Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến về dự án Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi)

VHO - Chiều 29.7, tiếp tục Phiên họp thứ 4, dưới sự chủ trì của Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã cho ý kiến về dự án Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi).

Trình bày Tờ trình Định hướng chính sách sửa đổi Luật Kinh doanh bất động sản, Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh cho biết, dự án Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi) được nghiên cứu sửa đổi trên cơ sở kế thừa các nội dung đã được quy định trong Luật Kinh doanh bất động sản năm 2023; đồng thời, bổ sung quy định để làm rõ các trường hợp không thuộc phạm vi điều chỉnh của Luật Kinh doanh bất động sản.

Theo Bộ trưởng Trần Hồng Minh, dự thảo Luật gồm 10 chương, 62 điều. So với quy định của Luật Kinh doanh bất động sản 2023 (gồm 10 chương, 83 điều), dự thảo Luật sửa đổi giảm 21 điều tương ứng giảm khoảng 30%/tổng số điều).

Bộ trưởng cho biết, Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi) đã thể chế hóa đầy đủ các quan điểm, chủ trương của Đảng về tiếp tục đổi mới, sắp xếp tổ chức bộ máy tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả; đẩy mạnh phân cấp, phân quyền; cắt giảm điều kiện đầu tư kinh doanh, cải cách thủ tục hành chính; thúc đẩy chuyển đổi số, xây dựng hệ thống dữ liệu đồng bộ, liên thông, bảo đảm “đúng, đủ, sạch, sống”.

Bên cạnh đó, Luật hướng đến giải quyết, tháo gỡ những vướng mắc, bất cập trong thực tiễn; bảo đảm đồng bộ với các pháp luật liên quan; hoàn thiện cơ chế điều tiết, thúc đẩy thị trường bất động sản phát triển mạnh mẽ, hiệu quả, bền vững; đồng thời chỉ quy định những vấn đề mang tính nguyên tắc, khung thuộc thẩm quyền của Quốc hội.

Về các nội dung được bổ sung mới, dự án Luật bổ sung Quy trình giao dịch bất động sản, trong đó quy định nguyên tắc thực hiện giao dịch và khung về quy trình giao dịch bất động sản.

Bổ sung quy định cá nhân nước ngoài, người gốc Việt Nam định cư ở nước ngoài được mua, thuê mua nhà ở theo quy định của pháp luật về nhà ở, phần diện tích sàn xây dựng trong công trình xây dựng.

Dự án Luật cũng bổ sung quy định về hoàn thành nghĩa vụ tài chính đối với dự án BT bằng bảo lãnh hoặc nộp tiền vào tài khoản phong tỏa, hoặc theo quy định của pháp luật về đầu tư theo phương thức đối tác công tư.

Bổ sung cơ chế bảo đảm đối với 5% giá trị còn lại của hợp đồng kinh doanh bất động sản được bảo đảm bằng việc chuyển vào tài khoản phong tỏa hoặc theo thỏa thuận của các bên.

Đồng thời, bổ sung các loại hợp đồng kinh doanh bất động sản được chuyển nhượng, bao gồm các hợp đồng mua bán, thuê mua nhà ở, nhà có mục đích lưu trú và phần diện tích sàn trong công trình xây dựng; bổ sung quy định về Mã định danh điện tử sản phẩm bất động sản.

Về cải cách thủ tục hành chính, dự án Luật cắt giảm 1 điều kiện về thủ tục thông báo trước khi bán, cho thuê mua phần diện tích sàn xây dựng hình thành trong tương lai, quy định tại khoản 8 Điều 24 Luật Kinh doanh bất động sản.

Đơn giản hóa, tiêu chuẩn hóa 6 nhóm điều kiện kinh doanh, gồm: điều kiện của tổ chức, cá nhân kinh doanh bất động sản; điều kiện của nhà ở, công trình xây dựng có sẵn và hình thành trong tương lai đưa vào kinh doanh; điều kiện chuyển nhượng quyền sử dụng đất đã có hạ tầng kỹ thuật trong dự án bất động sản cho cá nhân và tổ chức; điều kiện chuyển nhượng toàn bộ hoặc một phần dự án bất động sản.

Báo cáo tóm tắt ý kiến về định hướng sửa đổi Luật Kinh doanh bất động sản, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Phan Văn Mãi cho biết, Thường trực Ủy ban Kinh tế và Tài chính tán thành sự cần thiết sửa đổi Luật Kinh doanh bất động sản với những quan điểm, mục tiêu như đã nêu tại Tờ trình số 439/TTr-CP.

