò quyết định trong gia đình, dòng họ, thôn bản không cùng tham gia. Hoạt động truyền thông vì thế cần vượt khỏi phạm vi sinh hoạt hội viên, trở thành cuộc trao đổi chung của cả cộng đồng.

Bình đẳng giới ở bản làng được thể hiện từ những điều cụ thể: con gái được tiếp tục đến trường, người vợ được bàn bạc công việc gia đình, phụ nữ được phát biểu tại cuộc họp thôn và trẻ em biết tìm người hỗ trợ khi gặp nguy hiểm. Khi những điều đó trở thành cách ứng xử thường ngày, thay đổi về nhận thức mới có thể bền vững và góp phần tạo dựng nếp sống tiến bộ trong mỗi gia đình.