Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Chứng khoán

VHO - Chiều 3.9, Ủy ban Thường vụ Quốc hội họp Phiên thứ 6, cho ý kiến về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Chứng khoán.

Trình bày Tờ trình dự thảo Luật, Thứ trưởng Bộ Tài chính Tạ Anh Tuấn nhấn mạnh, việc sửa đổi Luật Chứng khoán là đòi hỏi cấp thiết từ thực tiễn nhằm thực hiện cải cách thủ tục hành chính, chuyển đổi số, đổi mới sáng tạo và hội nhập kinh tế.

Đặc biệt, Nghị quyết số 66.16/2026/NQ-CP của Chính phủ yêu cầu sửa đổi Luật để cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục, bảo đảm có hiệu lực trước ngày 1.3.2027.

Đồng thời, sự phát triển nhanh chóng của giao dịch điện tử và công nghệ mới đòi hỏi cơ sở pháp lý phù hợp đi kèm với quản lý, giám sát để bảo vệ nhà đầu tư.

Dự thảo Luật hướng tới cắt giảm tối đa thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh, chi phí tuân thủ; thúc đẩy hiện đại hóa; hoàn thiện hành lang pháp lý; bảo đảm tính thống nhất của hệ thống pháp luật và hỗ trợ nâng hạng thị trường chứng khoán.

Thứ trưởng Tạ Anh Tuấn cho biết, dự thảo tập trung sửa đổi, bổ sung 23 điều, bổ sung mới 1 điều và giữ nguyên 112 điều, không làm thay đổi phạm vi điều chỉnh hay chính sách cơ bản so với Luật hiện hành.

Nội dung dự thảo Luật tập trung vào 3 nhóm vấn đề lớn. Trong đó, dự thảo hoàn thiện quy định bảo đảm yêu cầu cải cách thủ tục hành chính, đơn giản hóa điều kiện đầu tư kinh doanh và tạo thuận lợi cho doanh nghiệp.

Dự thảo luật hóa các phương án cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính thuộc phạm vi quản lý của Bộ Tài chính theo Nghị quyết số 66.16 của Chính phủ. 

Dự luật lần này bổ sung, hoàn thiện khung khổ pháp lý mới nhằm thể chế hóa các chủ trương của Đảng về phát triển kinh tế tư nhân, khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.

Theo đó, bổ sung cơ sở pháp lý cho giao dịch điện tử và bảo đảm an toàn giao dịch điện tử; cho phép thực hiện giao kết hợp đồng theo pháp luật về giao dịch điện tử; quy định việc ứng dụng công nghệ mới trong cung cấp dịch vụ chứng khoán. 

Ngoài ra, lần sửa đổi, bổ sung này sẽ hoàn thiện các quy định đáp ứng yêu cầu ứng dụng công nghệ thông tin, thúc đẩy chuyển đổi số và nâng cao năng lực thị trường. Dự thảo quy định về an toàn giao dịch điện tử, đồng thời chuẩn hóa thuật ngữ thống nhất với pháp luật liên quan và bãi bỏ các quy định không còn phù hợp.

Thứ trưởng Bộ Tài chính cho biết, dự kiến Luật sửa đổi, bổ sung sẽ có hiệu lực thi hành kể từ ngày 1.3.2027. Riêng các quy định liên quan đến cơ chế thử nghiệm có kiểm soát trong lĩnh vực chứng khoán sẽ có hiệu lực thi hành muộn hơn, từ ngày 1.3.2028 nhằm bảo đảm thời gian chuẩn bị kỹ lưỡng về hạ tầng và tổ chức thực hiện.

Dự thảo cũng quy định chi tiết nội dung chuyển tiếp để bảo đảm duy trì sự ổn định, liên tục trong hoạt động của thị trường, giúp các tổ chức, cá nhân có thời gian hợp lý để thích ứng và xử lý phù hợp các quan hệ pháp lý phát sinh trước ngày luật có hiệu lực.

Trình bày báo cáo thẩm tra sơ bộ tại phiên họp, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Phan Văn Mãi cho biết, Thường trực Ủy ban và các cơ quan tham gia thẩm tra cơ bản tán thành với sự cần thiết sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Chứng khoán, đồng thời đánh giá hồ sơ dự án luật về cơ bản đã đáp ứng các yêu cầu theo quy định.

Tuy nhiên, để bảo đảm tính khả thi và an toàn cho thị trường, báo cáo thẩm tra đã nhấn mạnh nhiều nội dung cần tiếp tục làm rõ.

Cơ bản tán thành chủ trương cắt giảm các giấy tờ, điều kiện không cần thiết dù vậy, cơ quan thẩm tra đề nghị Chính phủ bổ sung thuyết minh rõ hơn về cơ sở cắt giảm, cũng như xây dựng công cụ hậu kiểm hiệu quả sau khi cắt giảm điều kiện, bảo đảm không làm giảm chuẩn an toàn và không chuyển rủi ro từ khâu tiền kiểm sang cho nhà đầu tư và toàn thị trường.

Cơ quan thẩm tra cơ bản tán thành mốc thời điểm hiệu lực chung là ngày 1.3.2027. Đối với cơ chế thử nghiệm (dự kiến áp dụng từ 1.3.2028), cơ quan thẩm tra đề nghị làm rõ tiến độ chuẩn bị và khả năng đẩy nhanh thực hiện; trường hợp giữ mốc năm 2028 thì phải bảo đảm đầy đủ văn bản hướng dẫn, hạ tầng và nguồn lực trước thời điểm này.

Ủy ban Kinh tế và Tài chính đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo tiếp tục rà soát, nghiên cứu kỹ lưỡng mô hình tổ chức thị trường giao dịch chứng khoán trên cơ sở tổng kết thực tiễn, đánh giá hiệu quả quản trị, chi phí, hạ tầng công nghệ và yêu cầu hội nhập.

Các đề xuất có phạm vi chính sách lớn chỉ nên bổ sung khi đã được đánh giá tác động đầy đủ, bảo đảm tính thống nhất của hệ thống pháp luật.

Những nội dung chưa đủ chín sẽ tiếp tục được nghiên cứu trong quá trình tổng rà soát để hướng tới việc sửa đổi toàn diện Luật Chứng khoán trong tương lai.

Tại phiên họp, các thành viên Ủy ban Thường vụ Quốc hội tập trung thảo luận vào sự cần thiết và phạm vi sửa đổi, đánh giá các đề xuất của Chính phủ đã xử lý triệt để vướng mắc, đáp ứng yêu cầu phát triển và mục tiêu nâng hạng thị trường chứng khoán Việt Nam hay chưa.

Các thành viên Ủy ban Thường vụ Quốc hội cũng xem xét tính thực chất của việc đơn giản hóa điều kiện kinh doanh; bảo đảm không làm hạ chuẩn an toàn hệ thống đối với hoạt động lưu ký, chào bán cổ phiếu lần đầu (IPO), cấp phép tổ chức kinh doanh hay các cơ chế hậu kiểm, giám sát; đồng thời cho ý kiến về các quy định về nhân sự, tính thống nhất với các luật liên quan, hạ tầng công nghệ, dữ liệu và năng lực giám sát...