Đối với quá trình hoàn thiện các nội dung, Thường trực Ủy ban Kinh tế và Tài chính đề nghị bảo đảm thể chế hóa đầy đủ chủ trương, đường lối của Đảng, nhất là Nghị quyết số 21-NQ/TW của Hội nghị lần thứ 3 Ban Chấp hành Trung ương khóa XIV về quan điểm, định hướng sửa đổi Luật Đất đai và các luật có liên quan, và chỉ đạo của cấp có thẩm quyền về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác phát triển nhà ở và thị trường bất động sản; bảo đảm tính hợp hiến, hợp pháp và tính đồng bộ của hệ thống pháp luật, đặc biệt là với các dự án luật, định hướng sửa đổi Luật trình Quốc hội tại Kỳ họp không thường lệ thứ Nhất và Kỳ họp thứ Hai, bảo đảm không chồng lấn, chồng chéo về phạm vi, đối tượng điều chỉnh.

Về các loại bất động sản, dự án bất động sản đưa vào kinh doanh (Điều 3 và Điều 4), Thường trực Ủy ban Kinh tế và Tài chính đề nghị rà soát việc bổ sung sản phẩm nhà có mục đích lưu trú, căn hộ du lịch, căn hộ kết hợp văn phòng và phần diện tích sàn xây dựng vào phạm vi bất động sản được kinh doanh, bảo đảm thống nhất giữa pháp luật về đất đai, nhà ở và kinh doanh bất động sản.

Đồng thời, bảo đảm không ảnh hưởng đến nghĩa vụ với Nhà nước, phân định rạch ròi giữa những trường hợp đã tồn tại và những trường hợp dự án thực hiện theo quy định mới, không hợp thức hóa sai phạm.

Về cá nhân nước ngoài được mua căn hộ du lịch và căn hộ kết hợp văn phòng, phần diện tích sàn xây dựng trong công trình xây dựng (điểm b khoản 2 Điều 9), Thường trực Ủy ban Kinh tế và Tài chính đề nghị làm rõ cơ sở đề xuất, mục tiêu, ý nghĩa của việc bổ sung quy định cho cá nhân nước ngoài được mua, thuê mua “phần diện tích trong công trình xây dựng”; đồng thời, làm rõ cơ chế quản lý, theo dõi và kiểm soát việc sở hữu, chuyển nhượng, sử dụng phần diện tích sàn xây dựng thật sự chặt chẽ, hiệu quả.

Cho ý kiến về dự án Luật Bất động sản (sửa đổi), các Ủy viên Ủy ban Thường vụ Quốc hội cơ bản thống nhất với định hướng chính sách và sự cần thiết phải sửa đổi toàn diện Luật Kinh doanh bất động sản nhằm tiếp tục thể chế hóa kịp thời, đầy đủ các chủ trương của Đảng, bảo đảm sự thống nhất, đồng bộ của hệ thống pháp luật và tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc phát sinh trong quá trình thực thi Luật hiện hành.

Đồng thời, đề nghị Chính phủ chỉ đạo cơ quan chủ trì soạn thảo, các cơ quan có liên quan nghiên cứu quán triệt, thực hiện nghiêm túc các chủ trương của Đảng; khẩn trương rà soát, nghiên cứu, tiếp thu đầy đủ ý kiến xác đáng của các Ủy viên Ủy ban Thường vụ Quốc hội, báo cáo của Ủy ban Kinh tế và Tài chính, đặc biệt là ý kiến chỉ đạo của Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn tại phiên họp này.

Phát biểu kết luận về nội dung này, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên đề nghị, tiếp tục nghiên cứu rà soát để sửa đổi một cách toàn diện Luật Kinh doanh bất động sản; các cơ chế, chính sách đề xuất phải khả thi, bảo đảm thực sự tháo gỡ được những khó khăn, vướng mắc, điểm nghẽn trong thực tiễn; chuyển mạnh tư duy quản lý sang quản trị để phát triển.

Đồng thời, cần hoàn thiện quy định đầy đủ, rõ ràng trong luật những nội dung cốt lõi, nguyên tắc tác động trực tiếp đến quyền tài sản, quyền tự do kinh doanh, quyền tự do hợp đồng và bảo vệ bên yếu thế, làm cơ sở để Chính phủ quy định chi tiết, bảo đảm sự linh hoạt trong quá trình thực hiện.